ହେ ଦେବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସଞ୍ଜ୍ଞାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ କେବେ ମୋ ନିଷ୍ପତ୍ତି କହିବି ନାହିଁ, ଚୁଲି ଧରିବା ଦିନଠାରୁ ଶାପ ଦିଆଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କର, ସେଠାକୁ ଯାଅ।” ଏଭଳି ଶୁଣି ସଞ୍ଜ୍ଞା ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ନିଜ ବାପାଘରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠି ବାସ କଲେ। ତାଙ୍କ ବାପା ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସଞ୍ଜ୍ଞା ଏବେ ଘୋଡ଼ୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠି ସଞ୍ଜ୍ଞା ନିରାହାର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠିଏ, ସଞ୍ଜ୍ଞା ନିଜ ବାପାଘରକୁ ଯାଇଥିବା ପରେ, ଛାୟା ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସେଠି ରହିଲେ। ଛାୟା, ସଞ୍ଜ୍ଞାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ। ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ସଞ୍ଜ୍ଞା ବୋଲି ଭାବି, ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଛାୟାଙ୍କ ସହ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଜଣେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯେପରି ସଞ୍ଜ୍ଞା ପୂର୍ବ ଶିଶୁମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ନୂତନ ଶିଶୁମାନେ ପ୍ରତି ସେଇ ପ୍ରେମ ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ। ମନୁ ଏହି ଅନ୍ୟାୟକୁ କ୍ଷମା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଯମ ଏହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ମନେ ରଖିଲେ। ଯମ, ତାଙ୍କ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଭାବରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ଦୁଃଖ ପାଇ, ରାଗ ଓ ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରେ, ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦେଇ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁଲେ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ମାତା କହିଲେ, “ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଅତି ପୂଜ୍ୟା ଘରଣୀଙ୍କୁ ପାଦ ଦେଇ ଧମକ ଦେଲ; ଏହି କାରଣରୁ ତୁମ ପାଦ ପଡ଼ିଯିବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି ଶାପରେ ଯମ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କ ବାପା ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତାଜୀ, ଆମର ମାତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ସ୍ନେହ ଦେଉନାହାନ୍ତି; ପୁରୁଣା ଶିଶୁମାନେ ଛାଡ଼ି, ସେ ନୂତନ ଶିଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଭକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି। ମୁଁ ମାତାଙ୍କୁ କେବଳ ପାଦ ଉଠାଇ ଧମକ ଦେଇଥିଲି, ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁନଥିଲି; ଏହା ଶିଶୁସ୍ୱଭାବ କିମ୍ବା ଅବିବେକରୁ ହୋଇଥିବ, ମୋତେ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ପିତା, ମାତା ରାଗରେ ମତେ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ମାତା ବୋଲି ମନେ କରେ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଏଇ ଶାପ ଫଳିବ ନାହିଁ, ଏହା ବିଚାର କରନ୍ତୁ।” ମନୁ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ, ଏହି ରାଗର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଅବଶ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାରୁ ତୁମ ମନରେ ରାଗ ଆସିଲା। ସମସ୍ତ ଶାପର ଉପାୟ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମାତାଙ୍କ ଶାପର କୌଣସି ନିବାରଣ ନାହିଁ। ତୁମ ମାତାଙ୍କ କଥା ମିଥ୍ୟା କରିପାରିବି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପୁଅ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି। କୀଟପତଙ୍ଗ ତୁମ ପାଦର ମାଂସ ଖାଇ ଭୂମିକୁ ଯିବେ; ତେଣୁ ତୁମ ମାତାଙ୍କ କଥା ସତ୍ୟ ହେବ, ଏବଂ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।” ଏହି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଛାୟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ ସମାନ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ଜଣେ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଦେଖାଉଛ?” ପୁନି ତିନିପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ମାତା କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହି କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଛାୟା ଭୟରେ ନିଜ ପରିଚୟ ଖୋଲିଦେଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କଠାରେ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଶାନ୍ତିଦାୟକ କଥା କହିଲେ, “ତୁମ ଅତ୍ୟଧିକ ତେଜସ୍ଵୀ ରୂପ ଦେଖି ସଞ୍ଜ୍ଞା ଏହା ସହିପାରିନଥିଲେ, ଏବଂ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ, ସେ ତୁମ ରୂପ ପାଇଁ ମହାତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ତୁମ ତେଜସ୍ଵୀ ରୂପକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ମଧୁର ରୂପ ତିଆରି କରିଦେବି।” ସୂର୍ଯ୍ୟ “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ରକୁ କହିଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ଭିବସ୍ୱାନ୍କ ରୂପ ଅଧିକ ମୃଦୁ ହେଲା। ଶାକଦ୍ୱୀପରେ ଭିବସ୍ୱାନ୍ଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଵିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କ ତେଜକୁ ଘୁର୍ଣ୍ଣନ କରି କମାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ତେଜସ୍ଵୀ ଅଂଶ ଘୁର୍ଣ୍ଣନ କରି ବିଶ୍ୱକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା, ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ, ଆକାଶ ସବୁ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲା। ସମସ୍ତ ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ, ତାରା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ବିଚଳିତ ହେଲା। ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ପାତ ହେଲେ, ବଡ଼ ପର୍ବତ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଯେଉଁଠି ବନ୍ଧିଥିଲା, ସେଉଁଠିର ସମସ୍ତ ଆଧାର ଓ ନିବାସ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଗଲା। ହଜାର ହଜାର ବଡ଼ ମେଘ ଘୁର୍ଣ୍ଣନ ହେଇ ଭୟଙ୍କର ରବ କରି ବିକିରଣ ହେଲେ। ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ପାତାଳ ଏହି ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେଲେ। ତିନିଭୂବନ ଏପରି ଉପଦ୍ରବ ଦେଖି, ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, “ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ଦେବ, ବିଶ୍ୱର କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାର ସମୟରେ ତୁମେ ତିନି ରୂପ ଧାରଣ କର। ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ହେ ଦିନକର, ତୁମେ ଉଷ୍ମା ଓ ବର୍ଷା ଦେଉଛ, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ହୋ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ଅତ୍ରି ଓ ଅନ୍ୟ ସପ୍ତ ଋଷି ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ଷ୍ଟୁତି ଦେଲେ। ବେଦମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଭ କଥାରେ ଭଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଖୁସିରେ ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ମୋକ୍ଷ ଓ ଧ୍ୟାନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ବୋଲି କହିଲେ। ତୁମେ ଜୀବମାନଙ୍କ କର୍ମ ଚକ୍ରର ମୁକ୍ତିପଥ, ଦେବେଶ, ତୁମେ ପୂଜ୍ୟ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଛୁ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ।” ଏପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାମାନେ ଘଟିଲା।