ହେ ପ୍ରଭୁ ପିତାମହ, ଆପଣ ମୋର ଏହି ତପସ୍ୟାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂର୍ବରୁଠାରୁ ଜାଣିଛନ୍ତି; ତେବେ ଆପଣ ପୁନି କାହିଁକି ପଚାରୁଛନ୍ତି? ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି: “ହେ ଶୁଭେ, ଯେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାକୁ ଆସି ତୁମକୁ ଚୟନ କରିବେ।” ଶର୍ବାଙ୍ଗୀ ଏକମାତ୍ର ପରମେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମହାନ୍ତମ ନାୟକ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଚଳିଥାଉ, ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବାକୁ ଗର୍ବିତ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ସ୍ୱୟଂଭୂ ପରମେଶ୍ୱର, ନିଜେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ହେ ଦେବୀ, ଅନେକ ରୂପ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୋଭାର ଧାରିଣୀ, ଅନ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ। ମହେଶ୍ୱର, ପର୍ବତର ଅଧିପତି, ଚରାଚର ଜଗତର ନାଥ, ଆଦି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଅତିଦୀପ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଯାଇ କହିଲେ: “ହେ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ, ଶୀଘ୍ର ଧୂର୍ଜଟି, ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଏଠାକୁ ଆସିବେ।” “ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ତୁମର ପତି ହେବେ; ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟା ଆଉ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପର୍ବତକନ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଆଉ କେହି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଶୁଭ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ଦ୍ୱାରପାଖରେ ଏକ ଅଶୋକ ଗଛ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଦାଉଁଥିଲେ; ତେବେ ହର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂରକର୍ତ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କର ଶିରୋଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି ଆସିଲେ। ସେ ଏକ ବିକୃତ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ଅତି ଛୋଟ, ଛୋଟ ହାତ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ନାକ, କୁଞ୍ଚିତ ପୃଷ୍ଠ, ଚୂଡ଼ା ରଙ୍ଗର କେଶ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ବିକୃତ ଥିଲା, ସେ କହିଲେ: “ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଜ ବର୍ଗ୍ରହଣ କରିଛି।” କିନ୍ତୁ ଉମା, ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ଯେ ଏହି ଶଙ୍କର ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ କରୁଣାଭାବରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ମଧୁପାର୍କ ଦେଇ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ ଫୁଲରେ ପୂଜିଲେ, କାରଣ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେ କହିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ; ମୋ ବାପା ଘରର ମୁଖ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି ମୁଁ କିଛି କରିପାରିବିନାହିଁ। ମୁଁ ଏକ କୁମାରୀ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ ଏବଂ ସେ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ, ତେବେ ଏହି ଯଥାଯଥିକ ହେବ।” ତାପରେ ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବତା, ଅପରିଚିତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ: “ହେ ପର୍ବତରାଜ, ମୋତେ ତୁମର କନ୍ୟା ଦିଅ।” ପର୍ବତରାଜ, ରୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ଭୟ ଓ ଶଙ୍କାରେ, ଶାପ ଭୟରେ, କହିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଛି—ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ହେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ, ଯାହାକୁ ସେ ଚୟନ କରିବେ, ସେଇ ତାଙ୍କର ପତି ହେବେ।” ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଧ୍ୱଜାରୂଢ଼, ମହାମନା ଭଗବାନ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ: “ଦେବୀ, ତୁମ ବାପା ସ୍ୱୟଂବରର ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେଠି ତୁମେ ନିଜେ ଚୟନ କରିବା; ଯାହାକୁ ଚୟନ କରିବ, ସେଇ ତୁମର ପତି ହେବ। ଏବେ ମୁଁ ନିଜେ ଯିବି; ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏପରି ଚମତ୍କାର ରୂପବାନ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅପାତ୍ରକୁ କିପରି ଚୟନ କରିବୁ?” ଦେବୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବଚନ ଓ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାବକୁ ଭାବି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଉନାହିଁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିବି, ଏଠାରେ କିଛି ଅଚମ୍ଭା ନାହିଁ। କିମ୍ବା, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ମୋପରି କିଛି ଶଙ୍କା ଅଛି, ଏଠି ଏବେ, ମୁଁ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି।” ସେ ଏକ ମାଳା ନେଇ, ଶିବଙ୍କ ଗଳାରେ ପିଣ୍ଡିଲେ ଓ କହିଲେ: “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି।” ତାପରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବତା, ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୟିତ, ଅଶୋକ ଗଛକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପରି କହିଲେ: “ତୁମେ ଏହି ଶୁଭ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଚୟନ କରିଛ; ଏହିଠାରୁ ତୁମେ ଅଜର ଅମର ହେବୁ। ତୁମେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଫୁଲ ଦେବ, ଅଭିଷ୍ଟ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ, ମୋତେ ପ୍ରିୟ ହେବ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଧାରଣ କରିପାରିବ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରିପାରିବ, ଅମୃତ ସମ ରୁଚି, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରିପାରିବ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପ୍ରିୟ ହେବ। ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିପାରିବ। ତୁମ ଆଶ୍ରମ ଚିତ୍ରକୂଟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ଓ ଅତି ପୂଜ୍ୟ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ଆସିବେ, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରିବେ। ଏଠାରେ ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବେ। ଏଠି ଯିଏ ନିୟମିତ ତପସ୍ୟା କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ତପୋବଳରେ ମହାଗଣନାୟକ ହେବେ।” ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଭୂତମାତା, ହିମବତୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଦେବୀ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅପରିମିତ ଆତ୍ମା ଚଳିଯିବା ପରେ, ସେଉଁଠି ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିଜର ଅବତାର କଲେ। ସେ, ପ୍ରଭୁ ଉପରେ ଚିତ୍ତ ନିବେଶିତ, ଜଗତର ମହାଶାସକ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରହୀନ ରାତି ପରି ନିରାଶା ଭାବରେ ଶୋଭିତ ହେଉନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ନିଜ ଆଶ୍ରମ ସମୀପରେ ଏକ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦ ପାଖରେ ଏକ ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁର କ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣିଲେ। ଏଠାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ଶିବ, ଲୀଳାକୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଶିଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଗର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ। ଯୋଗମାୟା ବ୍ୟବହାର କରି, ସେ ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ: “ମୋତେ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ କିଏ! ମୋ ମନ ଏହି ମଗର ଦ୍ୱାରା ଅତିବେଦନା ଭୋଗୁଛି। ହାୟ, କେତେ ଦୁଃଖ! ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ମୋ ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ସଫଳ ହେଇନାହିଁ।