ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁଁ ଯେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟବାର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ଦେବତା ବାରୁଣୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନି ତ୍ରୟମ୍ବକ ଦୁହେଁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ତାହାର ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପ ଜନ୍ମିତ ହେଲା। ଏହିପରି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖି, ଜୀବନର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି କେବେ ଅନୁତାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯେପରି ଜନ୍ମ ହେଉ, ଏହାର କୌଣସି ଲାଭ ନଥାଏ; ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବେ ଏପରି ଅନୁତାପ କରିବେ ନାହିଁ। ତାପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ସତୀ କିପରି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଓ ପରେ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଘରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଦେହ କିପରି ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା? ଭବ (ମହାଦେବ) ସହିତ ତାଙ୍କର ଏକତା ଓ ସଂବାଦ କିପରି ହେଲା? ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବର କିପରି ହେଲା, ଏବଂ ସେଇ ବିଶ୍ୱମୟ ବିବାହ କିପରି ଘଟିଲା? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତାରରେ ଆମକୁ କହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛୁଛୁ। ଏବେ ଶୁଣ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମହାପାପ ନାଶକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଉମା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ କଥା। ଏକଦା ପର୍ବତରାଜ ହିମାବତ, ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼, ଜନ୍ମ ଓ ପୂଜ୍ୟତା ବିଷୟରେ ଜଣା ପାଇଁ, ନିଜ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ଵିପଦମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'କେଉଁଠିଁ ଉପାୟରେ ଏହି ଜଗତ୍ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଖ୍ୟାତି ଓ ପୂଜ୍ୟତା କିପରି ମିଳେ?' କଶ୍ୟପ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—'ପ୍ରଜନନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ ହୁଏ; ମୋ ନିଜ ଖ୍ୟାତି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା।' 'ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଛି, ତାହା କହିବି। ଏକଦିନ ମୁଁ ବାରାଣସୀକୁ ଯାଉଥିଲି, ଆକାଶରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମହଲ ଦେଖିଲି, ଯାହା ମହାମାନ୍ୟତାରେ ଭରିଥିଲା। ତାହାର ତଳେ ଏକ ଗହ୍ୱର ଗର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲି। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲି। ତେବେ ସେଠାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଲେ, ଯିଏ ଶିଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଗୋଟିଏ ବାଘ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେଇ ଗହ୍ୱର ଗର୍ତ୍ତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ, ଏକ କାଠିର ତଳେ ଗୋଟିଏ ଶିର ନିମ୍ନକରି ଝୁଳିଥିବା ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଗଛର ତଳେ ଉଲ୍ଟା ଝୁଳି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ? କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିବ?' ସେମାନେ କହିଲେ—'ଆମେ ତୁମର ପିତା, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ କରିଥିଲୁ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅପରାଧ କରିବାରୁ ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛୁ। ଏହା ଏକ ନରକ, ଏଠାରେ ତୁମେ କାଠି ରୂପେ ଅଛ, ଆମେ ତୁମେ ଉପରେ ଝୁଳିଛୁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ବଞ୍ଚିବ, ଆମେ ଏଠାରେ ଅଛୁ; ତୁମେ ମରିଗଲେ, ଆମେ ପାପରେ ନରକକୁ ଯିବୁ।' 'ଯଦି ତୁମେ ଏକ ଧର୍ମପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କର, ଆମେ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଏବଂ ପୂର୍ବଜମାନେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।' ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନନ୍ଦି ଧ୍ୱଜୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ଗର୍ତ୍ତରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ଓ ଗଣପତି ହେଲେ। ସେ ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସୁବେଶ ନାମରେ ଗଣନାୟକ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖି, ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମେ ତପସ୍ୟା କର, ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କର। ଏପରି କହି ଋଷି ଚାଲିଗଲେ, ତାପରେ ପର୍ବତରାଜ ଅତି ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅପୂର୍ବ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି। ତାପରେ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲି—'ମୁଁ ବରଦାତା। କଣ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ।' ପର୍ବତରାଜ କହିଲେ—'ମୋତେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ପୁତ୍ର ଦିଅ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ।' ମୁଁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ବର ଦେଲି—'ତୁମେ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କନ୍ୟା ପାଇବ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତୁମର ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେବ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ, ଅନେକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିବ, ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହେବେ। ସେ ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ହେବେ।' ଏପରି କହି, ପର୍ବତରାଜ ମେନାଙ୍କ ଉପରେ ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଓ ଏକପାଟଳା ନାମକ କନ୍ୟାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ନ୍ୟଗ୍ରୋଧା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ପାଟଳା, ଏକପାଟଳା ଏବଂ ଅନିକେତା ଅତି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯାହା ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ପତ୍ର ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏକପାଟଳା ମଧ୍ୟ ଏକ ପାଟଳା ପତ୍ର ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନେ ଏପରି ଖାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଅପର୍ଣ୍ଣା କିଛି ଖାଇଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମାଆ ମେନା କହିଲେ—'ଖାଅ', କିନ୍ତୁ ତିନି ଖାଇଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ଏହି ନାମରେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।