ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଦେବୀ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବିନାହିଁ। ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆମ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ବାସସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ତୁମ ସହ ବାସସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି, ତୁମେ କଦାପି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ବାଛିନାହ, ହେ ଦେବୀ। ଏବେ ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନ ଖୋଜିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, କାହିଁକି ଏହି ଅନ୍ୱେଷଣ? କହ, ହେ ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟବଦନେ।" ତାପରେ ଦେବୀ କହିଲେ, “ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଆଜି ମୁଁ ମୋ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲି, ସେଠାରେ ମୋ ମାଆ ଏକାକି ଥିଲେ, ସେ ମୋତେ ଲୋକିକ କଥା କହିଲେ। ସେ ମୋତେ ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜି, କହିଲେ: ‘ହେ ଉମା, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ସଦା ମନୋରଞ୍ଜନରେ ଦରିଦ୍ର, ହେ ଶୁଭ୍ରେ।’ ସେ ଖେଳନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କର ଖେଳ ଏପରି ନୁହେଁ; ହେ ମହାଦେବ, ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କର, କିନ୍ତୁ ଏହା ମୋ ମାଆଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ନୁହେଁ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବ ହସିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଜା କରାଇବାକୁ ଚାହିଁ କହିଲେ, “ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲ? କୃତ୍ତିବାସ୍ ତ ନିଶ୍ଚିତ ନଗ୍ନ ଏବଂ ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ କରନ୍ତି। ମୋର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ବାସସ୍ଥାନ ନାହିଁ; ମୁଁ ଅଟବି ଓ ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ଘୁରିବି, ନିର୍ବସନ ଗଣମାନେ ମୋ ପାଖରେ, ହେ କମଳାକ୍ଷୀ। ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମାଆଙ୍କୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉନାହ, ତୁମ ମାଆ ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ପୃଥିବୀରେ ମାଆ ପରି ଉପକାରୀ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ।" ତାପରେ ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୋତେ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କର, ହେ ମହାଦେବ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବି।" ଦେବୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ନିଜ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରିବାର ସମେତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଛି: “ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କିପରି ବିନାଶ ହେଲା, ଏହି ଦେବମାନବ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଘଟିଲା?” ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: “ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଏହି ବିନାଶର କାରଣ ଥିଲା, ଏହି କଥା ଜାଣି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ୍ ରୂଷ୍ଟ ହେଲେ। ମହାଦେବ କିପରି ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞକୁ କ୍ରୋଧରେ ଧ୍ଵଂସ କଲେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଏକ ଶିଖର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ତିନୋଟି ଲୋକ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ତାହାର ନାମ ଥିଲା ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଠଳ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ନାନା ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ସେଠାରେ, ଏହି ଅପରିମିତ, ଅଜୟ, ତିନୋଟି ଲୋକରେ ପୂଜିତ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀରେ, ଭଗବାନ ନାନା ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ସେଠି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପାର୍ବତୀ ନିତ୍ୟ ବସିଥିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଦିତ୍ୟ, ବଳବାନ୍ ବସୁ ଏବଂ ମହା ଚିକିତ୍ସକ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୈଶ୍ରବଣ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଘେରିଥିଲେ, ସେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ନାୟକ, କୈଳାସ ପତି, ସେଠି ଥିଲେ। ମହା ଋଷି ଉଶନା, ସନତ୍କୁମାର ଓ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଅଙ୍ଗିରା, ଦେବ ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ବିଶ୍ୱାବାସୁ, ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ଅନେକ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ; ମୃଦୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ପବନ ନାନା ପବିତ୍ର ଗନ୍ଧ ବହି ଆସୁଥିଲା। ବୃକ୍ଷମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଢାକିଯାଇଥିଲେ; ଏହିପରି, ବିଦ୍ୟାଧର, ସାଧ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଠି ସମସ୍ତେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ନାନା ରୂପର ଜୀବମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ସେବକମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲେ; ଶୁଭ୍ର ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠି ଥିଲେ। ତିନିମୁହିଁ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ନିଜ ତେଜରେ ଅଲୋକିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିବା ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ସେଠି ଥିଲେ। ତିନି, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ। ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ମହାଦେବ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେଠି, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏସିଥିଲେ। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଆସି, ଦକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ ଆସିଥିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତା ଥିଲେ। ତାପରେ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ତପସ୍ୱୀ, ଏବଂ ଏହି ଭୂମି, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଜନମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ: ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ମାନେ। ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଅଂଶଭାଗୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଉଷ୍ମପ, ଧୂମପ, ଆଜ୍ୟପ, ସୋମପ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେବ ଗଣ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜନମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭ, ଅଣ୍ଡ, ସ୍ୱେଦ, ଉଦ୍ଭିଜ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଦେବୀ, ଋଷିମାନେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦଧିଚି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, “ଯେଉଁଠାରେ ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏନାହିଁ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହାପାପ ହୁଏ।