ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାନ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳା ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁରାତନ କାଳର ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପରି, ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଏକ କମଳ ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଯିଏ ସେଠାରେ କାନ୍ଦୁଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି ଦୟାବାନ ମେଘମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମା ପାଇଁ ଆସିଗଲେ। ଶ୍ରବିଷ୍ଠାଙ୍କ ଦୁଇପୁଅ, ପୈପ୍ପଳାଦି ଓ କୌଶିକ, ଏହି କାନ୍ଦୁଥିବା ଶିଶୁକୁ ଦେଖି ଦୟାବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପାଶକୁ ପଥରରେ ଘସିଲେ, ଯାହାରେ ରକ୍ତ ଝରିଲା। ଏହିପରି ତାଙ୍କ ପାଶ ମେଘମଣ୍ଡଳ ପରି କଳା ହେଲା, ଶିଶୁ ଏକ ଛାଗଳି ପରି କଳା ଓ ଶାନ୍ତ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ପାଶକୁ ଏହି କଳାପନି ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ନାମ ଦିଆଗଲା—ଅଜପାର୍ଶ୍ୱ। ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ରେମକଙ୍କ ଘରେ ଲାଲନା-ପାଳନା କଲେ। ରେମକଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହିପରି ଅଜପାର୍ଶ୍ୱ ରେମତୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ଓ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଏ ତାଙ୍କ ସମ୍ମତିଦାତା ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ଏକଠି ରହିଲେ, ଏହି ହେଉଛି ପୌରବ ବଂଶ, ଯାହାଠାରୁ ମହାନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏଠି ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଖୁସି ଯୟାତି, ବୟସ ପାଇଁ ହେଉଥିବା ଉତ୍ତରାଧିକାର ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ—“ଏହି ପୃଥିବୀ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗ୍ରହ ବିନା ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ପୌରବମାନେ ଛାଡ଼ି ପୃଥିବୀ କଦାପି ଶୂନ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।” ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୌରବ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ କହିବି। ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବହ୍ନି, ବହ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଗୋଭାନୁ, ଗୋଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଅଜୟ କିଂ ଏଇଶାନୁ। ଏଇଶାନୁଙ୍କ ପୁଅ କରନ୍ଧମ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମରୁତ୍ତ, ଏବଂ ଆଉ ଏକ ରାଜା ଆବିକ୍ଷିତ—ଏହି ଦୁଇଏ ଆଗରୁ ମୁଁ ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏହି ରାଜା ବେଶ ଦାନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନ ନାଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ନାମ ସଂୟତା, ଭୂମିର ଶାସିକା। ଯଜ୍ଞ ଦାନ ପାଇଁ ସେ ମହାତ୍ମା ସଂବର୍ତ୍ତଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଦୋଷହୀନ ପୁଅ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପୌରବ ବଂଶର ଅଂଶୀ। ଏଭଳି, ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପଦ୍ୱାରା, ସେହି ସମୟରେ, ବୟସର ଉତ୍ତରାଧିକାର ପୌରବ ଓ ତୁର୍ବସୁ ବଂଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରୂରୋମା, ତାଙ୍କଠାରୁ ଅହ୍ରୀଦ, ତାଙ୍କ ଚାରିପୁଅ ହେଲେ—ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ, କାଳ, ଚୋଳ। ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ବଭ୍ରୁସେତୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗାରସେତୁ, ଯିଏ ମାରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ। ଯଦିଓ ସେ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ, ଯୌବନାଶ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରାଗଲେ। ଦଶ ମାସ ଧରି ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଅଙ୍ଗାରସେତୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଗାନ୍ଧାର ନାମକ ରାଜା ହେଲେ, ଯାହା ନାମରେ ଗାନ୍ଧାର ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା ଓ ଏଠାରେ ଜନ୍ମନେଉଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ପରିଚିତ।