ଦୟାମୟୀ ତାଙ୍କର କରୁଣା ଜାଣି, ସେଇ ଦୁଇ ଦେବତା ଦୟାର ସାଗର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଦୁଃଖିତାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ— “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦହିଯାଇଛନ୍ତି, ଏଠି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଦେହ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବେ। ଏବଂ, ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେପରି ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।” ଏହି ବର ପାଇ ରତ୍ନମୟ ମୁହଁରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ନେଇ, କାମଦେବଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତି ଶେଷ ହେଲା। ଏହାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କାମଦେବଙ୍କୁ ଦହିଦେଇ, ଉକ୍ତ ଦେବତା, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ହିମାଳୟ ପৰ্বତରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଶୋଭାମୟ ଗୁହା, ପଦ୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ସରୋବର, ରମ୍ୟ ଗର୍ଭଗୃହ, ମନୋହର ଝରଣା ଓ ପୀତପୁଷ୍ପ ମୃଗବନରେ ବିହାର କରିଥିଲେ। କିନ୍ନରମାନେ ଯେଉଁ ସୁନ୍ଦର ନଦୀତଟରେ ଘୁରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେଠି ପର୍ବତ ଶିଖର, ସରୋବର ଓ ଜଳାଶୟରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ବିହାର କରିଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ମିଶି ଯେଉଁ ରମ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନରେ କୁହୁକୁହୁ କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ସେଉଁଠି ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ ସମସ୍ତ ଦେବସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି ଵିଦ୍ୟାଧର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ୟକ୍ଷ ଓ ଦେବଗଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ତିନି-ଚକ୍ଷୁ ଦେବ ଉମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷି, ୟକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ൴ିଦ୍ୟାଧର, ଦାଇତ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶମ୍ଭୁ ହିମାଳୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ। ଏଠି ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ବଜାଉଥିଲେ, ଅନେକ ଦେବତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିମାନ୍ୟ ଶିବ ତାଙ୍କର ସେନା ସହ ଏହି ପବିତ୍ର ପର୍ବତ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଗୌରୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ସେ ଏଠି ରହିଥିଲେ। ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଦଣ୍ଡପାଣି ମହାଦେବ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ମହାଦେବ କଣ କଲେ? ହିମବତ୍ ଶିଖରରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଆକାରର ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ ବାରମ୍ବାର ହସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭାଲି ଭାଲି ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ନୀତିମାନ୍ୟ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଶୁଭ ଓ କାମ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଶିବ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ନିଜ ମାଆଁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ। ଦେବୀ ସତୀଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହିମାବତଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମେନା ତାଙ୍କୁ ମହାନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଶୁଭ ଆସନ ଦେଇ କହିଲେ, “ବହୁଦିନ ପରେ ତୁମେ ଆସିଛ, ଶୁଭ ନୟନବତୀ; କହ, ତୁମେ କି ଖେଳରେ ଅପୃଷ୍ଟ? କାରଣ ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଖେଳରେ ଏକତ୍ରିତ ଅଛ। ଯେଉଁମାନେ ଦରିଦ୍ର ଓ ନିରାଶ୍ରୟ, ଉମା, ସେମାନେ ଏଭଳି ଖେଳ କରନ୍ତି, ଯେପରି ତୁମ ସ୍ୱାମୀ କରନ୍ତି, ଶୁଭେ।” ମାଆଁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଖୁସି ହେଲେ ନାହିଁ; ସେ ଧୈର୍ୟ ଧାରଣ କରି, ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ, ମାଆଁ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଦେବଗଣଙ୍କ ନାଥ, ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତରେ ରୁହିବି ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଗତରେ ଏକ ନିବାସ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ।” ଦେବତା କହିଲେ, “ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମ ସହ କଥା ହେଉଛି, ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଚୟନ କରିନାହାଁ, ଶୁଭେ। ଏବେ ତୁମେ ନିଜେ ଅନ୍ୟ ନିବାସ ଖୋଜୁଛ; କାହିଁକି ଏହି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ଦେବୀ? ମୋତେ କହ, ଶୁଭ ସ୍ମିତା।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆଜି ଘରକୁ, ମୋ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବାପାଙ୍କଠାରେ ଗଲିଥିଲି, ସେଠାରେ ମୋ ମାଆଁ ଏକାକି ମୋ ସହ ଲୋକିକ କଥା କହିଲେ। ମୋତେ ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରି, କହିଲେ: ‘ଉମା, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ସଦା ଖେଳରେ ଦରିଦ୍ର, ଶୁଭେ।’ ସେ ଖେଳ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ଖେଳ ଏପରି ନୁହେଁ; ମହାଦେବ, ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ସେନା ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ଏହା ମୋ ମାଆଁଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ, ବୃଷଧ୍ୱଜ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତା ହସି ଦେବୀଙ୍କୁ ହସାଇବାକୁ କହିଲେ, “ଏପରି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ ହେଲ? କୃତ୍ତିବାସ ନିଶ୍ଚୟ ନଗ୍ନ ଓ ଶ୍ମଶାନରେ ବସିଥାଏ। ମୋର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ନିବାସ ନାହିଁ; ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ଘୁରି ଘୁରି ବସିଥାଏ, ନଗ୍ନ ଗଣମାନେ ମୋ ସହ ରହନ୍ତି, ପଦ୍ମନୟନ। ଦେବୀ, ତୁମେ ମାଆଁଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମାଆଁ ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ପୃଥିବୀରେ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ମାଆଁ ସମ ଆପ୍ତଜନ କେହି ନାହିଁ।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୋ କୌଣସି ଆପ୍ତଜନ ସହ କାମ ନାହିଁ, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ। ମୋର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା କର, ମହାଦେବ।” ଦେବୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପାଇଁ ନିଜ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି, ଦେବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସହିତ, ଜନାନୀ, ଗଣମାନେ ସହ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏଠିଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କିପରି ବିନାଶ ହୋଇଥିଲା? ଭାଇବସ୍ୱତ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ଏହି ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞ କିପରି ମହାଦେବଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ବିନାଶ ହେଲା, ତାହା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ମୁଁ ବିବରଣା କରିବି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କିପରି ମହାଦେବ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କ୍ରୋଧରେ ଯଜ୍ଞକୁ ବିନାଶ କଲେ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଏକ ଶିଖର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ତିନି ଲୋକ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଠଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ରତ୍ନମୟ। ସେଠି, ଅପରିମିତ, ଅଦୃଶ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଦେବତା ବିବିଧ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଅସୀମ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠି, ପର୍ବତର ଝିଅ ସଦା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ।