ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣର ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକମାନେ ଏକ ଅତି ଦିବ୍ୟ ଉପାସନାର ଆକୃତି ଆକିଁଦିଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପ, ଗୁଣ, କ୍ରିୟା ଓ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି-ବିନାଶର ଗାଥା ଏକ ଏକ କଥାରେ ବିବୃତି ହେଉଛି। ସେହି ପରମେଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପୋଖରୀ, ଝିଲିକ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକୃତିକ ଜଳାଶୟର ରୂପେ ବିରାଜିତ; ଲତା, ବେଳ, ଘାସ, ଔଷଧି, ଗୋମାତା, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ପକ୍ଷୀର ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ, କ୍ରିୟା ଓ ଗୁଣର ମୂଳ; ସମୟ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦାତା; ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ; ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ପବିତ୍ର ଓଁକାର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ୟାମଳ, ରକ୍ତ, କୃଷ୍ଣ, ନୀଳ, ପୀତ ଓ ଚଞ୍ଚଳ; କଦ୍ରୁ, କପିଳ, ବଭ୍ରୁ, କପୋତ ଓ ମାଛକ ରୂପରେ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣରେତାସ୍, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣନାମା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରିୟ ନାମରେ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର ଓ ଅଗ୍ନି; ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲ, ଚିତ୍ରଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଓ ଭାନୁ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ। ଅଞ୍ଜଳି, ଅଞ୍ଜଳିକାରୀ, ନିବେଦିତ ବସ୍ତୁ ଓ ନିବେଦନ ସ୍ୱୟଂ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଯଜୁର୍ବେଦର ତ୍ରିସୌପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ। ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ; ପ୍ରାଣ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ସହିତ ସତ୍ତ୍ୱର ଧାରଣକାରୀ। ସେ ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ସମାନ, ଉଦାନ, ବ୍ୟାନ ଶ୍ୱାସର ଆକାର; ଚକ୍ଷୁ ମୁଦ୍ରା ଓ ଉନ୍ମୀଳନ, ଭୋକ, ପିପାସା, ଓ ଜମ୍ବାହାର ରୂପରେ ଅନୁଭୂତ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀ ଦେହ, ଦନ୍ତୁଳ, ବିଶାଳ ମୁଁହ, ଅତି ବଡ଼ ପେଟ, ଶୁଭ୍ର କେଶ, ହରିତ ଦାଢ଼ି, ଦେହର କେଶ ଦଣ୍ଡିତ, ଚଳନ ଓ ଅଚଳ ଦୁହିଁ ରୂପରେ ବିରାଜିତ। ସେ ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟର ଅଂଗ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଭାଜାରେ ଆସକ୍ତ; ମାଛ, ଜାଲ, ଜଳ, ଅପରାଜିତ, ଜଳନାଗ, ଓ ଗୃହବାସୀ। ସେ ସମୟର ଅପସନ୍ଦି, ସମୟ, ବିପରୀତ ସମୟ, ସମୟର ନାଶକ, ମୃତ୍ୟୁ, ଅବିନାଶୀ, ଶେଷ ଓ ପୃଥିବୀ ଓ ମାୟାର ଉପଟନ କର୍ତ୍ତା। ସେ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ, ବର୍ତ୍ତକ, ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ଓ ବଳାହକ ମେଘ, ଘଣ୍ଟକି, ଚୁଡାଳା, ଓ ଲବଣ ସମୁଦ୍ର। ସେ କାଳାଗ୍ନି ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡିତ ମୁଣ୍ଡ, ତ୍ରିଦଣ୍ଡୀ, ଚାରି ଯୁଗ, ଚାରି ବେଦ, ଚାରି ଯଜ୍ଞ, ଓ ଚାରି ମାର୍ଗର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି। ସେ ଚାରି ଆଶ୍ରମର ନେତା, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନଶ୍ୱର ଓ ଅନଶ୍ୱର, ପ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଗଣମଧ୍ୟରେ ଗଣନୀୟ, ଓ ଗଣପତି। ରକ୍ତ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପର୍ବତର ସ୍ୱାମୀ, ପାର୍ବତୀପତି, କଳାକୁଶଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓ ସମସ୍ତ କଳାର ଉତ୍ସ। ଭଗଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ନାଶକ, ଭୟାନକ, ପୂଷଣଙ୍କ ଦନ୍ତ ନାଶକ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଭଷଟ୍ ଉଚ୍ଚାରକ, ନମସ୍କାର, ଅଞ୍ଜଳି; ଅପରିଚୟ ଉପବାସରେ ଲୁଚିଥିବା, ଲୁଚିଥିବା, ଲୁଚିଥିବା ଉପବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ତାରକ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ତାରକ। ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ଏକତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ସଂଗ୍ରାହକ, ଧାରକ; ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମ, ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ଓ ଉପରିଚାଳନ। ସେ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱୟଂ ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଅତୀତ-ଭବିଷ୍ୟତ-ବର୍ତ୍ତମାନର ଉତ୍ସ; ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଅଗ୍ନି ଓ ମହାପ୍ରଭୁ। ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, ସୁରାବର୍ତ୍ତ, କାମାବର୍ତ୍ତର ନାଥ, କାମର ମୂର୍ତ୍ତି ନାଶକ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ମାଳା ପ୍ରିୟ। ଗୋମାତାଙ୍କର ନେତା, ଗୋମାଧ୍ୟରେ ଚରଣ, ବୃଷଭବାହନ, ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷକ, ଗୋବିନ୍ଦ, ରକ୍ଷକ, ଗୋମାଧ୍ୟରେ ଗର୍ଗ। ଅଖଣ୍ଡ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା, ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ଦୁର୍ଲଭ ମୁହଁ, ମୁହଁ ନଥିବା, ଚାରିମୁଁହ, ଅନେକମୁଁହ, ସଦା ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରସ୍ଥିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭ, ପକ୍ଷୀ, ଧନଦାତା, ଧନପତି, ବିଶାଳ, ମହାଅନୱୟ, ବିପୁଳ କଳାବିଦ୍, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ବିଗ୍ରହ ପ୍ରିୟ। ଠିଆ, ଦୃଢ଼, ଅଚଳ, ସ୍ଥିର, ସୁସ୍ଥିତ, ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ, ଅସହ୍ୟ, ଅସମ, ଅତିଦୁର୍ଲଭ। ଧାରଣ କରିବାକୁ କଠିନ, ସମ୍ନିକଟ ହେବାକୁ କଠିନ, ନିତ୍ୟ, ଅବିଜିତ, ବିଜୟସ୍ୱରୂପ; ଶଶକ, ଚନ୍ଦ୍ରନୟନ, ଶୀତ-ତପ୍ତ, ଭୋକ, ପିପାସା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା। ବ୍ୟାଧି ଓ ରୋଗ, ରୋଗନାଶକ, ରୋଗର ନାଥ, ସହନଶୀଳ, ବଳିଦାନ ବିଳାପ୍ରିୟ, ରୋଗର ଉତ୍ସ ଓ ଅନୁତ୍ସ। ସେ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ପଦ୍ମଦୃଷ୍ଟି, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଚକ୍ରଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଓ ରୁଦ୍ରଂଶ ନାଶକ। ସେ ବିଷପାନୀ, ଅମୃତପାନୀ, ଦିବ୍ୟମଦପାନୀ, ଦୁଧ ଓ ସୋମପାନୀ, ମଧୁପାନୀ, ଜଳପାନୀ, ସମସ୍ତପାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ। ସେ ବୃଷଭ ଅଙ୍ଗଧାରୀ, ବୃଷଭ, ବୃଷଭନୟନ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃଷଭ, ଜଗତର ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ନୟନ, ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଏକ; ହୃଦୟ ହେଉଛି ପିତାମହ; ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ତାଙ୍କର ଦେହ, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିଜ ମହିମାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି, ହେ ଶିବ। ଶିବଙ୍କ ସେଇ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପମାନେ ମୋ ପାଖରେ ଦେଖାଦିଅନ୍ତୁ; ସେମାନେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପିତା ଜଣେ ପୁଅଙ୍କୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମରେ ରକ୍ଷିତ ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାଥ; ନମସ୍କାର! ପ୍ରଭୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୟାଶୀଳ, ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ଭକ୍ତ। ସେ ଏକାକୀ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଅନେକ ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଶ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସଦା ମୋର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ପ୍ରାଣ ଜୟୀ, ଶୁଚି, ସମଦର୍ଶୀ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନରେ ଆଲୋକ ରୂପେ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁ କାଳ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନିଗଳନ କରି ଜଳମଧ୍ୟରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ସେ ଜଳଶାୟୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଯିଏ ରାହୁର ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉପସ୍ଥାନ କରି ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ହେଉଛନ୍ତି, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି। ଅଙ୍ଗୁଳି ପ୍ରମାଣ ବଡ଼ ଯେଉଁ ଶିବରୂପ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଦେହରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଓ ମୋର ମଙ୍ଗଳ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ।