ଏକ ସମୟର କଥା, ପର୍ବତରାଜ ହିମାଳୟ, ଏକ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ମୁନି, କେଉଁ ପ୍ରକାରରେ ଜଗତଗୁଡ଼ିକ ଅବିନାଶୀ ହୋଇଥାଏ? କିପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଖ୍ୟାତି ଓ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହ।" ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଏହି ସବୁ କଥା ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ। ମୋର ଖ୍ୟାତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ହୋଇଛି।" ଏହାପରେ ମୁନି କହିଲେ—“ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିବୃତ୍ତ କଥା କହିବି। ମୁଁ ଏକଦିନ ବାରାଣସୀକୁ ଯାଉଥିଲି, ଆକାଶରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଅତି ମାଜେଷ୍ଟିକ୍ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମହଲ ଦେଖିଲି। ଏହାର ତଳେ ଏକ ଗଢ଼ିରେ ମୁଁ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲି। ମୁଁ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ବୁଝିଲି ଓ ଗୁପ୍ତ ରହିଲି। ତାପରେ, ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯିଏ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି ତାପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ବାଘର ଭୟରେ, ଗଢ଼ିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଗଢ଼ିରେ ଏକ କଣ୍ଡାର ଦଣ୍ଡରେ ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଉଲ୍ଟା ଲଟକିଥିବା, ଦୁଃଖିତ ଓ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖିଲେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତମେ କିଏ? କଣ୍ଡାର ଦଣ୍ଡରେ ଉଲ୍ଟା ଲଟକି ଏପରି ଦୁଃଖ କାହିଁକି? କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିବ?” ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ଆମେ ତୁମର ପିତା, ପୁରୁଷ, ପ୍ରପୁରୁଷ। ଆମେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛୁ। ଏହା ଏକ ନରକ, ଏହି ଗଢ଼ି ଆକାରରେ ଅଛି। ତୁମେ ଏହି କଣ୍ଡା; ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ଅଛ, ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଆମେ ନରକକୁ ଯିବା; ଆମର ମନ ଦୂଷିତ ହେବ।" "ତୁମେ ଜଦି ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତାପସ୍ୟା ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଫଳରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଏବଂ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଶପଥ ଦେଇ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ିରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ନେତା ହେଲେ। ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସୁବେଶ ନାମରେ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ନେତା ହେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନି ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ତାପସ୍ୟା କରି, ତୁମର କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।" ପର୍ବତରାଜ ଏହି ଶୁଣି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତାପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି। ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, କହିଲି—“ମୁଁ ଦାନଦାତା; ତୁମେ କି ଚାହୁଁଛ?" ପର୍ବତରାଜ କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅ ଚାହୁଁଛି। ତୁମେ ଯଦି ମୋପରି ଖୁସି ଅଛ, ଏହି ଦାନ ଦିଅ।" ମୁଁ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲି—“ତୁମର ତାପସ୍ୟାରେ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେବେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚାଲିବ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଅନେକ ତୀର୍ଥରେ ସମ୍ବୃତ, ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ ହେବେ।" “ସେ ତୁମର ପ୍ରଥମ କନ୍ୟା ହେବେ, ତାପରେ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଆସିବେ।" ଏହାପରେ, ପର୍ବତରାଜ ମେନାଙ୍କୁ ଅପର୍ଣା, ଏକପର୍ଣା, ଏକପାଟଲା ଓ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ନ୍ୟଗ୍ରୋଧା, ଏକପର୍ଣା, ପାଟଲା, ଏକପାଟଲା ମଧ୍ୟ ଏକପର୍ଣା ପତ୍ର ଖାଇ ତାପସ୍ୟା କଲେ; ଅନିକେତା ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ତାପସ୍ୟା କଲେ। ଏକପର୍ଣା ଏକପତ୍ର ଖାଇ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ତାପସ୍ୟା କଲେ—ଏହା ଦେବ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର। ଏକପାଟଲା ଏକ ପାଟଲା ପତ୍ର ଖାଇ ହଜାର ବର୍ଷ ତାପସ୍ୟା କଲେ, ସମସ୍ତେ ଏହି ପରି ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଅପର୍ଣା କିନ୍ତୁ କିଛି ଖାଇଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମାଆ ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ବୋଲି, ଦୁଃଖରେ କହିଲେ—“ଖାଇବା," କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଅପର୍ଣା ଦୁର୍ଲଭ ତାପସ୍ୟା କରି, ଏହି ନାମରେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଏହି ତିନି କନ୍ୟାଙ୍କର ଏହି କଥା, ତାଙ୍କର ତାପସ୍ୟା ପୃଥିବୀରେ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ଯାଏଁ ଅବଦି ଅବିନାଶୀ ରହିବ। ତିନିଜଣେ ତାପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ଗଢ଼ି, ଯୋଗ ଅଂଶୀକରିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଯୁବତ୍ତ୍ୱ ଅକ୍ଷୟ। ସେମାନେ ଜଗତର ମାଆ, ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ତାପସ୍ୟାରେ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଉମା ସବୁଠୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରଥମ, ଉତ୍ତମ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଗୀନୀ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମୀପସ୍ଥ ହେଲେ। ଦତ୍ତକା, ଉଶନା ନାମରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ; ଏକପର୍ଣା ଦେବଳାକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତୃତୀୟ କନ୍ୟା ଏକପାଟଲା, ଜଇଗୀଷବ୍ୟ ନାମରେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏହାପରେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ, ଶଂଖ ଓ ଲିଖିତ, ଗର୍ଭ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଉମା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ଉମାଙ୍କ ତାପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତ ଦଗ୍ଧ ହେବାରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି—“ହେ ଦେବୀ, କିପରି ତୁମେ ତାପସ୍ୟାରେ ଜଗତକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛ? ସମସ୍ତ ତୁମେ ସୃଜିଛ; ଏପରି ତାପସ୍ୟାରେ ନଷ୍ଟ କରନି।" “ତୁମେ ତୁମର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛ; ହେ ଜଗଦ୍ମାତା, ଏବେ ତୁମେ ଆମଠାରୁ କଣ ଚାହୁଁଛ?