ଏହି କଥାର ଆରମ୍ଭରେ, ମୁଁ ଅବିନାଶୀ, ପବିତ୍ର, ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ଏକାତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ ଉଚ୍ଚତମ ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସ୍ତୁତି ଜଣାଉଛି। ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ହରି, ଶଙ୍କର, ବାସୁଦେବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷାକାରୀଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଏବଂ ବିନାଶ କରନ୍ତି, ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛି। ଏହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ଏବଂ ଅନେକ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପ୍ରକାଶିତ ଓ ଅପ୍ରକାଶିତ, ମୋକ୍ଷର କାରଣ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛି। ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଏବଂ ବିନାଶର ଅଜର ଓ ଅମର ମୂଳ, ପରମାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପିତ, ସୂକ୍ଷ୍ମରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମତମ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆଧାର ଅଚ୍ୟୁତ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛି। ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଜ୍ଞାନର ଏସେନ୍ସ, ମାୟାରୁ ବିକୃତ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସ୍ୱରୂପ, ଏହି ପରମାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ଅଜନ୍ମା, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିୟନ୍ତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ, ସୂକ୍ଷ୍ମତମ ନାୟକ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ଯିଏ ବେଦ ଓ ପୁରାଣ ତଥା ତାଙ୍କର ଅଂଶଗୁଡିକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଛି। ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସତ୍ୟ ଜାଣିଛନ୍ତି, ମୁଁ ବେଦ ଅନୁସାରେ ପୁରାଣ କଥା କହିବି। ଏହି ପୁରାଣ କଥା ପୂର୍ବରୁ ଲୋଟସ୍-ଜନ୍ମା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଡକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ଅର୍ଥ ଓ ଉତ୍ସରେ ବିଶାଳ ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି। ଏହି କଥାକୁ ଯିଏ ସଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବଂଶ ରକ୍ଷା କରି, ଶ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅପ୍ରକାଶିତ ଶାଶ୍ୱତ କାରଣ, ଯାହା ଉଭୟ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ରୂପରେ ଅଛି, ଏହିଠାରୁ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଜନ କଲେ। ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ସୃଷ୍ଟା, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରନ୍ତି। ମହତ୍ ରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାରୁ ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି; ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ଠାରୁ ଜୀବ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ—ଏହି ହେଉଛି ଶାଶ୍ୱତ ସୃଷ୍ଟି। ଏବେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଧାରଣ କରି, ପାରମ୍ପରିକ ଓ ବୁଝିବାର ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ତୁମ ମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାଇବା। ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ଧୀର ଲୋକଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଓ ଯଶ ବଢ଼ାଇଛି; ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ-ଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଜନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେ ପାଣି ସୃଜନ କଲେ; ସେହି ପାଣିରେ ତାଙ୍କର ବୀଜ ରଖିଲେ। ପାଣିକୁ 'ନାରା' କୁହାଯାଏ, ଏବଂ କୁହାଯାଏ, 'ପାଣି ହେଉଛି ନରଙ୍କର ସନ୍ତାନ'। ସେହି ପାଣି ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ ଥିଲା; ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ନାରାୟଣ' ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଡିଂଗା ଏହି ପାଣି ଉପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେହି ଡିଂଗା ଭିତରେ, ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ଆମେ ଶୁଣିଛୁଁ ସେ 'ସ୍ୱୟଂଭୂ' ଭାବେ ପରିଚିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ପ୍ରଭୁ ଏହି ଡିଂଗା ଭିତରେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥିଲେ। ସେ ଡିଂଗାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଲେ, ଏକ ଭାଗରୁ ଶ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାଗରୁ ପୃଥିବୀ ତିଆରି କଲେ; ଏହି ଦୁଇ ଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଆକାଶ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ପାଣି ଭିତରେ ବସାଇଲେ, ଦଶ ଦିଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ। ସେଠାରେ ସମୟ, ମନ, ବାଣୀ, ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ପ୍ରଜା ସୃଜନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଏହି ରୂପରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଜାପତିମାନେ: ମାରୀଚି, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରସ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏହି ସାତିଜଣ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପୁରାଣରେ ପରିଚିତ। ଏହି ସାତିଜଣ ବ୍ରହ୍ମା, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ନାରାୟଣ, ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୋଧରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଜନ କଲେ। ସେ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼। ଏହି ସାତିଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଜାପତି ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସ୍କନ୍ଦ ଓ ସନତ୍କୁମାର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ତାଙ୍କର ସାତି ମହାବଂଶ ଦିବ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ ଅଲଙ୍କୃତ। ଏହି ପ୍ରଜାପତିମାନେ କ୍ରିୟା ଓ ସନ୍ତାନରେ ନିର୍ମନ୍ତ, ମହା ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ; ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର, ମେଘ, ଲାଲ ଧନୁଷ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଧନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ପରେ ପର୍ଜନ୍ୟ ମେଘଦେବ; ବିଧି ପୂରଣ ପାଇଁ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସାଧ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପରିଚିତ, ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ଅଂଗ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି। ପ୍ରଜାପତି ପାଣିର ପ୍ରଜା ସୃଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ସୃଜିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଢ଼ିଲେନି। ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କର ଶରୀରକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଲେ; ଏକ ଭାଗରୁ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରୁ ନାରୀ। ସେ ନାରୀରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମାରେ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିତ। ବିଷ୍ଣୁ ଭିରାଜକୁ ସୃଜନ କଲେ, ଏବଂ ସେ କୋସ୍ମିକ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେହି କୋସ୍ମିକ ପୁରୁଷକୁ ମନୁ ଭାବେ ଜାଣ; ତାଙ୍କର ଅବଧିକୁ ମନ୍ୱନ୍ତର କୁହାଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବଧି ମନ୍ୱନ୍ତରର ମନ-ଜନ୍ମା ମନୁ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେହି ବିରାଜା, ମହାପୁରୁଷ, ପ୍ରଜା ସୃଜନ କଲେ; ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ନାରାୟଣଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ଧର୍ମିକ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରି, ଇଚ୍ଛିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଭଳି ପ୍ରଜା ସୃଜନ କରି, ପ୍ରଜାପତି ଆପବା, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନ ନିଅଉଥିବା ଶତରୂପାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ପାଇଲେ।