ଏହି ଉତ୍କଳାନ୍ତ ଦିନରେ, ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଘଟଣା ଘଟିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକ ଦୂର୍ଲଭ ରତ୍ନ, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଅପନିଯାଇଥିବା ବିଷୟରେ ଜଣାଗଲା। ତେଣୁ, ଶତଧାନ୍ବାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହାଗଲା— "ତୁମେ ଚାରିଅଁ ପାଉଁ ଉପରେ ଚଡ଼ିବାକୁ ତୁରନ୍ତ ତୟାରି ହେବା; ବୋଜାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଆମର ହେବ।" ଏହା ପରେ, ବୋଜା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶତଧାନ୍ବା ଅକୃରୁରାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚାରିଦିଗରେ ଚାହିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବୋଜା ଓ ଜନାର୍ଦନ ଦୁଇଜଣ ରୁଷ୍ଟ ହେଇଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅକୃରୁରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶାପର କାରଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଏହା ପରେ, ବୋଜା ଭୟରେ ତାଙ୍କ ମାର୍ ହୃଦୟା ସହିତ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ସେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ଯାଇଲେ। ହୃଦୟା, ଏହି ଶତ ଯୋଜନା ଚାଲିପାରିବା ମାର୍, ବୋଜାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲେ। ଶତ ଯୋଜନା ଚାଲିବା ପରେ ହୃଦୟା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଶତଧାନ୍ବାଙ୍କ ରଥର ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ପରେ, ହୃଦୟା ଶକ୍ତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ମାର୍ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ଆକାଶକୁ ଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଏଠି ରୁହ, ମୋ ଘୋଡ଼ା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛନ୍ତି; ମୁଁ ପାଉଁ ଦେଇ ଯାଇ ମଣି ନେଇଆସିବି।" ଏହା ପରେ, ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ପାଉଁ ଦେଇ ମିଥିଳା ନିକଟରେ ଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତଧାନ୍ବାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଏହି ବୋଜାଙ୍କୁ ବଧ କରି ପରେ, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣ ଫେରି ଆସିଲେ, ତେବେ ହଳଧର ରାମ କହିଲେ— "ମଣି ଦେ।" କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ଏଠି ମଣି ନାହିଁ।" ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଭୂଲି କଥା କହିଲେ। "ତୁମେ ମୋ ଭାଇ, ତେଣୁ ମୁଁ ମାଫ କରିଦେଉଛି; ମୁଁ ଚାଲିଯାଉଛି। ଦ୍ୱାରକା, ତୁମେ, ବା ବୃଷ୍ଣି ଗୋତ୍ର ସହିତ ମୋର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।" ଏହା ପରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମ ମିଥିଳାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ମିଥିଳାର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାଭ୍ରୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ, ଅନେକ ବେଦୀ ଉପରେ ଅନେକ ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ ବାଭ୍ରୁ, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବେଦୀର ଅଭିଷେକ ରୂପୀ ଆମ୍ବର ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସଠି ଦିନ ବ୍ୟପି ଅନ୍ୟ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦେଉଥିଲେ। ବାଭ୍ରୁଙ୍କ ଏହି ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକୁ "ଅକୃରୁରା-ଯଜ୍ଞ" ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଆହାର ଓ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ମିଥିଳାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ବଳରାମଙ୍କଠାରୁ ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର ଦିବ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ନେଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ବଳରାମ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ଶୂରବଳ ସହିତ, ରାମଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଲେ। ଅକୃରୁରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଅନ୍ଧକଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସତ୍ରାଜିତ ଓ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଘୁମ ଅବସ୍ଥାରେ ବଧ କଲେ। ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ହେବା ଭୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନଦେଖା କରିଲେ; ଅକୃରୁରା ଚାଲିଗଲାପରେ, ବର୍ଷା ହେଲା ନାହିଁ। ଏହି ଅଭାବରେ, ଭୂମି ଦୁଃଖ ଓ ଦରିଦ୍ରତାରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେଲା; ତେଣୁ, କୁକୁରା ଓ ଅନ୍ଧକ ଅକୃରୁରାଙ୍କୁ ରିଜାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଅକୃରୁରା ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ବର୍ଷା ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଅକୃରୁରା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉତ୍ତମ, ତାଙ୍କ ଭଗିନୀକୁ ଭଗବତ୍ ସ୍ନେହରେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ବାଭ୍ରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଛି; ସେ ଅକୃରୁରାଙ୍କୁ ସଭାରେ କହିଲେ— "ଏହି ଉତ୍ତମ ମଣି, ଯାହା ତୁମର ହାତରେ ଅଛି, ମୋତେ ଦେ; ଅସମ୍ମାନ କରିବା ନାହିଁ।" ଏହି ସଠି ଦିନ ପରେ, ମୋର ରୋଷ ଆଉ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା; ଏହି ଦୀର୍ଘ ବିଳମ୍ବ ହେଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ବାଭ୍ରୁ ଏହି ମଣି ସାତ୍ୱତ ସଭାରେ ନିଜେ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଏହି ମଣିକୁ ଖୁସି ହୋଇ, ବାଭ୍ରୁଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ବାଭ୍ରୁ, ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ, ଏହି ମଣି ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲେ। ଏଠିଏ, ବୃହତ ପୁରାଣ କଥା ଶେଷ ହେଲା। ବିବିଧ ଭାରତ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଦୈତ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ, ଗୁହ୍ୟକ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ କଥା, ଧର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ, ଅପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରଜାପତି ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଠାରେ କଥା କହିଛନ୍ତି। ଚଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ବିଷୟରେ ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା। ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ମନ ଓ କଣକୁ ଉପକୃତ କରିଥିବା, ଅମୃତ ସମାନ ମଧୁର କଥା ତଳିଆଁ। ଏବେ ଆମେ ଭୂମିର ଚକ୍ର ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। କିଏ କିଏ ମହାସାଗର, ଦ୍ୱୀପ, ଦେଶ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି? ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ମାପ, ଏହା କେଉଁଉପରେ ଆଧାରିତ, କେଉଁ ପ୍ରକୃତିର? ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଗଠନ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କହିବି; କାରଣ ଏହି ଜଗତର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏକ ଶତ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇପାରିବ ନାହିଁ।