ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, କେହି କେହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅଜଣା ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲେ, ତଥା ଅନେକେ ପବନ ଓ ମନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଏପଟେ ସେପଟେ ଦୌଡ଼ିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। ଯଜ୍ଞର ଉପକରଣ ଓ ବେଦିଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ତାରା ହେବା ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପରିବେଶରେ ପାହାଡ଼ ପରି ବଡ଼ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ-ପାନୀୟର ଢେର ଦେଖାଦେଲା, ଏବଂ ଦୁଧ, ଘିଅ, ମିଠା ଚାଉଳ, ଦହିର ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା। ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଜଳର ଦିବ୍ୟ ଧାରା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଚିନିର ବାଳୁକା ଓ ରସ ଭରା ଅନେକ ମନୋହର ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଛଅ ରସର ସମ୍ମିଳନ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ମାଂସ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ—ଯାହା କି ଚୁଷିବା ବା ଚାଟିବାଯୋଗ୍ୟ—ସବୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ସେମାନେ ଅନେକ ମୁହଁରେ ଖାଇ, ଲୁଟି, ଖାଦ୍ୟକୁ ଚାରିପାଖରେ ଛିଟିଦେଉଥିଲେ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୋଷରେ ଭରିପୁରି, ସେମାନଙ୍କର କ୍ରୋଧ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ନାନା ରୂପରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲଟାପାଲଟା ହେଉଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ସେନାସମୂହରେ ଚାରିପାଖରେ ବେସିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୋଷରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ନିକଟରେ ଯଜ୍ଞକୁ ତ୍ୱରିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ। ଅନେକେ ଯଜ୍ଞର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରିଲେ; ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ସହିତ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: “ଆପଣ କିଏ?” ତାପରେ ବୀରଭଦ୍ର କହିଲେ: “ମୁଁ ଦେବତା ନୁହେଁ, ଦାନବ ନୁହେଁ, ଏଠାରେ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଆସିନାହିଁ; ହେ ଦେବତାମନ୍ୟ, ଦେଖିବା ବା ଜିଜ୍ଞାସାରେ ମଧ୍ୟ ଆସିନାହିଁ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛି; ମୋ ନାମ ବୀରଭଦ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।” “ଏବଂ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବୀଙ୍କ ରୋଷରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବତାମନ୍ୟ, ଉମାଙ୍କ ପତି ମହାଦେବଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଉ, କାରଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୋଷ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଯଜ୍ଞର ଯୂପସ୍ତମ୍ଭ ଭାଙ୍ଗି ଏଠାଉଠା ଛିଟିଗଲା, ମାଂସ ଲୋଭୀ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଉଡ଼ି ଆସି ତା’ଉପରେ ଅପତିତ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷପାତର ବାତାସରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଶିବଙ୍କ ହୁଙ୍କାର ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା, ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଯଜ୍ଞ ତାହା ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଦ୍ରବିତ ହେଲା। ତାପରେ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ହରିଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆକାଶକୁ ଲାଫିଲା; ବୀରଭଦ୍ର ଏହି ରୂପ ଦେଖି ଏବଂ ଏହା ପଳାଇଯିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଲେ। ସେ ଯଜ୍ଞର ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୋଷରେ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଲାଳାଟରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘମର ବିନ୍ଦୁ ପଡ଼ିଲା; ଏହି ଘମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ସାଥିରେ, ଏକ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଦହୁଁଥିଲା; ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଅତି ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ବିଶାଳ, ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ ଆଖି, ପିତା କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ଉତ୍ତଳ କେଶ, ଗା ଭରି ଲୋମ ଏବଂ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ କାନ ଥିଲା। ତୀବ୍ର ଏବଂ କଳା ଦେହ, ଲାଲ ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଯଜ୍ଞକୁ ଉପରେ ଶୁଖି ଘାସ ପରି ଦହିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦଶ ଦିଗରେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, କାରଣ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ପୁରୁଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ବିଶ୍ୱ ଚାରିପାଖରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଦେବଲୋକ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେଲା। ତାପରେ ମୁଁ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, କହିଲି: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଗ ଦେବେ। ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ଉପଦ୍ରବ ଅବସ୍ଥାନ୍ତର ହେଉ। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଋଷିମାନେ...” “ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ରୋଷରୁ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇନାହାନ୍ତି; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଘମରୁ ଜନ୍ମ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ 'ଜ୍ୱର' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଚଲିବେ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପରିମିତ, ଏହି ଶକ୍ତିକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ବହନ କରିପାରିବ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ରୂପରେ ସୃଜିତ ହେଉ। ଏପରି ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲି, ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହେଲା।” ପିନାକଧାରୀ ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ମୋତେ କହିଲେ: “ଏହିପରି ହେଉ”, ଏବଂ ସେ ନିଜେ ବିଶେଷ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଦକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଭବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ଓ ଶ୍ୱାସକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରି, ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ନିବନ୍ଧ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଅନେକ ଆଖି ଥିବା ସେ ବିପକ୍ଷୀ ଜୟୀ, ହସି କହିଲେ: “କହ, ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବି?” ଏହି ମହାକଥା ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଶୁଣିଲେ, ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଜାପତି, ହାତ ଜୋଡି, ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଭରି, ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶ୍ରୁ ଓ ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଯଦି ପ୍ରଭୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଯଦି ମୋତେ ଦୟା କରିବେ, ଯଦି ମୋତେ ବର ଦେବେ—ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପିତ, ପିଆ, ଭୟ ପାଇ ଚାଲି ଯାଇଛି, ବା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି, ଯେଉଁସବୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣିତ ଓ ଚାରିପାଖରେ ଛିଟାଯାଇଛି—ଏହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ—ଯାହା ବହୁ ଦିନ ଧରି ଅତି କଷ୍ଟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମୋତେ ନଷ୍ଟ ହେଉ ନାହିଁ, ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ।