ये पश्यन्ति विभुं स्तुवन्ति वरदं ध्यायन्ति मुक्तिप्रदं भक्त्या श्रीपुरुषोत्तमाख्यम् अजरं संसारदुःखापहम्
जे लोक वरदायी, मुक्तिदाता, श्रीपुरुषोत्तम या अजन्मा आणि संसारदुःख दूर करणाऱ्या परमेश्वराचं भक्तीने दर्शन करतात, स्तुती करतात आणि ध्यान करतात,
ते भुक्त्वा मनुजेन्द्रभोगम् अमलाः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् यान्ति समस्तदोषरहिताः स्थानं हरेर् अव्ययम्
ते मनुष्यराजांचे सुख उपभोगून, स्वर्गात दिव्य आनंद मिळवून, शेवटी सर्व दोषांपासून मुक्त होऊन, हरिच्या अविनाशी स्थानाला जातात.
व्यासस्य वचनं श्रुत्वा मुनयः संयतेन्द्रियाः प्रीता बभूवुः संहृष्टा विस्मिताश् च पुनः पुनः
व्यासांची वाणी ऐकून, संयमित इंद्रिय असलेले ते ऋषी आनंदित झाले, हर्षित झाले आणि पुन्हा पुन्हा आश्चर्यचकित झाले.
अहो भारतवर्षस्य त्वया संकीर्तिता गुणाः तद्वच् छ्रीपुरुषाख्यस्य क्षेत्रस्य पुरुषोत्तम
अहो! तू भारतभूमीचे गुण सांगितलेस, आणि त्याचप्रमाणे श्रीपुरुष नावाच्या क्षेत्राचेही, हे पुरुषोत्तमा.
विस्मयो हि न चैकस्य श्रुत्वा माहात्म्यम् उत्तमम् पुरुषाख्यस्य क्षेत्रस्य प्रीतिश् च वदतां वर
पुरुष नावाच्या क्षेत्राचं उत्तम माहात्म्य ऐकून, केवळ एकालाच नव्हे, तर सर्वांनाच आश्चर्य वाटतं आणि आनंदही होतो, हे वदतांमध्ये श्रेष्ठ.
चिरात् प्रभृति चास्माकं संशयो हृदि वर्तते त्वदृते संशयस्यास्य च्छेत्ता नान्यो ऽस्ति भूतले
खूप काळापासून आमच्या मनात एक शंका आहे; तुझ्याशिवाय ती शंका दूर करणारा या पृथ्वीवर दुसरा कोणी नाही.
उत्पत्तिं बलदेवस्य कृष्णस्य च महीतले भद्रायाश् चैव कार्त्स्न्येन पृच्छामस् त्वां महामुने
महामुने, आम्ही तुझ्या कडून बलराम, कृष्ण आणि भद्रा यांचा जन्म कसा झाला, हे सविस्तर विचारतो.
किमर्थं तौ समुत्पन्नौ कृष्णसंकर्षणाव् उभौ वसुदेवसुतौ वीरौ स्थितौ नन्दगृहे मुने
मुनिवरा, कृष्ण आणि संकर्षण हे दोघे, वसुदेवाचे वीर पुत्र, नंदाच्या घरी का जन्मले आणि तिथे का राहिले, हे आम्हाला सांग.
निःसारे मृत्युलोके ऽस्मिन् दुःखप्राये ऽतिचञ्चले जलबुद्बुदसंकाशे भैरवे लोमहर्षणे
या मृत्युलोकात काहीच खरं नाही, दुःखांनी भरलेलं आहे, क्षणभंगुर आहे, पाण्याच्या फुग्यासारखं क्षणात नाहीसं होतं, भीतीदायक आणि अंगावर काटा आणणारं आहे—
विण्मूत्रपिच्छलं कष्टं संकटं दुःखदायकम् कथं घोरतरं तेषां गर्भवासम् अरोचत
मलमूत्रानं ओलसर, वेदनादायक, त्रासदायक आणि दुःख देणारं, याहूनही भयंकर असलेल्या गर्भवासात त्यांना कसं बरं काही सुख वाटलं असेल?
यानि कर्माणि चक्रुस् ते समुत्पन्ना महीतले विस्तरेण मुने तानि ब्रूहि नो वदतां वर
हे मुनी, ते पृथ्वीवर जन्मले असताना त्यांनी कोणती कृत्ये केली, ती कृपया आम्हाला सविस्तर सांगावीत, कारण तुम्ही बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहात.
