ସେଇ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ କେହି ରୋଗୀ ନୁହଁନ୍ତି, କେହି ଅପବିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି, କେହି କଞ୍ଜୁସ କିମ୍ବା ଠକେଇବା ପ୍ରବୃତ୍ତିର ନୁହଁନ୍ତି; ସେଠାରେ କେହି ଅଶୋଭନ ନୁହଁନ୍ତି, କେହି ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଲୋକ ନାହାନ୍ତି। ସେଠିରେ ବିଶ୍ବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏମିତି ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳଚଳା ମଧୁର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ସେଠାରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଥିବା ସହିତ ସେ ଭୂମି ସଦା ଭିଡ଼ ଥାଏ, ଏଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଫସଲ ଭରିପୁରି ଅଛି, କର୍ଣ୍ଣିକାର, କଠଳ, ଚମ୍ପକ ଓ ନାଗକେଶର ଗଛ ରହିଛି। ପାଟଳ, ଅଶୋକ, ବକୁଳ, କପିଠ୍ଥ, ଧବ, ଆମ୍ବ, ନିମ୍, କଦମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗିନ ଫୁଲ ଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠି ନୀପ, ଧବ, ଖଦିର ଓ ବେଳ ଲତା, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ନଡିଆ ଓ ଶୁଭ ଅଞ୍ଜନ ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଅର୍ଜୁନ, ସମପର୍ଣ୍ଣ, କୋବିଦାର, ପିପ୍ପଳ, ଲକୁଚ, ସରଳ, ଲୋଧ୍ର, ହିନ୍ତାଳ ଓ ଦେବଦାରୁ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପଳାଶ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ପାରିଜାତ, କୁବ୍ଜକ, କଦଳି ଉଦ୍ୟାନ, ଜାମ୍ବୁ ଓ ଗୁଆ ଫଳ ଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠି କେତକୀ, କରବୀର, ଅତିମୁକ୍ତ, କିଂଶୁକ, ମନ୍ଦାର ଓ ଚମ୍ପା ଫୁଲ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମନୋହର ମଲ୍ଲିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଗଛ ରହିଛି। ଏଠି ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ଚିଡ଼ିଆ ମାନେ ଗାଉଥିବା ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତରେ ମନୋହର ହୋଇଛି, ଏହି ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ନନ୍ଦନ କାନନ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଏ, ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଫଳର ଓଜନରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁରେ ଫୁଲର ଗୁଛ ରହିଛି। ଏଠି ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କ, ମୟୂର, ପ୍ରିୟ ପ୍ୟାରା କଥା କହୁଥିବା ଶୁଆ ଓ ଶାଳିକ ପକ୍ଷୀ ରହିଛି। ଜୀବଞ୍ଜୀବିକା, ହରିତ, ଚାତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ତାଲମେଳ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଗାଉଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସରୋବର, ହ୍ରଦ, ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଳାଶୟ ଲୋଟସର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ। କୁମୁଦ, ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମ, ନୀଳ ପଦ୍ମ ତଥା କାଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳପକ୍ଷୀ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। କାରଣ୍ଡବ, ପ୍ଲବ, ହଂସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଚର ପକ୍ଷୀ ଏଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ; ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଗଛ ଓ ଫୁଲ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସେଠି ନିଜେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବ କୃତ୍ତିବାସ ବାସ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶିବଂଜୀ ସେଠି ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏକଠା କରିଛନ୍ତି। ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ, ତାଳ, କୂଆଁ, ସାଗର—ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଆଗରୁ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ସେ ଦେଶରେ "ବିନ୍ଦୁସାର" ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେଠି ସେ ଋଷିମାନେ ସହିତ ବିନ୍ଦୁସାରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ସେଠି ବିନ୍ଦୁସାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଛି। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଏଠି ବ୍ରତ ଓ ଯାତ୍ରା କରିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିନ୍ଦୁସାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଦେବତା, ଋଷି, ମଣିଷ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ସହିତ ତିଳଜଳ ଦ୍ୱାରା ଉପଚାର କରେ, ସେଉଁଠି ସଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ; ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଅୟନ, ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ଏହି ସ୍ନାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠି ଯୁଗାଦି, ଛଏଠିଏ ଦିନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥର ତୁଳନାରେ ଏଠି ଶତଗୁଣ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ହ୍ରଦ କୂଳରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପାର ପିତୃତୃପ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଭାଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶର୍ବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଭବଙ୍କୁ ଘୃତ, ଦୁଧ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦାର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରହିବା ଉଚିତ। ପରେ ଚନ୍ଦନ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଉମାପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଫୁଲ—ବିଲ୍ବ, ଅର୍କ, ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା, ଆଗମ ଓ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନାମ ଓ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିପାରନ୍ତି। ଏଭଳି ଦେବଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦେଇ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ହୋମ, ସ୍ତୁତି, ପ୍ରଣାମ, ଗୀତ, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ପାଠ, ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ଶୋଭା ଓ ଯୌବନ ଗର୍ବ ସହିତ, ନିଜ ବଂଶର ୨୧ ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁର୍ଲଭ ବିମାନରେ ତାଳଧ୍ୱନି ସହିତ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଗୀତ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତିନି ଦିଗ ପ୍ରଭା ଦେଇ ଶିବଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ସେଠି ଶିବଲୋକର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ସହିତ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହୁଏ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି। ସେ ଯୋଗୀଙ୍କ ଗୃହରେ, ଚତୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପଶୁପତିଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେଠି ଶୟନ କ୍ଷଣରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଅୟନ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ପବିତ୍ରତା ଉତ୍ସବରେ, ଯେଉଁମାନେ ଚମକୁଥିବା ରଥରେ, ଚର୍ମ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର—ଏହି ଚାରି ଦିଗରେ ଦେଢ଼ିଏ ଯୋଜନା ପରିମାଣରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।