ବ୍ରହ୍ମା, ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ସତ୍ୟ ମହିମା କେତେ ଅପାର ଓ ଅଗୋଚର, ତାହା କେହି ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି । ଏହିପରି ଅପୂର୍ବ ଶିବଙ୍କ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପମାନେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ଜେମିତି ଜଣେ ପିତା ନିଜ ପୁଅକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେହିପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ହେ ନିର୍ମଳ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବି । ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜେ, ଆପଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ । ଯିଏ ଏକାକୀ ସାଗର କୂଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତୃତ, ସେ ନିତ୍ୟା ମୋ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ମୁଁ ତାହା ସେ ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯାହାଙ୍କୁ ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିପୁଣ, ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଏବଂ ସମଦର୍ଶୀ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ବେଳେ ଆଲୋକ ରୂପେ ଦେଖନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ବିପ୍ରଳୟ ସମୟ ଆସେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନଶ୍ୱ କରି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଶୟାନ ହୁଅନ୍ତି; ମୁଁ ସେ ଜଳଶାୟୀଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି । ଯିଏ ରାହୁଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପାନ କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନିଗଳନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ; ସେ ମୋ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁଠି ଦେହରେ ଅଙ୍ଗୁଳି ପରି ଛୋଟ ଆକୃତିରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଉପାସ୍ୟ ଶିବ ଆଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଓ ମୋ ଶୁଭ ଉନ୍ନତି କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁଠି ଅଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଜଳ ଓ ତାହାର ଅଂଶରେ ନିବାସ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା ଅର୍ପଣ ହେଉ, ସେମାନେ ତାହା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁଠି ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, କାନ୍ଦନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଏବଂ କୌଣସି କ୍ଷତି ନହୁଏ—ସେମାନେ ସଦା ନମସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ । ସେମାନେ ସାଗରରେ, ନଦୀ ତଟର ଦୁର୍ଗରେ, ପାହାଡ଼ରେ, ଗୁହାରେ, ଗଛ ମୂଳରେ, ଗୋଶାଳାରେ, ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ବି ଅଛନ୍ତି; ଚଉକ, ରାସ୍ତା, ବଜାର, ସଭା, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା-ରଥ ଶାଳା, ଭଙ୍ଗା ବାଗିଚା ଓ ଘରରେ ମଧ୍ୟ ନିବାସ କରନ୍ତି । ପଞ୍ଚ ଭୂତ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ, ପାତାଳ ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ବାହାରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ । ହେ ଦେବ, ଆପଣ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ, ଆତ୍ମାର ଆତ୍ମା, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ବିଭିନ୍ନ ବଳି ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଆପଣେ; ତେଣୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଅନାବଶ୍ୟକ । କିମ୍ବା, ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲି କି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ମୁଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନଥିଲି । ହେ ଦେବେଶ, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ଆପଣେ ମୋ ସର୍ବଶ୍ରୟ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଆଧାର; ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବେ । ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଡକ୍ଷ ଚୁପ ହେଲେ; ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ମହାପୁରୁଷ; ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ତୁମେ ମୋ ସନ୍ନିକଟକୁ ଆସ ।" ଭବ, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଏପରି ଆଶ୍ବାସନା ଓ ଜ୍ଞାନମୟ କଥା କହିଲେ । ଡକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯଜ୍ଞ ନାଶ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛ । ଏଉଁ ନେଇ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଉଛି—ମୋ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତଟି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବା । ଷଡଅଙ୍ଗ ସମେତ ବେଦ, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗର ସମସ୍ତ ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବା, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିବା । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଲୁଚି ଏବଂ ଅଜ୍ଞମାନେ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମିତ ରୁହିବା ।" "ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ କରିଛି । ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବ; ଯେଉଁ ମହାଫଳ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ମିଳେ, ସେହି ଫଳ ତୁମ ପାଇଁ ହେଉ; ମନରୁ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଦିଅ ।" ଏହିପରି କହି ଦେବେଶ, ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ୟ ହେଉନାହାନ୍ତି । ମୁଁ ଭବ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଅଂଶ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରି, ତପ ଅନେକ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟନ କଲି । ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଶୃଣ୍ଢ଼, ମୁଣ୍ଡର ତାପ ସର୍ପ, ପାହାଡ଼ ଓ ଶିଳାଜତୁ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି; ନୀଳିକା ଜଳ ପାଇଁ, ନିର୍ମୋକ ସର୍ପ ପାଇଁ, ଖୋରକ ସୌରଭେୟ ପାଇଁ, ଉଖର ପୃଥିବୀ ପାଇଁ । କୁକୁର ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଅନ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ଘୋଡ଼ାରେ ନାକ ଦ୍ୱାରା ଅପଦ୍ରବ୍ୟ; ମୟୂରରେ ଚୂଡ଼ା ଫାଟିଯାଏ । କୋଇଲୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ହୁଏ, ମହାପୁରୁଷମାନେ ବିରକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ବିଭାଜନ ଦେଖନ୍ତି । ପରା ମାନପିଅ, ତେଁହାରେ ହିକ୍କା, ବାଘରେ ତାପ, କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ତାପ ଦେଖାଯାଏ । ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତାପ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ । ଏହି ମହାଶକ୍ତି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ତାପ, ଅତି ଭୟଙ୍କର; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେହି ନାଥ । ଯିଏ ଏହି ତାପର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପଢ଼େ, ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ, ସୁଖୀ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ । ଯିଏ ଡକ୍ଷଙ୍କ କଥିତ ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ କଦାଚିତ ଅଶୁଭ ସମ୍ପର୍କରେ ଆସେ ନାହିଁ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ । ଯେପରି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭବ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେପରି ଡକ୍ଷଙ୍କ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତିମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।