रम्यं गीतध्वनिं श्रुत्वा संत्यज्यावसथांस् तदा आजग्मुस् त्वरिता गोप्यो यत्रास्ते मधुसूदनः
ते रम्य गाण्याचं स्वर ऐकून, गवळणी आपल्या घरातून पटकन बाहेर पडल्या आणि जिथे मधुसूदन होता तिथे आल्या.
शनैः शनैर् जगौ गोपी काचित् तस्य पदानुगा दत्तावधाना काचिच् च तम् एव मनसास्मरत्
एक गवळण हळूहळू त्याच्या पावलांवर पाऊल टाकत गाऊ लागली; दुसरी लक्ष देऊन, मनात फक्त त्याचाच विचार करू लागली.
काचित् कृष्णेति कृष्णेति चोक्त्वा लज्जाम् उपाययौ ययौ च काचित् प्रेमान्धा तत्पार्श्वम् अविलज्जिता
एकीने 'कृष्णा, कृष्णा' असं म्हणत लाजली; दुसरी प्रेमाने अंध झाली होती, ती बिनधास्त त्याच्या जवळ गेली.
काचिद् आवसथस्यान्तः स्थित्वा दृष्ट्वा बहिर् गुरुम् तन्मयत्वेन गोविन्दं दध्यौ मीलितलोचना
एक गवळण घरातच राहिली, बाहेर मोठ्या माणसाला पाहिलं, आणि डोळे मिटून, पूर्ण मनाने गोविंदाचा ध्यान करू लागली.
गोपीपरिवृतो रात्रिं शरच्चन्द्रमनोरमाम् मानयाम् आस गोविन्दो रासारम्भरसोत्सुकः
गोपिकांनी वेढलेल्या गोविंदाने, शरद ऋतूच्या सुंदर चांदण्याची रात्र साजरी केली आणि रासारंभाच्या आनंदासाठी उत्सुक झाला.
गोप्यश् च वृन्दशः कृष्णचेष्टाभ्यायत्तमूर्तयः अन्यदेशगते कृष्णे चेरुर् वृन्दावनान्तरम्
गोपिकांच्या अनेक टोळ्या, कृष्णाच्या हालचालींवर अवलंबून असलेल्या, कृष्ण दुसरीकडे गेला की, वृंदावनात सर्वत्र नाचू लागल्या.
बभ्रमुस् तास् ततो गोप्यः कृष्णदर्शनलालसाः कृष्णस्य चरणं रात्रौ दृष्ट्वा वृन्दावने द्विजाः
त्या गवळणींना कृष्णाचं दर्शन होण्याची फार आस होती. त्यांनी रात्री वृंदावनात कृष्णाचे पाऊलखुणा पाहिल्या आणि त्या शोधत भटकू लागल्या.
एवं नानाप्रकारासु कृष्णचेष्टासु तासु च गोप्यो व्यग्राः समं चेरू रम्यं वृन्दावनं वनम्
कृष्ण वेगवेगळ्या लीला करत असताना, त्या सगळ्या गवळणी एकत्र रमून सुंदर वृंदावनात फिरत होत्या.
निवृत्तास् तास् ततो गोप्यो निराशाः कृष्णदर्शने यमुनातीरम् आगम्य जगुस् तच्चरितं द्विजाः
नंतर त्या गवळणींना कृष्णाचं दर्शन न झाल्याने निराश वाटलं. त्या यमुनेच्या काठी गेल्या आणि कृष्णाच्या लीला गाऊ लागल्या.
ततो ददृशुर् आयान्तं विकाशिमुखपङ्कजम् गोप्यस् त्रैलोक्यगोप्तारं कृष्णम् अक्लिष्टकारिणम्
तेव्हा त्या गवळणींना समोरून येणारा, कमळासारखा तेजस्वी चेहरा असलेला, त्रैलोक्याचं रक्षण करणारा आणि सहज लीला करणारा कृष्ण दिसला.
काचिद् आलोक्य गोविन्दम् आयान्तम् अतिहर्षिता कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति प्राहोत्फुल्लविलोचना
एक गवळण गोविंदाला येताना पाहून खूप आनंदली. तिच्या डोळ्यांतून आनंद ओसंडून गेला आणि ती पुन्हा पुन्हा 'कृष्णा! कृष्णा!' असे हाक मारू लागली.
काचिद् भ्रूभङ्गुरं कृत्वा ललाटफलकं हरिम् विलोक्य नेत्रभृङ्गाभ्यां पपौ तन्मुखपङ्कजम्
एक गवळण भुवया उंचावून, कपाळावर हात ठेवून, हरिला पाहत राहिली आणि तिच्या मधमाशी सारख्या डोळ्यांनी कृष्णाच्या कमळासारख्या चेहऱ्याचं मध प्यायल्यासारखं पाहू लागली.
काचिद् आलोक्य गोविन्दं निमीलितविलोचना तस्यैव रूपं ध्यायन्ती योगारूढेव सा बभौ
एक गवळण गोविंदाला पाहून डोळे मिटून बसली आणि फक्त त्याच्या रूपाचं ध्यान करू लागली. ती जणू योगध्यानात तल्लीन झाल्यासारखी भासत होती.
ततः कांचित् प्रियालापैः कांचिद् भ्रूभङ्गवीक्षितैः निन्ये ऽनुनयम् अन्याश् च करस्पर्शेन माधवः
माधवाने काही गवळणींना प्रेमळ बोलांनी, काहींना भुवया उंचावून दिलेल्या नजरेने, तर काहींना हाताचा स्पर्श करून शांत केलं.
ताभिः प्रसन्नचित्ताभिर् गोपीभिः सह सादरम् रराम रासगोष्ठीभिर् उदारचरितो हरिः
त्या आनंदी मनाच्या गवळणींसोबत, उदार लीला करणारा हरि आदराने आणि आनंदाने रासाचा खेळ करू लागला.
रासमण्डलबद्धो ऽपि कृष्णपार्श्वम् अनूद्गता गोपीजनो न चैवाभूद् एकस्थानस्थिरात्मना
रासमंडळात असतानाही, गवळणी कृष्णाच्या जवळच राहिल्या आणि त्यातल्या कोणतीही एकाच जागी स्थिर राहिली नाही.
हस्ते प्रगृह्य चैकैकां गोपिकां रासमण्डलम् चकार च करस्पर्शनिमीलितदृशं हरिः
हरिने प्रत्येक गवळणीचा हात धरून रासाचा खेळ केला आणि त्यांच्या हाताच्या स्पर्शाने डोळे मिटले.
ततः प्रववृते रम्या चलद्वलयनिस्वनैः अनुयातशरत्काव्यगेयगीतिर् अनुक्रमाम्
मग किणकिणत्या बांगड्यांच्या आवाजात रम्य रास सुरू झाला, आणि शरद ऋतूच्या काव्य, गाणं आणि संगीताने तो आणखी रंगला.
कृष्णः शरच्चन्द्रमसं कौमुदीकुमुदाकरम् जगौ गोपीजनस् त्व् एकं कृष्णनाम पुनः पुनः
कृष्ण शरदचंद्र, चांदणं आणि कमळाच्या तळ्याचं गाणं गाऊ लागला, तर गवळणी पुन्हा पुन्हा फक्त 'कृष्णा' असं नाव गात राहिल्या.
परिवृत्ता श्रमेणैका चलद्वलयतापिनी ददौ बाहुलतां स्कन्धे गोपी मधुविघातिनः
एक गवळण नाचून दमली, तिच्या बांगड्या गरम झाल्या होत्या. तिने आपली वेलीसारखी हाताची फांदी मधुविघाती कृष्णाच्या खांद्यावर ठेवली.
काचित् प्रविलसद्बाहुः परिरभ्य चुचुम्ब तम् गोपी गीतस्तुतिव्याजनिपुणा मधुसूदनम्
एक गवळण चमकणाऱ्या हातांनी कृष्णाला मिठी मारून, त्याला चुंबन दिलं आणि गाणं व स्तुती करण्यात कुशलता दाखवली.
गोपीकपोलसंश्लेषम् अभिपद्य हरेर् भुजौ पुलकोद्गमशस्याय स्वेदाम्बुघनतां गतौ
हरिच्या बाहूंचा आणि गालांचा स्पर्श मिळवताना, गवळणींच्या अंगावर रोमांच उभा राहिला आणि त्यांना घाम फुटला.
रासगेयं जगौ कृष्णो यावत् तारतरध्वनिः साधु कृष्णेति कृष्णेति तावत् ता द्विगुणं जगुः
कृष्ण जेव्हा रासाचं गाणं उंच सुरात गात होता, तेव्हा गवळणींनी 'कृष्णा! कृष्णा!' असं दुप्पट आवेशाने गायलं.
गते ऽनुगमनं चक्रुर् वलने संमुखं ययुः प्रतिलोमानुलोमेन भेजुर् गोपाङ्गना हरिम्
कृष्ण निघून गेला तेव्हा त्या गवळणी त्याच्या मागे गेल्या, त्यांच्या बांगड्या वाजत होत्या. त्या कधी विरुद्ध, कधी सोबत अशा दोन्ही प्रकारे हरिच्या जवळ गेल्या.
स तदा सह गोपीभी रराम मधुसूदनः स वर्षकोटिप्रतिमः क्षणस् तेन विनाभवत्
त्या वेळी मधुसूदन गवळणींसोबत रमला; त्याच्या सहवासातील तो क्षण, जणू कोट्यवधी वर्षांसारखा वाटला, पण त्याच्याविना क्षणातच संपला.
ता वार्यमाणाः पितृभिः पतिभिर् भ्रातृभिस् तथा कृष्णं गोपाङ्गना रात्रौ रमयन्ति रतिप्रियाः
वडील, नवरे आणि भाऊ यांनी रोखले तरी, त्या गवळणांना आनंद प्रिय होता म्हणून त्या रात्री कृष्णासोबत रमल्या.
सो ऽपि कैशोरकवया मानयन् मधुसूदनः रेमे ताभिर् अमेयात्मा क्षपासु क्षपिताहितः
कृष्णही तारुण्याच्या उमेदीत, त्यांचा मान राखून, त्या गवळणींसोबत रात्री रमला आणि त्यांचे दुःख दूर केले.
तद्भर्तृषु तथा तासु सर्वभूतेषु चेश्वरः आत्मस्वरूपरूपो ऽसौ व्याप्य सर्वम् अवस्थितः
त्या गवळणींच्या नवऱ्यांत, त्या गवळणींत आणि सर्व सजीवांत, आत्म्याच्या रूपाने असलेला ईश्वर सर्वत्र व्यापून स्थिर राहिला.
यथा समस्तभूतेषु नभो ऽग्निः पृथिवी जलम् वायुश् चात्मा तथैवासौ व्याप्य सर्वम् अवस्थितः
जसे आकाश, अग्नी, पृथ्वी, पाणी, वारा आणि आत्मा सर्व सजीवांत व्यापलेले असतात, तसेच तोही सर्वत्र व्यापून स्थिर राहिला.
प्रदोषार्धे कदाचित् तु रासासक्ते जनार्दने त्रासयन् समदो गोष्ठान् अरिष्टः समुपागतः
मध्यरात्री, जनार्दन रासात मग्न असताना, अरिष्ट नावाचा राक्षस गवळ्यांना आणि त्यांच्या वस्तीला घाबरवत आला.