ଏହି କଥାର ଆରମ୍ଭ ଏପରି: ଏହି ଉତ୍ସୁକତା ଜନ୍ମ ନେଲା, କାହିଁକି ଭବ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ଵଂସ କଲେ? ଏହାର କାରଣ କିଛି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆମେ ଭାବୁନାହିଁ, ଏହା ନେଇ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ଆମର ଉତ୍ସୁକତା ବହୁତ ଅଧିକ। ତା'ପରେ ଏହି କଥା ଚାଲିଗଲା ଯେ, ଡକ୍ଷଙ୍କ ଆଠିଜଣୀ ଝିଅ ଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଘରରୁ ଆସି, ବାପାଙ୍କ ଘରେ ଆଦର ସହିତ ଅଭିନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ରହିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଝିଅ ସତୀ, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ (ମହାଦେବଙ୍କ) ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଡକ୍ଷ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ରଖି, ନିଜ ଝିଅକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ ନାହିଁ। ତିନି ଏହି ଅବମାନକୁ ଅନୁଭବ କଲେ, କିନ୍ତୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କୌଣସି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଏପରେ, ତ୍ରୟମ୍ବକ କେବଳ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜସ୍ୱିତାରେ ଅଟୁଟ୍ ରହିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଜାଣି, ସତୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ। ସତୀ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଡକ୍ଷ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସତୀଙ୍କୁ ନୁହେଁ। ଏହା ଦେଖି ସତୀ ମନେ ଅପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ରୋଷେ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଛୋଟ ଝିଅମାନେଠାରୁ ବଡ଼, ତଥାପି ଆପଣ ମୋତେ କାହିଁକି ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି? ମୋ ପଦ ଅପମାନିତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନୁଚିତ। ମୁଁ ବଡ଼ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋତେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦେବା ଉଚିତ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଡକ୍ଷ ରୋଷେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ କରି କହିଲେ: "ମୋ ଝିଅମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପତିମାନେ ଅଧିକ ବିଶିଷ୍ଟ, ତେବେ ଏମାନେ ମୋର ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଗୁଣରେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ—କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଅଲଗା।" "ବଶିଷ୍ଠ, ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରାସ୍, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଭୃଗୁ ଓ ମାରୀଚି—ଏମାନେ ମୋର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଜାମାତା। ଶର୍ବ (ମହାଦେବ) ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ମୁଁ ଚାହୁଁନି ଯେ, ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହ। ଭବ ମୋ ପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ।" ଏପରି କହି, ଡକ୍ଷ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ନିଜକୁ ଶାପ ଦେଉଥିବା ମତେ କଥା କହିଲେ, ଯେଉଁପରି ମହାର୍ଷିମାନେ କହିଥିଲେ। ଏହି ଅପମାନରେ ସତୀ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ କଥା, ଚିନ୍ତା, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୋଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହିଠାରେ, ମୁଁ ଏ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି।" ଏହି ଅପମାନ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦେବୀ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ନେହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି, ମୁଁ ନୂତନ ଦେହ ନେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ପୁନି ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ସଠିକ୍ ପତ୍ନୀ ହେବି।" ଏହିପରି ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ଦେବୀ ରୋଷରେ ନିଜ ମନକୁ ସଂଯମ କଲେ, ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଅଗ୍ନିରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ପଛରେ, ବାୟୁରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ହୋଇ, ନିଜ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଅଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଭସ୍ମ ହେଲା। ଏହି ଦୁଃଖଦ ସଂବାଦ ଏବଂ ସତୀଙ୍କ ଦେହତ୍ୟାଗ ଶୁଣି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭବ ସତ୍ୟ ଅନୁଭବ କରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଧ୍ଵଂସ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ଏଠି, ଯେଉଁଠାରେ ସତୀ ଅମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବାକୀ ଝିଅମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପତିମାନେ ଶୁଭ ହେଲେ। ଏହି ପରି, ଯେତେବେଳେ ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିବ, ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ ତୁମର ଦ୍ୱିତୀୟ ଯଜ୍ଞରେ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବେ, କିନ୍ତୁ ଗର୍ଭ ତୁଳନାରେ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହେବା ବେଳେ, ଡକ୍ଷ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଡାକି, ପୁନି ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ରାଜା ହେବେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଙ୍କ ନାତି ଓ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେବେ। ତୁମେ ଡକ୍ଷ ନାମରେ ମାରୀଷା, ଗଛମାନଙ୍କ ଝିଅ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଜନ୍ମ ନେବ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପୁନି ପୁନି ତୁମର ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଇବି। ଏହାପରେ ଡକ୍ଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନି ଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଦୟାହୀନ ହୋଇ ମହାର୍ଷିମାନେଠାରେ କଠୋର କଥା କହିଛ, ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶ ଦେବେ ନାହିଁ।" "ତୁମକୁ ଅଂଶ ଦେଇ, ଏ ଦୟାହୀନ, ପରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ; ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯୁଗାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ, ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ମିଳିବ ନାହିଁ।" "ଦେବତାମାନେ ଚାରି ଭାଗ ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୋଗ କରିବି ନାହିଁ, ଅଲଗା ଭାବେ ଭୋଗ କରିବି।" "ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ଆଧାର, ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ନୁହେଁ।" "ଏହିପରି ଧାରଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ରହନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ସଦା ରହେ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ନୁହେଁ।" ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଡାକରେ ଡକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂଭୂବ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପଛରେ, ଡକ୍ଷ, ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର ନାୟକ ଓ ଯଜ୍ଞର ଆଧିପତ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ନିୟମରେ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲା, ମେନା ନାମକ ରାଜା ମହାପର୍ବତର କନ୍ୟା ଉମାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି ଦେବୀ ପୂର୍ବରୁ ସତୀ ଥିଲେ, ପରେ ଉମା ହେଲେ; ସେ ଭବଙ୍କ ସଦା ସହଚରୀ, ଏବଂ ଭବ ତାଙ୍କୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଦେବୀ ମାରୀଚିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ, ଶଚୀ ମଘବାନଙ୍କ ସହିତ, କୀର୍ତ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ, ଉଷା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ଅରୁନ୍ଧତୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସହିତ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।