ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦଳଦଳରେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ, ଶୁଭ୍ର ଶୋଭା ପୋଷାକରେ ଏଠାକୁ ଆଗମନ କରିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢି ଆସିଲେ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଏତେ ଶୋଭା ପାଇଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଜ୍ଞା ଏବଂ ଶାସନର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ଵୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ। ଏହି ସ୍ଵୟଂବରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ମାତା, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ ଭାବରେ ଉମା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ଉମା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରକୃତି, ପୁରାଣରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରକୃତି ଭାବରେ ଗୀତିତ, ଡକ୍ଷଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ି ତର୍କ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଲେ। ଉମା ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଚମରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୀତଳ କରାଯାଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲର ଗୁଛ ନେଇ, ମନୋହର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଧରି, ଦେବୀ ସାହସିକ ଭାବେ ଆଗେ ଆସିଲେ। ଏହି ମାଳା ନେଇ, ଦେବୀ ଦେବମାନଙ୍କ ଅସେମ୍ବଲିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏହି ସ୍ଵୟଂବର ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଉତ୍ସୁକତାରେ ଶମ୍ଭୁ ପାଞ୍ଚ ଚୁଡ଼ି ଥିବା ଏକ ଶିଶୁ ଭାବେ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ଗୋଦିରେ ଅଚନ୍ତିତ ଶୁଇ ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତାପରେ ଦେବୀ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଚୁଡ଼ି ଥିବା ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ। ସ୍ଵଚ୍ଛ ନିଶ୍ଚୟରେ, ଆପଣ ଚାହିଁଥିବା ବରକୁ ପାଇ ପରେ, ଦେବୀ ଅପସ୍ଥାନ ନେଲେ ଓ ମନରେ ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଗୋଦିରେ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି କି?" ଏବଂ ବଡ଼ ଅସ୍ତିର ହେଇ ଚିତ୍କାର କଲେ। ବୃତ୍ରହା ତାଙ୍କ ଭୁଜ ଉଠାଇ ବଜ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିଶୁର ଭୁଜ ମଧ୍ୟ ଉଠି ଏହିପରି ଅଡ଼ିଗଲା। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଶିଶୁ ଅଡ଼ିଗଲା; ବୃତ୍ରହା ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଆଗୁଆ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଭଗ, କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଅସ୍ତିର ହେଇଗଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଭୁଜକୁ ଅଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି, ତେଜ, ଶକ୍ତିକୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହେଲାଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଏହିପରି ଅସ୍ତିର ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ମୁଁ ବହୁତ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ଭକ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନ ନେଲି, ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଉମାଙ୍କ ଗୋଦିରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲି। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ଶୀଘ୍ର ସମ୍ମାନରେ ଉଠି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କଲି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲି। ସାମ ବେଦର ପୁରାତନ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଶୁଭ ଓ ଗୁପ୍ତ ନାମରେ, ମୁଁ କହିଲି: "ତୁମେ ଅଜନ୍ମା, ଅନାଦି, ହେ ଦେବ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ ଉଭୟକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଥିବା।" "ତୁମେ ଆଦି ପୁରୁଷ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଧ୍ୟାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; ଅମୃତ, ପରମ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ବଡ଼ କାରଣ।" "ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରକୃତିର ଉତ୍ପାଦକ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ମାତା, ପ୍ରକୃତିକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଥିବା; ଏହି ଦେବୀ ପ୍ରକୃତି ସଦା ତୁମର ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ।" "ପତ୍ନୀର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ଜଗତର କାରଣ ଭାବରେ ଆସିଛନ୍ତି; ମହାଦେବ, ଦେବୀ ସହିତ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ତୁମର କୃପାରେ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ଏହି ଜୀବ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପାଦନ କରିଛି; କିନ୍ତୁ ତୁମର ଯୋଗମାୟାରେ ସେମାନେ ମୋହିତ।" "ସେମାନେ ପୁର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲେ, ସେପରି ହେବାକୁ ତୁମେ ଦୟା କର; ଏପରି ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜଣାଇଲି।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅଡ଼ିଗଲା ଦେବମାନେଠାରେ କହିଲି; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।" "ଏହି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ, ମୋ ସହିତ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା।" ତାପରେ ସମସ୍ତ ଅଡ଼ିଗଲା ଦେବମାନେ ମନରେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଭକ୍ତିରେ ହୃଦୟ ପବିତ୍ର କରି। ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ମହେଶ୍ୱର, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପୁର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲେ ସେପରି ପୁନଃ ସ୍ଥିତି କଲେ। ଏପରି ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଅବରୋଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ତିନି ଆଖିର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦିଲେ; ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବା ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ; ସେମାନେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତୃତୀୟ ଆଖି ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଦେବମାନେ, ଶକ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବୀ ଦେବମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଅପାର ତେଜରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ପାଦରେ ମାଳା ପ୍ରଦାନ କଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା "ଅତି ଭଲ, ଅତି ଭଲ!" ବୋଲି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଦେବୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମାଥା ଜମିରେ ଲଗାଇ ନମସ୍କାର କଲେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲି। ହିମବତ୍, ମହା ତେଜସ୍ୱୀ ପାହାଡ଼କୁ, ମୁଁ କହିଲି: "ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ ଓ ଗଂଭୀର; ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ତାଲିକାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।" "ଯେପରି ତୁମର ମହା ସଂଯୋଗ ଶର୍ବଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିବାହ ଆୟୋଜିତ ହେଉ—ତେଣୁ ଅପେକ୍ଷା କାହିଁକି, ହେ ଉତ୍କଳ?" ଏପରି ନମସ୍କାର କରି, ହିମବତ୍ ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। "ତୁମେ ଏକାମାତ୍ର ମୋ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀର କାରଣ; ତୁମର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି, ତୁମେ ଏକାମାତ୍ର କାରଣ। ବିବାହ ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଁ, ତାହା ହେଉ, ହେ ପ୍ରପିତାମହ।