ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧରି ଉଠିଲେ ଦେବତା, ଏବଂ କହିଲେ—“ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ବିବାହ ପାଇଁ ଚୟନ କରିଛି।” କିନ୍ତୁ ଉମା, ଯିଏ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ସହଜରେ ବୁଝି ପାରିଲେ ଯେ ଏହି ବିକୃତ ରୂପରେ ନିଜେ ଶଙ୍କର ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ, କରୁଣାଭାବରେ, ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ଓ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ ପାଇଁ ଜଳ ଏବଂ ମଧୁର ପାନୀୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଉମା ଅତି ଭକ୍ତିରେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, କାରଣ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ। ତାପରେ ଉମା କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ; ମୋ ବାପାଁ ଘରର ମୁଖ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ମୋ ପ୍ରଦାନ ସଠିକ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏଉଁ ଜଣେ କୁମାରୀ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ।” ସେଠାରେ ଉମା ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୋ ବାପାଁ—ଅବିନାଶୀ ପାର୍ବତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଅନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେ ଯଦି ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ ହେବ।” ତାପରେ ସେ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବତା, ଅପରିଚିତ ରୂପରେ ଥିଲେ, ପାର୍ବତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ମୋତେ ତୁମର କନ୍ୟା ଦିଅ।” ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଅଜଣା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ରୁଦ୍ର ସ୍ୱରୂପ ପରିଚୟ କରିପାରିଲେ। ଶାପର ଭୟରେ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ, ସେ କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆଗରୁ ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।” “ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ସେଠାରେ ଯାହାକୁ ଉମା ନିଜେ ପସନ୍ଦ କରିବେ, ସେ ତାଙ୍କର ପତି ହେବେ।” ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ୍ ଶିବ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ଦେବୀ, ତୁମ ବାପାଁ ସ୍ୱୟଂବରର ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ତୁମେ ନିଜ ପତି ଚୟନ କରିପାରିବ। ଯାହାକୁ ଚୟନ କରିବ, ସେ ତୁମର ସ୍୵ାମୀ ହେବେ।” “ଏହିପରି, ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଇ ଯାଉଛି। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏଭଳି ହସନ୍ତା ମୁହଁ ଥିବା ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅଯୋଗ୍ୟ କାହାକୁ ବା କିପରି ଚୟନ କରିପାରିବ?” ଦେବୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଓ ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଭାବକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମନ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିବି; ଏହାରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ନାହିଁ।” “କିମ୍ବା, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ପ୍ରତି କିଛି ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଏଠି ଏବଂ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି।” ଉମା ଏକ ମାଳା ହାତରେ ନେଇ, ସେଠିଏଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କନ୍ଧରେ ମାଳା ନିକ୍ଷେପ କରି କହିଲେ—“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି।” ତାପରେ ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବତା, ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୟିତ ହୋଇ, ଏକ ଅଶୋକ ଗଛକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ତାହାକୁ ଅମୃତ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ—“ଏହି ଶୁଭ୍ର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋ ଚୟନ ପାଇଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ଅମର ହେବ। ତୁମେ ଯେଉଁ ରୂପ ଚାହିଁବ, ତାହା ଧାରଣ କରିପାରିବ; ଇଚ୍ଛାମତ ଫୁଲ ଧରିବ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବ, ମୋତେ ପ୍ରିୟ ହେବ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେବ, ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳ ଧରିବ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇପାରିବ, ଅମୃତ ରସ ହେବ, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ପାଇବ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପ୍ରିୟ ହେବ। ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭୟରହିତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରୁହିବ। ତୁମର ଆଶ୍ରମ ଚିତ୍ରକୂଟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ହେବ। ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଧର୍ମ ଲାଗି ଆସିବେ, ସେଉଁଠି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବେ। ଏଉଁଠି ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବେ। ଏଉଁଠି ଯିଏ ନିୟମିତ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମହାଗଣପତି ହେବେ।” ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଭୂତମାନେର ନାଥ, ହିମବତୀ ଉମାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ, ଅପାର ଆତ୍ମା ଥିବା ଭଗବାନ୍ ଯେତେବେଳେ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ, ଦେବୀ ସେଠାରୁ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅପ୍ରକାଶିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲଗିଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁ, ଜଗତ୍ର ମହାନ ନାୟକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଚନ୍ଦ୍ରହୀନ ରାତି ପରି ଉଦାସ ହୋଇ ଜ୍ଵଳିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଏକ ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର ରୋଦନ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ଏକ ଝିଅ ଉପାଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିଲା ଝିଲିକ ଛଡ଼ା ଥିଲା। ଏହିଠାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ନିଜେ ଏକ ଶିଶୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଖେଳ କରିବା ପାଇଁ, ଏକ ଝିଲିକର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଲେ। ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁଠାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି କହିଲେ— “ମୋତେ ବଞ୍ଚାଅ, କିଏ ଆଛି?” ଶିଶୁ ମନେ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। “ହାୟ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ମୋ ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା।” “ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମଗର ମୁହଁ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମରିଯାଉଛି। ମୋ ଦେହ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ତପସ୍ବୀ ମାତାପିତା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁଛି, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣିବେ ଯେ ମୁଁ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତେବେ ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେବେ।” “ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବେ। ହାୟ, କେତେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏଉଁ ଶିଶୁ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ମଗର ମୁଖ ଭିତରୁ ନଷ୍ଟ ହେବି।” ଏହି ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଶିଶୁର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଦେବୀ ଉଠି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମୁହଁ ଥିବା ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ମଗର ମୁହଁରେ ଧରାପଡ଼ି, ଗଭୀର ଭୟ ଓ ଅସହାୟତାରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାନ ମଗର ରାଜା, ଦେବୀଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶିଶୁଟିକୁ ଧରି ଝିଲିକର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି ଟାଣି ନେଉଥିବା ସମୟରେ, ଉଜ୍ୱଳ ଶିଶୁ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ।