କଶ୍ୟପ ମୁନିଙ୍କୁ ଦନୁରୁ ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ—ସ୍ୱରଭାନୁ, ବୃଷପର୍ବା ଓ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି—ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପ୍ରପୁଅ ଏତେ ଅନେକ ଥିଲେ ଯେ ଗଣନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ। ସେମାନଙ୍କର ଏତେ ବିଶାଳ ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ଯେ ଗଣି ପାରିବା ଯାଏ ନୁହେଁ; ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ପ୍ରଭା ଏବଂ ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଶଚୀ ଥିଲେ। ଉପଦୀପ୍ତି, ହୟଶିରା, ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବାର୍ଷପର୍ବଣୀ, ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା—ଏହି ଦୁଇ ଝିଅ ଭାଇଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ। ମାରୀଚିଙ୍କ ଅନେକ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କରୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଚୌଦ ଶଂଖ ହିରଣ୍ୟପୁରର ନିବାସୀ ମାରୀଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ। ପୌଲୋମା ଓ କାଳକେୟ ଦାନବମାନେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ଥିଲେ—ହିରଣ୍ୟପୁରର ନିବାସୀ। ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ଦୟାରେ, ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଇଥିଲେ; ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୂର ଭାବରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲେ। ତାପରେ, ସିଂହିକାରୁ ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମିଶ୍ର ଯୋଗରୁ ମଧ୍ୟ କ୍ରୂର ଶୌର୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସିଂହିକେୟ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ତେର ଦାନବ—ବଂଶ, ଶାଳ୍ୟ, ପ୍ରବଳ ନଳ ଓ ବଳ; ଭାତାପି, ନମୁଚି, ଇଲ୍ବଳା, ତାଙ୍କ ସହୋଦରୀ ଅଞ୍ଜିକା, ନରକ ଓ କାଳନାଭ; ସରମାନ, ସ୍ୱରକଳ୍ପ ପ୍ରବଳ—ଏମାନେ ଦନୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ। ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରପୁଅ ଶଂଖ ଏବଂ ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଦୈତ୍ୟ ସଂହ୍ରାଦ ବଂଶରେ ନିବାତକବଚ ଦାନବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ତିନି କୋଟି ପୁଅ ମଣିବତିରେ ନିବାସ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ତାମ୍ରାଙ୍କ ଛଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଥିଲେ—କ୍ରୌଞ୍ଚୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ, ଶୁଚିଗୃଧ୍ରିକା; କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ଉଲୁ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ପକ୍ଷୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଶ୍ୟେନୀ ଶ୍ୟେନ (ହକ୍ସ), ଭାସୀ ଭାସ (ହେରନ), ଗୃଧ୍ରୀ ଗୃଧ୍ର (ଗୃଧ୍ର), ଶୁଚି ଜଳପକ୍ଷୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ ଦ୍ୱିଜ ପକ୍ଷୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଘୋଡ଼ା, ଉଠ ଓ ଗଧାମାନେ ତାମ୍ରା ବଂଶର; ବିନତାଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଥିଲେ—ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ। ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ। ସୁରସାଙ୍କ ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପପୁଅ ଥିଲେ। କଦ୍ରୁ ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ହଜାର ପ୍ରବଳ ସର୍ପ ଥିଲେ, ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମାରେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ। ନାଗମାନେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଅଧୀନ, ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ, ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ ସବୁଠୁ ମୁଖ୍ୟ। ଏରାବତ, ମହାପଦ୍ମ, କମ୍ବଳ, ଅଶ୍ୱତର, ଏଲାପତ୍ର, ଶଂଖ, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ; ମହାନୀଳ, ମହାକର୍ଣ୍ଣ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, କୁହର, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଦୁର୍ମୁଖ, ସୁମୁଖ; ଶଂଖ, ଶଂଖପାଳ, କପିଳ, ବାମନ, ନହୁଷ, ଶଂଖରୋମ, ମଣି—ଏମାନେ ମୁଖ୍ୟ ନାଗ। ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରପୁଅ ଶଂଖ ଏବଂ ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲେ; ଚୌଦ ହଜାର କ୍ରୂର, ବାୟୁ ଭୋଜି ନାଗ ଥିଲେ। କ୍ରୋଧ ବଂଶର ସମସ୍ତ ଦାନବ ଦଂତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ସ୍ଥଳ, ଆକାଶ ଓ ଜଳ ଜନ୍ତୁମାନେ ପୃଥିବୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ସୁରଭି ଗାଁ ଓ ମହିଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଇରା ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ, ଲତା, ଜଳବନ୍ଧୁ ଓ ଘାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଖସା ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଋଷି ଅପ୍ସରା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଅରିଷ୍ଟା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଶ୍ୟପ ଉତ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ଜନ୍ତୁମାନେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରପୁଅ ଶଂଖ ଏବଂ ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରର ସୃଷ୍ଟି ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି; ବିଶାଳ ବୈବସ୍ୱତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ବାରୁଣ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ। ଏବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସାତ ମନସ୍ପୁତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପ୍ରପିତାମହ ନିଜେ ସେମାନେକୁ ପୁଅ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ପରେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା। ଦିତି, ନିଜ ପୁଅ ହରାଇ, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଏବଂ କଶ୍ୟପ, ମନ ଶାନ୍ତିରେ, ସେଙ୍କୁ ଯଥାପୂର୍ବକ ପୂଜିତ ହେଲେ। ସେ, ଏକ ଇଚ୍ଛା ଦେଇବା ଉପହାର କଲେ; ଦିତି ଏକ ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଧ ହେବ। ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରି, ମହାତପସ୍ବୀ ସେଉଁଠାରେ ଦିତିଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ; ଉପହାର ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ମାରୀଚି ଦିତିଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମର ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବ, ଯଦି ତୁମେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିବା।" ମହାତପସ୍ବୀ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ସେ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ଦେଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିକୁ ଅଟକେଇ, ଦୂରେ ଯାଇ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗିଲେ। ସେ ନିଜ ଅପରିଜିତ ଶକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦିତିଙ୍କୁ ଦୂର୍ବଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ପରେ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଅବସର ଦେଖିଲେ।