ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏଠାରେ ଭାସ୍କରେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲୋକେ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ରଥକୁ ଅଭିଗମନ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି। ଶିବଲୋକରେ ସେମାନେ ଅପାର ଏବଂ ମଧୁର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଏକ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି। କିମ୍ବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଘରେ, ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜ ଭାବରେ, ଏବଂ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଉପକାରରେ ନିରତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି। ମୋକ୍ଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ସମଭାବ ରଖି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ସେମାନେ ପରେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଏ—ପୂଜିତ ହେଉ କି ନାହିଁ, ଜଙ୍ଗଲ କି ରାସ୍ତା ପାଖରେ— ଚଉମୁହା, ଶ୍ମଶାନ କି ଯେଉଁଠି ଥାଏ, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକାଗ୍ର ଅଭିମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେଖିଲେ—ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମଧୁର ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ନମସ୍କାର ଓ ଷ୍ଟୁତି ଦେଇ— ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଦିନ୍ଦିଆ ପୂଜା କରି, ଏହିପରି ଉପାସନା କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଶିବଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏକ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରେ, ତିନି ଓ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ମହିମା କିଏ ଏକାଠି କହିପାରିବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ମହେଶ୍ୱର ବ୍ୟତୀତ? ଯେଉଁମାନେ, ପୁରୁଷ କି ନାରୀ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କି ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା, ମାଧବ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ମାସରେ— ଯେଉଁ ତିଥିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିନ୍ଦୁସାରସ୍ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭଗବାନ ବିରୂପାକ୍ଷ ଓ ଶିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯିଏ କି ଦାନଦାତ୍ରୀ— ଏବଂ ଚଣ୍ଡ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଗଣେଶ, ବୃଷ, କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ, ସାବିତ୍ରୀ—ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କପିଳ ଘାଟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯିଏ ପାପ ନାଶ କରେ, ସେ ଚାହିଥିବା ଫଳ ପାଇଁ ଶିବଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏଠି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ ତ୍ରୂଣ ଭିତ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ଦମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ ଉନ୍ନତି କରି, ଏବଂ ଶିବଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଏକମ୍ରା ଅନୁକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠି ଶିବ ପୂଜିତ, ଯାହା କାଶୀ ସମାନ, ସ୍ନାନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପାଯାଏ। ଏଠି ଭିରଜା, ମା ଭିରଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ସପ୍ତମ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକଥର ଦେଖି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି ନମସ୍କାର କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବଂଶକୁ ଉନ୍ନତି କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଗତର ମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଭିରଜାରେ ବସିଥାନ୍ତି—ପାପ ଦୂର କରି, ଦାନଦାତ୍ରୀ, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରିୟ। ଏଠି ଭୈତରଣୀ ନଦୀ ବହିଛି, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥାଏ; ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଠି ସ୍ଵୟଂଭୁ ହରି ନିଜେ ବରା ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କପିଳ, ଗୋଗ୍ରହ, ସୋମ, ଅଲାବୁ ଘାଟ, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, କ୍ରୋଧତୀର୍ଥ, ବାସୁକି, ସିଦ୍ଧକେଶ୍ୱର— ଏଠି ଭିରଜାର ଏଠି ଆଠ ତୀର୍ଥକୁ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ— ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଡି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭିରଜାରେ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସେମାନେ ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭିରଜାରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପାଉନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି, କପିଳ ଓ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବୀ ବରାହୀଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ପାଉନ୍ତି। ଏଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଏ ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଏଠି ଭୂମିରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏକ ଗୁପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ମୋକ୍ଷ ଦେଏ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାଳି ତାଲି ହୋଇ, ଶୁଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅଶୋକ, ଅର୍ଜୁନ, ପୁନ୍ନାଗ, ବକୁଳ, ସାଳ, ସରଳ, କାଠାଲ, ନାଡ଼ିଆ, ଶାଳ, ତାଳ, କପିତ୍ଥ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ଚମ୍ପକ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ, ବିଲ୍ବ, ପାତଳ, କଦମ୍ବ, କୋବିଦାର, ଲକୁଚା, ନାଗକେଶର ଗଛ ରହିଛି। ପ୍ରାଚୀନମାଳକା, ଲୋଧ୍ର, କମଳା, ଧବା, ଖଦିର, ସର୍ଜ, ଭୁର୍ଜ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ତମାଳ, ଦେବଦାରୁ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ, ବଟ, ଅଗୁରୁ, ଚନ୍ଦନ, ଖଜୁରୀ, ଅମ୍ରତକ, ସିଦ୍ଧ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ରହିଛି। ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ସପ୍ତପର୍ଣୀ, ମଧୁଧାରା, ଶୁଭଞ୍ଜନ, ଶିମ୍ଶପା, ଆମଳକୀ, ନୀପ, ନିମ୍, ଟିଣ୍ଡୁକ, ବିଭିତକ ଗଛ ରହିଛି। ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଜ୍ଵଳମାନ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହା ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ।