ବ୍ରହ୍ମଣମାନେ, ଆସନ୍ତୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଆଦିମ ଦ୍ୱୀପମାଳା ଓ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ କଥା କହିବି। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଏକ ଦୁଧର ସମୁଦ୍ର ଚକ୍ରାକାରରେ ଘେରି ରହିଛି, ଯାହାର ଓଲିଖ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା ଦୂର। ଏହିପରି, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ଘେରାଯାଇଛି, ସେପରି ଲବଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ଘେରି ରହିଛି ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଦ୍ୱୀପ। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ପ୍ରମାଣ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା, ଯେଉଁଠି ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା ବିଶାଳ। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ମେଧାତିଥି ନାମକ ଏକ ଶାସକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତଭୟ, ତାପରେ ଶିଶିର, ତାପରେ ସୁଖୋଦୟ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ, ଓ ଧ୍ରୁବ। ଏହି ସାତିଜଣ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ସାତଟି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିପତି ଥିଲେ—ପୂର୍ବରେ ଶାନ୍ତଭୟ, ପରେ ଶିଶିର, ସୁଖଦ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ, ଓ ଧ୍ରୁବ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକୁ ପାହାଡ଼ମାନେ ସୀମା ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଛି। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ହେଉଛି—ଗୋମେଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନାରଦ, ଡଣ୍ଡୁଭି, ସୋମକ, ସୁମନା, ଓ ସପ୍ତମ ହେଉଛି ବୈଭ୍ରାଜ। ଏହି ମନୋହର ପାହାଡ଼ ଓ ଭୂମିରେ ନିର୍ମଳ ପୁରୁଷମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ତାଙ୍କର ଜନମାନେ ସହିତ ବସୁଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଶୂରବୀର ଓ ଅମର, କେବେ ଦୁଃଖ ବା ରୋଗ ନାହିଁ, ସମୟ ସବୁବେଳେ ଆନନ୍ଦମୟ। ଏଠାରେ ସାତଟି ନଦୀ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି—ଅନୁତପ୍ତା, ଶିଖା, ବିପ୍ରାଶା, ତ୍ରିଦିବା, କ୍ରମୁ, ଅମୃତା, ଓ ସୁକୃତା। ଏହି ମୁଖ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀଛଡ଼ା ଅନେକ ଛୋଟ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଏହି ନଦୀରୁ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପାନ କରନ୍ତି, ଏଠାର ନଦୀମାନେ ସଦା ଉପରୁ ତଳକୁ ବହେ, କେବେ ତଳୁ ଉପରକୁ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ସତ୍ୟୁଗ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର, କଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୁଗ ନାହିଁ, ସମୟ ସଦା ତ୍ରେତାଯୁଗର ସମାନ। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଓ ଶାକଦ୍ୱୀପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ ଛଡ଼ା ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଚାରିପ୍ରକାର, ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ। ଏଠାରେ ଚାରି ଜନଜାତି ଅଛନ୍ତି—ଆର୍ୟକ, କୁରୁ, ବିବିଶ୍ୱ, ଓ ଭାବିନ; ଏମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଓ ଶୂଦ୍ର। ଏହି ଦ୍ୱୀପର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ଜମ୍ବୁ ଗଛ ସମାନ ବଡ଼, ଏହି ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦ୍ୱୀପର ନାମ 'ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ' ପଡ଼ିଛି। ଏଠାରେ ଆର୍ୟକ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ହରିଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ନାଥକୁ, ସୋମ ରୂପେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପକୁ ତାହାର ଏତେଇ ପ୍ରମାଣରେ ଚିନି ରହିଥିବା ଏକ ଇଖୁ ରସ ର ସମୁଦ୍ର ଚକ୍ରାକାରରେ ଘେରି ରହିଛି। ଏଭଳି ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ବିବରଣୀ ଦେଲି, ବର୍ଣ୍ଣମାନେ, ଏବେ ଶାଲ୍ମଲୀ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଶାଲ୍ମଲୀ ଦ୍ୱୀପର ଶାସକ ହେଉଛନ୍ତି ଦୀପ୍ତିମାନ ବୀର, ତାଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି—ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ଜିମୂତ, ରୋହିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ, ଓ ସୁପ୍ରଭ। ଶାଲ୍ମଲୀ ଦ୍ୱୀପକୁ ଦୁଇଗୁଣା ପ୍ରମାଣର ଇଖୁ ରସର ସମୁଦ୍ର ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଛି। ଏଠାରେ ସାତଟି ମଣିମୟ ପାହାଡ଼ ଓ ସାତଟି ନଦୀ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଅଞ୍ଚଳ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି। ପାହାଡ଼ମାନେ—କୁମୁଦ, ଉନ୍ନତ, ବଳାହକ, ଡ୍ରୋଣ (ଏଠାରେ ମହାଔଷଧ ମିଳେ), କଙ୍କ, ମହିଷ, ଓ କକୁଦ୍ମତ। ନଦୀମାନେ—ଶ୍ରୋଣୀ, ତୋୟା, ବିତୃଷ୍ଣା, ଚନ୍ଦ୍ରା, ଶୁକ୍ରା, ବିମୋଚନୀ, ଓ ନିବୃତ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପାପ ମୋଚନ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସାତଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି—ଶ୍ୱେତ, ଲୋହିତ, ଜିମୂତ, ହରିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ, ଓ ସୁପ୍ରଭ। ଏଠାରେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ବସନ୍ତି—କପିଳ (ବ୍ରାହ୍ମଣ), ଆରୁଣ (କ୍ଷତ୍ରିୟ), ପୀତ (ବୈଶ୍ୟ), ଓ କୃଷ୍ଣ (ଶୂଦ୍ର), ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ବାୟୁ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ, ବଲିଦାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦେବମାନେ ବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏଠାର ଶାଲ୍ମଲୀ ବୃକ୍ଷ ନାମର ସାର୍ଥକତାକୁ ଦେଇଥାଏ। ଶାଲ୍ମଲୀ ଦ୍ୱୀପକୁ ସମାନ ପ୍ରମାଣରେ ସୁରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଛି। ସୁରୋଦ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦୁଇଗୁଣା ପ୍ରମାଣର କୁଶ ଦ୍ୱୀପ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଛି। କୁଶ ଦ୍ୱୀପରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ—ଉଦ୍ଭିଦ, ବେଣୁମାନ, ସ୍ୱୈରଥ, ରନ୍ଧନ, ଧୃତି, ପ୍ରଭାକର, ଓ କପିଳ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳମାନେ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଭାଗ ଓ ଏଠାରେ ମାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ସମେତ ବସୁଥାନ୍ତି। ଏଠି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନମାନେ ବସୁଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଶିଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ନେହଶୀଳ ଓ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ। ଏଭଳି ଏହି ଦ୍ୱୀପମାଳା ଓ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଏବଂ ଜନମାନଙ୍କ ଜୀବନ ମଧୁର ଓ ଧାର୍ମିକ ଆଚରଣର ଉଲ୍ଲେଖ ପାଉଥିଲା।