ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବଲୋକର ଅପ୍ସରା ଗୋପାଳୀ, ଗୋପାଳିନୀ ବେଶରେ ଏକ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଏବଂ ଅଜୟ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ଗାର୍ଗ୍ୟଙ୍କର ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶୂଳପାଣିଙ୍କର କୃପାରେ ଗର୍ଗଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ମାନବ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେହି ଶିଶୁଙ୍କୁ କାଳୟବନ ନାମ ଦିଆଗଲା, ଯିଏ ବଳଶାଳୀ ରାଜା ହେଲେ। କାଳୟବନଙ୍କ ଶରୀର ସିଂହ ପରି ଗଢ଼ା, ଯୁବା ଓ ଆଗର ଅଂଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବଢ଼ିଲେ, କାରଣ ରାଜାଙ୍କ ନିଜର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲା। ଏହି କାଳୟବନ, ଏହି ଯବନ ହେଲେ, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଯେ, ସେ କେଉଁଠିଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ଏପରେ, ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷି ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ଗୋତ୍ର ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ, କାଳୟବନ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ମଥୁରା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ବସୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ। ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଯବନଙ୍କ ଭୟରୁ ଆଲୋଚନା କଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ ଯେ, ସମସ୍ତେ ପଳାଯିବେ। ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ମଥୁରା ଛାଡ଼ି, ପିଣାକୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, କୁଶସ୍ଥଳୀ ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ବସିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ, ପୂଜା-ପର୍ବରେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମର ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ପଢ଼େ, ସେ ଋଣମୁକ୍ତ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବିଶ୍ରୁତ ଭାବରେ ବ୍ରଜିନୀବାନ। ସେମାନେ ସ୍ୱାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ବର୍ଜିନୀବତକୁ ଆଶା କଲେ। ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ ହେଲେ ଉଷଦ୍ଗୁ, ଯିଏ ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା ଓ ବହୁ ପ୍ରକାର ବୃହତ୍ ଯଜ୍ଞ କରି, ଅନେକ ଦାନ କଲେ। ପରେ, ଉଷଦ୍ଗୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଇଚ୍ଛା କରି, ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଉତ୍ତମ କର୍ମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଶଶବିନ୍ଦୁ, ଯିଏ ଦାନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆଚରଣରେ ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ପୃଥୁଶ୍ରବା ନାମକ ରାଜା ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୃଥୁୟଶସ୍ ବି କୁହାଯାଏ। ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅନୁସାରେ ପାର୍ଥଶ୍ରବାସ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଲିଙ୍କ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ସେଠାରୁ ସୁୟଜ୍ଞ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁଅ ଉଷତ ହେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ଉଷତଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଶିନେୟୁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମରୁତ ରାଜା ଋଷି ହେଲେ। ମରୁତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଅତିଶୟ ଉତ୍ସାହୀ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି, ଶତପ୍ରସବଙ୍କ ପୁଅ ରୁକ୍ମକବଚ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ରୁକ୍ମକବଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକଶତ ବର୍ତ୍ତିକ ଧାରଣ କରିଥିବା ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନେଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ଏହି ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ପରାଜିତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଥିଲେ। ପରାଜିତଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ହେଲେ—ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପାଳିତ, ଓ ହରି। ପାଳିତ ଓ ହରିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବାପା ଭିଦେହ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ରୁକ୍ମେଷୁ ରାଜା ହେଲେ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଜ୍ୟାମଘ ଏହି ଦୁଇଁ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଶନିକାଳିତ ହୋଇ, ଏକ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଲେ। ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ବାଣ ନେଇ ରଥ ଚଢ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ସେ ନର୍ମଦା ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ମାଟିର ଘରେ ବସିଲେ, ଋକ୍ଷବତ୍ ପର୍ବତ ଅଧିକୃତ କରି, ଶୁକ୍ତିମତ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଲେ। ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶୈବ୍ୟା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ, ରାଜା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟା କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ଏକ କୁମାରୀକୁ ପାଇଲେ। ଭୟଭିତ ରାଜା ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ 'ବୋଉ' ବୋଲି ଡାକିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଣୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମହାରାଜ, ଏହା କାହାର ବୋଉ?" ତେବେ ଜ୍ୟାମଘ କହିଲେ, "ଏହି କୁମାରୀ ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେବେ।" ଏପରେ, ସେ କୁମାରୀ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ବିଦର୍ଭ କୁହାଯାଏ। ବିଦର୍ଭ ପରେ, ରାଜକୁମାରୀ ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ବୋଉଙ୍କ ଉପରେ, କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକ ନାମକ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ବିଦର୍ଭଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ଭୀମ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଧୃଷ୍ଟ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ତିନି ଶୂରବୀର ପୁଅ ହେଲେ—ଅବନ୍ତ, ଦାଶାର୍ହ, ଓ ବଳଶାଳୀ ବିଷହର। ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ୟୋମା, ବ୍ୟୋମାଙ୍କ ପୁଅ ଜୀମୂତ, ଜୀମୂତଙ୍କୁ ବିକୃତି ଏବଂ ବିକୃତିଙ୍କୁ ଭୀମରଥ ହେଲେ। ଭୀମରଥଙ୍କ ପୁଅ ନବରଥ, ନବରଥଙ୍କୁ ଦଶରଥ ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଶକୁନି ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ କରମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, କରମ୍ଭଙ୍କୁ ଦେବରାତ ରାଜା ଏବଂ ଦେବରାତଙ୍କୁ ଦେବକ୍ଷତ୍ର ହେଲେ। ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କୁ ବିଶ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବସମ ମଧୁର ରାଜା ହେଲେ, ଯିଏ ମଧୁ ବଂଶ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମଧୁର ଓ ବୈଦର୍ଭୀର ଗର୍ଭରୁ ପୁରୁଦ୍ୱନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମଧୁରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୱନ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ। ଏହି ମହାନ ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବଂଶର ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଜାଣିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବଦା ଅନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଏ। ସତ୍ୱତଙ୍କ ପତ୍ନୀ କୌଶଳ୍ୟା ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଭାଗିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଓ ରାଜା। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣି, ଯେଉଁମାନେ ଯଦୁମାନେଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଚାରି ବଂଶର ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।