କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭାଗ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଦିତ୍ୟ, ଏକାକି ଆସିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଦେହରେ ଶୁଭ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରୂପ, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜସ୍ବିତା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, କୃତାନ୍ତ ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଏକ ବିଶାଳ ମହିଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ପାହାଡ଼ ପରି ଭାରି, ସୁନା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସମୀରଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ, ତାଙ୍କର ଦେବୀୟ ମହଲ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେଂକୁ ତାଙ୍କ ତେଜ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରଭା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ଅଗ୍ନି ଦେବତା ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତେଜପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହରେ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ନିବାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଧନର ମାଲିକ, ରାଜା ରାଜେଶ୍ୱର କୁବେର, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ତେଜସ୍ବିତାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଇଗଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶୋଭାମୟ ରୂପରେ ମଣିମୟ ମହଲ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଶ୍ୟାମଳ ଦେହ ଶୁଭ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଗଦାଧାରୀ ଦେବତା ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଦେବୀୟ ବିମାନରେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା ଅତି ଶୁଭ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ରୂପରେ, ଶହ ଶହ ସର୍ପ ଧରି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଦେହରେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବୀୟ ବିମାନ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦିତିପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବମାନେଂକୁ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓଡ଼ଣା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ସଭାରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଦେବୀୟ ବିମାନରେ ବିଚରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆସିଲେ; ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଉପଚାରରେ ଆସିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ସର୍ପ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଆସିଲେ। ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ। ସେ, ଆଜ୍ଞା ଓ ଶାସନର ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱୟଂବର କରାଇଲେ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ମାତା, ସେଇ ଦେବୀ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଥିଲେ। ସେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପୁରାଣରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଡକ୍ଷଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଧର୍ମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଲେ। ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଦେବୀୟ ବିମାନ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଚାମର ଝଲେଇ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶୀତଳ କରାଯାଉଥିଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲର ମାଳା ନେଇ, ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ଏହି ମାଳାକୁ ଧରି, ନିର୍ଭୟ ଚଳିଗଲେ। ଦେବୀ ମାଳା ନେଇ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏବେ ସ୍ୱୟଂବର ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶମ୍ଭୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ପଞ୍ଚଶିର ଚୁଡ଼ା ଥିବା ଏକ ଶିଶୁର ରୂପ ନେଲେ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ଶୁଇଯାଇଲେ। ଦେବୀ ସେଇ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ଆନନ୍ଦରେ ଉଠାଇଲେ। ଏଭଳି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ପତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶାନ୍ତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କଲେ। ଦେବମାନ୍ୟେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, “ଏ କିଏ?” ବୋଲି ବିମୂଢ ହେଲେ। ବୃତ୍ରହା ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିଶୁର ହସ୍ତ ଉଠି ଏକାଇ ଅଡ଼ିଗ ରହିଗଲା। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦେବୀୟ ଶକ୍ତିରେ ଶିଶୁ ଅଚଳ ରହିଲେ; ବୃତ୍ରହା ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନ ନିଜ ଶରୀର ଚଳାଇପାରିଲେ। ତାପରେ, କଶ୍ୟପପୁତ୍ର ଭାଗ ତାଙ୍କ ଦହନଶକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବିମୂଢ ହେଇଯାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ଅଚଳ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାକୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିରୋଧ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧ୍ୟାନକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉମାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଚିହ୍ନି, ଦ୍ରୁତ ଉଠି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁରାତନ ସାମବେଦିୟ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇଲି: “ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଅଜନ୍ମା, ଅଜର, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତାବ୍ୟକ୍ତ ଉଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମ, ଅମୃତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ ଓ ସମସ୍ତ କାରଣ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମାତା, ପ୍ରକୃତିର ଉତ୍ପାଦକ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ମାତା, ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା; ଏହି ଦେବୀ ପ୍ରକୃତି ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ। ସେ ଦେବୀ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଦୁଇଁଜଣା ରୂପେ ଜଗତର କାରଣ ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ମହାଦେବ, ଦେବୀ ସହ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣଙ୍କ କୃପା ଓ ଆଦେଶରେ, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ, ଦେବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗମାୟାରେ ବିମୂଢ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଦୟାକରି ସେମାନେଂକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଅବସ୍ଥା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି ମୁଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି। ତାପରେ, ମୁଁ ଏହି ଅଚଳ ହୋଇଥିବା ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଅତି ଅବାକ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମୁଁ କହିଲି, “ଚଳ, ଆମେ ଏହି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ।” ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମନସ୍କାମନାରେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ମହେଶ୍ୱର, ସେମାନେଂକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଦେହ ଦେଇଲେ। ଏପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନିରୋଧ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବୀୟ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।