ଦେବୀଙ୍କ ପିତା ହିମାବତ୍ ସ୍ୱୟଂବର ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ସ୍ୱୟଂବରରେ ଦେବୀ ନିଜେ ଜଣେ ବର ପସନ୍ଦ କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଯାହାକୁ ଚୟନ କରିବେ ସେ ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମ୍ଭୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଚାହିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ଏ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଥିବା ଦେବୀ, ତୁମେ କିପରି ଏତେ ଶୋଭାମୟ ଜଣେ ପୁରୁଷକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିପରି ଅପତ୍ର ଚୟନ କରିପାରିବ?” ଦେବୀ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ପରେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାବକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ସେଉଁଠି ସମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଦେବୀ ସମ୍ଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିବି; ଏଥିରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।” ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଉପରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିଛ, ଏହି ଖ୍ଷଣରେ, ଏ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରେ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି। ଦେବୀ ଏକ ମାଳା ହାତରେ ନେଇ, ସମ୍ଭୁଙ୍କ ଗାଳରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି।” ଏହା ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୟନିତ ଭଗବାନ ସମ୍ଭୁ ଆଶୋକ ଗଛକୁ ଦେଖି, ତାହାକୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଇ କହିଲେ: “ମୋତେ ଏହି ଶୁଭ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଚୟନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧିରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଏବଂ ଅମରତ୍ୱ ପାଇବା। ତୁମେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ଆକୃତି ଧାରଣ କରିପାରିବା, ଚାହିଲେ ଫୁଲ ଦେଇପାରିବା, ଅଭିଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବା, ମୋ ପ୍ରିୟ ହେବା, ଶୁଭ ଆଭୂଷଣ ଓ ଫୁଲରେ ସଜିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଧାରଣ କରିପାରିବା। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବା, ଅମୃତ ସ୍ୱାଦ ରଖିବା, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ରଖିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ପ୍ରିୟ ହେବା। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା। ତୁମର ଆଶ୍ରମ, ଚିତ୍ରକୂଟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବା ଏବଂ ବହୁ ପୂଜିତ ହେବା। ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଚାହିଁ ଆସିବେ, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ନିୟମ ରଖି, ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପ୍ରାଣଗୁଡିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସହିତ ଏକତ୍ୱ ହୋଇ ମହା ଗଣପତି ହେବେ। ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ନାଥ, ସମ୍ଭୁ, ହିମାବତ୍ ତନୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ବିଲୀନ ହେଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅପରିମିତ ଆତ୍ମା ସମ୍ଭୁ ଯାଇବା ପରେ, ଦେବୀ ସେଉଁଠି ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଦେଖାଦେଲେ। ସେ ଏହି ଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ରଜନୀରେ ଚାନ୍ଦ ନଥିବା ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲଗ୍ନ ହେଇ ଅନ୍ଧାର ହେଇଗଲେ। ତାପରେ, ହିମାବତ୍ ତନୟା ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଜଳ ଭରିଥିବା ଏକ ଝିଲି ନିକଟରେ ଏକ ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ। ଏଠି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ଶିବ ଖେଳ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶିଶୁ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଝିଲିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମାଛ (ମଗର) ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡିଲେ। ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ ହେଇ, ସେ ଝିଲି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଏହିପରି କହିଲେ: “ମୋତେ ବଞ୍ଚାଅ, କିଏ ଆଛି?” ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ମନ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମିତ ହେଇ ଚିତ୍କାର କରିଲେ। “ହଏ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ମୋର ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ।” “ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମଗରର ମୁହଁରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛି। ମୁଁ ମୋ ଶରୀର ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ତପସ୍ୱୀ ମା ଓ ପିତା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁଛି, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଶୁଣିବେ ଯେ ମୁଁ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି, ସେମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେବେ।” “ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ସନ୍ତାନ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବେ। ହଏ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏଯାଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ କରି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ମଗର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି।” ଏହି ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଦେବୀ ଉଠି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ଥିବା ଥାନକୁ ଗଲେ। ମୁହଁ ଚାନ୍ଦ ପରି ଶୋଭାମୟ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ, ମଗର ମୁହଁରେ ଧରା ପଡି ଅତିକ୍ରମିତ ଓ ଅସହାୟ। ଏହି ମହା ମଗର ଦେବୀଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶିଶୁକୁ ଧରି ଝିଲିର ମଧ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ ଯାଇଗଲା। ଶିଶୁ ଦୂରେ ଉଠାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଚମକୁଥିବା ଶିଶୁ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ଦେବୀ ଶିଶୁକୁ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡିଥିବା ଦେଖି ଦୁଃଖରେ କହିଲେ: “ଏ ମହାମଗର ରାଜା, ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼! ଏ ଦ୍ରୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ମହାଦନ୍ତ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦିଅ!” ମଗର କହିଲେ, “ଏ ଦେବୀ, ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁଠି ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ, ସେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ, ଏହି ନିୟମ ଦେବସୃଷ୍ଟି। ଏହି ଶିଶୁ, ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଛି। କୌଣସି ଉପାୟରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ହିମାଳୟର ଶିଖରରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କରିଛି, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼, ଏ ମହା ଗ୍ରହ; ନମସ୍କାର ତୁମକୁ।” ମଗର କହିଲେ, “ତୁମର ତପସ୍ୟା ବ୍ୟର୍ଥ କରନି, ଏ ଶୁଭମୁଖୀ; ମୋ କଥା ମାନ, ଏବଂ ଏହିପରି କରିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଇବା।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ଏ ମହା ଗ୍ରହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଦୋଷହୀନ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କହ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପ୍ରିୟ।” ମଗର କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେତେ ତପସ୍ୟା କରିଛ, କିମ୍ବା କମ୍ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ, ସେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ଏକଥରେ ମୋତେ ଦେଇଦିଅ; ତାପରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବା।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ଜନ୍ମଠୁ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଏକତ୍ର କରିଛି, ଏ ମହା ଗ୍ରହ, ସେ ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ଦେଇଦେଉଛି; ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼, ଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରହ।” ତାପରେ ଗ୍ରହ ଦେବୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ରୁଷ୍ୟ ହେଲେ; ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏ ଦେବୀ, ତୁମର ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ? ତପସ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ତାହାର ତ୍ୟାଗ କ୍ଷମ୍ୟ ନୁହେଁ।