ପର୍ବତରାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମନରେ ଚାହିଥିବା ବର ଦେଇଥିଲି। ମୁଁ କହିଲି, “ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମର ତପସ୍ୟାରୁ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେବେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଅଧିଗମ କରିବେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ, ଅନେକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିବ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରେ ପୂଜିତ ହେବେ। ସେ ତୁମର ଜେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଆସିବେ।” ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପର୍ବତରାଜ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମେନାଙ୍କୁ ତିନି କନ୍ୟା ଦେଲେ—ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ଏବଂ ଏକପାଟଳା। ଏହି ତିନି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଏବଂ ଏକପାଟଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ଏକ ପତ୍ର ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏକପାଟଳା ମଧ୍ୟ ଏକ ପାଟଳା ପତ୍ର ଖାଇ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେମାନେ ସବୁଠୁ ଏପରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅପର୍ଣ୍ଣା କିଛି ଖାଉନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମାଆ ମେନା ମାମତାରେ ଭରି, ‘ଖାଅ’ ବୋଲି ନିଷେଧ କଲେ। ମାଆଙ୍କ ଏହି କଥାରୁ, ତାହା ସୁନି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନାମରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ, ପୂଜିତ ହେଲେ। ଏହି ତିନି ଜଣ ତପସ୍ୱିନୀର କଥା ଏପରି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବ। ଏହି ତିନି ଜଣ ତପସ୍ୱିନୀ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଦେହ ଗଢିଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଲୀନ ହେଲେ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଯୌବନରେ ଅବିନଶୀଳ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ମାଆ ଓ ନିତ୍ୟ କୁମାରୀ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଉମା ସବୁଠୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ଜେଷ୍ଠା, ଚମତ୍କାର ରୂପାଳି, ମହାଯୋଗଶକ୍ତିର ଅଧିକାରିଣୀ। ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିକଟ ହେଲେ। ଏକପର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ ଦେଵଳ, ଏକପାଟଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ ଅଲର୍କଙ୍କ ଯୟଗୀଷବ୍ୟ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅଜନ୍ମା ଦୁଇ ପୁଅ ଶଂଖ ଓ ଲିଖିତ ମିଳିଲେ। ଉମାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ମୁଁ ତୁମକୁ କରିଛି। ଉମାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଦହିଯାଉଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, “ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ କାହିଁକି ପୀଡିତ? ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତୁମେ କରିଛ, ଏହାକୁ ଏପରି ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ଏବେ କି ଇଚ୍ଛା ଆଛି, ମୋତେ କୁହ।” ତପସ୍ୟାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କାହିଁକି? ଉମା ଏପରି କହିଲେ। ତେଣୁ ମୁଁ କହିଲି, “ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ, ସେ ନିଜେ ଏଠାରେ ଆସି ତୁମକୁ ବରିବେ। ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶର୍ବ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମହାସ୍ୱାମୀ, ଆମେ ସବୁ ସେଠି ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାଧୀନ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ମହାନ୍, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଅନନ୍ୟ ରୂପରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବେ। ମହେଶ୍ୱର ଏହି ପର୍ବତ ରାଜ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଚଳନଶୀଳ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ଲୋକପତି, ସେ ପ୍ରଥମ, ଅପରିମିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବେ।” ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଉମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶୀଘ୍ର ଧୂର୍ଜଟି, ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଆସିବେ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ, ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼।" ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଉମାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଉମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଷ୍ଟୋତ୍ରପାଠ ବନ୍ଦ କରି, ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଲେ। ଏକ ଅଶୋକ ଗଛ ତଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଉମା ଦାରୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ, ଏବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ହର ଆସିଲେ। ସେ ଏକ ବିକୃତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଠିଆ ଛୋଟ, ବାହୁ ଛୋଟ, ନାକ ଭଙ୍ଗା, କୁଞ୍ଚିତ ପୃଷ୍ଠ, ଚୁଲି ଅଳ୍ପ ଓ କପିଳ। ଏହି ବିକୃତ ମୁହଁରେ ସେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବରିଛି।” କିନ୍ତୁ ଯୋଗେଶ୍ୱରୀ ଉମା ଜଣିପାରିଲେ ଯେ ଏହି ଶଙ୍କର ଆସିଛନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ, ଦୟାମୟ ଉମା ପଦ୍ୟାର୍ଘ୍ୟ ଓ ମଧୁପାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ, କାରଣ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟ। ଉମା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ, ମୋର ବାପା ଘର ମୁଣ୍ଡ, ସେ ଯଦି ଦେଇଥିବେ ତେବେ ମୋତେ ଦେବେ, ମୁଁ କୁମାରୀ।” “ତେବେ ଯାଆନ୍ତୁ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ସେ ଯଦି ମୋତେ ଦେଇଥିବେ, ତେବେ ଏହି ବିବାହ ଉଚିତ।” ଏହି ଭାବେ ଶିବ, ତାଙ୍କ ବିକୃତ ରୂପରେ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ପର୍ବତରାଜ, ମୋତେ ତୁମର କନ୍ୟା ଦିଅ।” ପର୍ବତରାଜ ଏହି ଅଜଣା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଗଲେ, ଭୟ ଓ ଶାପଭୟରେ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆଗରୁ ଯାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋର କନ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ହେବ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ସେଠାରେ ଯାହାକୁ ସେ ନିଜେ ବାଛିବେ, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।” ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିବ—ବୃଷଧ୍ୱଜ, ମହାମନା—ଉମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ...