ଏହି ପବିତ୍ର ଗଳ୍ପରେ ଉଷଦ୍ଗୁ ନାମକ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କ କଥା କୁହାଯାଇଛି, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରେ ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଉଷଦ୍ଗୁ ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା ଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମହାୟଜ୍ଞ କରି, ଅନେକ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ସନ୍ତାନ ଆଶାରେ, ଉଷଦ୍ଗୁ ତାଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ଚିତ୍ରରଥଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶଶବିନ୍ଦୁ, ଯିଏ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା ଏବଂ ମହାଦାତା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ପାଇଁ ରାଜା ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ଦେଇଥିଲେ । ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ପୃଥୁଶ୍ରବା ନାମକ ଏକ ରାଜା ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାର୍ଥଶ୍ରବା ନାମକ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଲିଙ୍କ ଥିଲେ । ସେହି ପାର୍ଥଶ୍ରବାଙ୍କୁ ସୁୟଜ୍ଞ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଉଷତା ହେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ । ଉଷତାଙ୍କୁ ଶିନେୟୁ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଥିଲେ । ଶିନେୟୁଙ୍କ ପୁଅ ମାରୁତ ରାଜା ଏବଂ ରାଜର୍ଷି ହେଲେ । ମାରୁତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଅତିଶୟ ଉତ୍ସାହୀ ଏବଂ ସମକାଳୀନମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ । କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି, ଶତପ୍ରସବଙ୍କୁ ପୁଅ ରୂପେ ରୁକ୍ମକବଚ ନାମକ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ରୁକ୍ମକବଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଶତ ସଜ୍ଜିତ ଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରି ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ । ଏହି ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ପରାଜିତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନାୟକମାନେଠାରୁ ବିଜୟ ହାସଲ କଲେ । ପରାଜିତଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ହେଲେ—ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପାଳିତ ଏବଂ ହରି । ପାଳିତ ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ବିଦେହ ରାଜାମାନେଠାରେ ଦେଇଦେଲେ । ରୁକ୍ମେଷୁ ରାଜା ହେଲେ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କଲେ । ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୟାମଘ ରାଜା ନିର୍ବାସିତ ହେଲେ ଏବଂ ଏକ ଆଶ୍ରମରେ ବସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ । ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଓ ଉପଦେଶ ପାଇ ରାଜା ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଧରି ରଥ ଚଢ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ । ସେଠାରେ, ନର୍ମଦା ନଦୀ କୂଳରେ ମାଟିର ଘରେ ଏକାକି ବସି, ଋକ୍ଷବତ୍ ପର୍ବତ ଜୟ କରି, ଶୁକ୍ତିମତ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିଲେ । ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ଝିଅ ଶୈବ୍ୟା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଗୁଣବତୀ ଥିଲେ । ରାଜା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ତଥାପି ଅନ୍ୟା ମହିଳାକୁ ବିବାହ କରିଲେ ନାହିଁ । ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ଏକ କନ୍ୟାକୁ ପାଇଲେ । ରାଜା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ 'ସ୍ନୁଷା' ବୋଲି ଡାକିଲେ । ଏହା ଶୁଣି ରାଣୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କନ୍ୟା କାହାର ସ୍ନୁଷା?" ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ଜ୍ୟାମଘ କହିଲେ, "ଏହେ କନ୍ୟା ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ସେହି ପୁଅଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେବେ ।" ତାପରେ, ସେଇ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ପରିପକ୍ୱ କନ୍ୟା ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ବିଦର୍ଭ । ବିଦର୍ଭ ପରେ ରାଜକନ୍ୟା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ନୁଷାଙ୍କ ଉପରେ ଦୁଇଟି ପୁଅ—କ୍ରଥ ଏବଂ କୈଶିକ—ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ । ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୁନ୍ତି ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଏବଂ କୁନ୍ତିଙ୍କୁ ଧୃଷ୍ଟ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ତିନି ଶୂରବୀର ପୁଅ ହେଲେ—ଅବନ୍ତ, ଦାଶାର୍ହ ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ବିଷହର । ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ପୁଅ ଭ୍ୟୋମ, ଭ୍ୟୋମଙ୍କ ପୁଅ ଜିମୂତ, ଜିମୂତଙ୍କ ପୁଅ ବିକୃତି, ବିକୃତିଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମରଥ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ନବରଥ ହେଲେ । ନବରଥଙ୍କୁ ଦାଶରଥ ଏବଂ ଦାଶରଥଙ୍କୁ ଶକୁନି ହେଲେ । ଶକୁନିଙ୍କୁ କରମ୍ଭ, କରମ୍ଭଙ୍କୁ ଦେବରାତ୍ ଏବଂ ଦେବରାତଙ୍କୁ ଦେବକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କୁ ବିଶାଳ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ର ହେଲେ । ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତା ସମ ଜନ୍ମ ବିଶିଷ୍ଟ ମଧୁର ନାମକ ରାଜା ହେଲେ, ଯିଏ ମଧୁ ବଂଶର ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ମଧୁର ଭାଷା ଥିଲା । ମଧୁର ଏବଂ ବୈଦର୍ଭୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ପୁଅ ପୁରୁଦ୍ୱନ ହେଲେ, ଯିଏ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ । ମଧୁଙ୍କ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳର ଝିଅ ଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ । ସତ୍ୱନ ନାମକ ଏହି ପୁଅ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ ଏବଂ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ଖ୍ୟାତିକୁ ବଢ଼ାଇଲେ । ଏହି ମହାନ୍ ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବଂଶର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଯେଉଁଠି ଜାଣିଛି, ସେ ଉପରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ବର୍ଷିତ ହୁଏ ଏବଂ ସଦା ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ । ସତ୍ୱତଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୌଶଲ୍ୟା ଧର୍ମିକ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଭାଗିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ରାଜା । ଏହାସହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନ୍ଧକ ଏବଂ ଯଦୁମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭୃଷ୍ଣି ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହି ଚାରି ବଂଶକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଭଜମାନଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ—ସୃଞ୍ଜୟୀ ଏବଂ ବାହ୍ୟକା-ଉପବାହ୍ୟକା; ଏଠାରୁ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଭଜମାନ ଏବଂ ବାହ୍ୟକା-ସୃଞ୍ଜୟୀଙ୍କୁ କ୍ରିମି, କ୍ରମଣ, ଧୃଷ୍ଟ, ଶୂର ଏବଂ ପୁରଞ୍ଜୟ ହେଲେ । ଭଜମାନ ଏବଂ ଉପବାହ୍ୟକା-ସୃଞ୍ଜୟୀଙ୍କୁ ଆୟୁତାଜିତ, ସହସ୍ରାଜିତ, ଶତାଜିତ ଏବଂ ଦାସକ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଦେବାବୃଦ୍ଧ ରାଜା, ଯିଏ ମହାୟଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ ହେବେ ବୋଲି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ । ପତ୍ର ଖାଇ ଏବଂ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସେ ସଦା ନଦୀକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ, ସ୍ୱୟଂକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ । ସେଠି, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ହେଲା—ନଦୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଦେବା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । ସେ ରୂପବତୀ ଜନାନୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ । ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଶୁ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ଦଶମ ମାସରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଏକ ପୁଅ, ବଭ୍ରୁ, ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଏହି ବଂଶରେ ପୁରାତନ ଗାଥା ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏପରି ଗୀତ ଗାଇ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରନ୍ତି ।