समग्रं चरितं तेषाम् अद्भुतं चातिमानुषम् कथं स भगवान् देवः सुरेशः सुरसत्तमः
त्यांच्या अद्भुत आणि माणसाच्या पलीकडच्या सर्व कृत्यांची गोष्ट आम्हाला सांगा—तो भगवंत, देवांचा देव, श्रेष्ठ देव—
वसुदेवकुले धीमान् वासुदेवत्वम् आगतः अमरैश् चावृतं पुण्यं पुण्यकृद्भिर् अलंकृतम्
तो बुद्धिमान वासुदेव, वसुदेवांच्या कुळात जन्मला, अमरांनी वेढलेला, पुण्यवान आणि सज्जनांनी सुशोभित—
देवलोकं किम् उत्सृज्य मर्त्यलोक इहागतः देवमानुषयोर् नेता द्योर् भुवः प्रभवो ऽव्ययः
तो देव आणि माणसांचा नेता, स्वर्ग आणि पृथ्वीचा अविनाशी मूळ, देवलोक सोडून या मृत्युलोकात का आला?
किमर्थं दिव्यम् आत्मानं मानुषेषु न्ययोजयत् यश् चक्रं वर्तयत्य् एको मानुषाणाम् अनामयम्
तो दिव्य आत्मा, जो एकटाच सृष्टीचं कल्याण घडवतो, त्याने माणसांमध्ये येण्याचं कारण काय होतं?
स मानुष्ये कथं बुद्धिं चक्रे चक्रगदाधरः गोपायनं यः कुरुते जगतः सार्वभौतिकम्
चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्या त्या भगवंताने माणसांमध्ये आपली बुद्धी कशी लावली—जो गायींचा आणि सर्व सृष्टीचा रक्षक झाला?
स कथं गां गतो विष्णुर् गोपत्वम् अकरोत् प्रभुः महाभूतानि भूतात्मा यो दधार चकार च
तो विष्णू, सर्वांचा स्वामी, पृथ्वीवर येऊन गवळा कसा झाला—जो पंचमहाभूतांना धारण करणारा आणि सर्व जीवांचा आत्मा आहे?
श्रीगर्भः स कथं गर्भे स्त्रिया भूचरया धृतः येन लोकान् क्रमैर् जित्वा त्रिभिर् वै त्रिदशेप्सया
ती श्रीमंती असलेली मूर्ती, पृथ्वीवरील एका स्त्रीच्या गर्भात कशी धरली गेली—ती ज्याने तीन पावलांनी, देवांच्या इच्छेने, सर्व लोक जिंकले?
स्थापिता जगतो मार्गास् त्रिवर्गाश् चाभवंस् त्रयः यो ऽन्तकाले जगत् पीत्वा कृत्वा तोयमयं वपुः
ज्याने जगाचे मार्ग निर्माण केले, धर्म, अर्थ आणि काम हे तीन पुरुषार्थ दिले—जो काळाच्या शेवटी पाण्याचं रूप घेऊन सगळं जग पिऊन टाकतो—
लोकम् एकार्णवं चक्रे दृश्यादृश्येन चात्मना यः पुराणः पुराणात्मा वाराहं रूपम् आस्थितः
ज्याने आपल्या दृश्य आणि अदृश्य स्वरूपाने जग एकाच महासागरात विलीन केलं—तो प्राचीन, पुराण पुरुष, ज्याने कधी काळी वराहाचं रूप घेतलं—
विषाणाग्रेण वसुधाम् उज्जहारारिसूदनः यः पुरा पुरुहूतार्थे त्रैलोक्यम् इदम् अव्ययम्
शत्रूंचा संहार करणारा, ज्याने आपल्या सोंडेच्या टोकाने पृथ्वी उचलली—जो पूर्वी इंद्रासाठी या अविनाशी त्रैलोक्याचा विजय केला—
ददौ जित्वा वसुमतीं सुराणां सुरसत्तमः येन सैंहवपुः कृत्वा द्विधा कृत्वा च तत् पुनः
तो देवश्रेष्ठ, ज्याने पृथ्वी जिंकून देवांना दिली—ज्याने सिंहाचं रूप घेऊन तिला दोन भाग केली आणि पुन्हा—
पूर्वदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुर् हतः यः पुरा ह्य् अनलो भूत्वा और्वः संवर्तको विभुः
पूर्वीचा महाशक्तिशाली दैत्य हिरण्यकशिपू ज्याने मारला—जो काळाच्या शेवटी अग्निरूप होऊन औरव संहारक झाला—
पातालस्थो ऽर्णवरसं पपौ तोयमयं हरिः सहस्रचरणं ब्रह्म सहस्रांशुसहस्रदम्
हरि, जो पाताळात राहून समुद्राचं पाणी प्याला—तो सहस्त्रपाद ब्रह्मा, हजार किरणांचा आणि हजारो दानांचा दाता—
सहस्रशिरसं देवं यम् आहुर् वै युगे युगे नाभ्यां पद्मं समुद्भूतं यस्य पैतामहं गृहम्
तो सहस्त्रशिर असलेला देव, ज्याचा प्रत्येक युगात उल्लेख होतो—ज्याच्या नाभीतून पितामहांचं घर असलेलं कमळ उत्पन्न झालं—
एकार्णवे नागलोके सद्धिरण्मयपङ्कजम् येन ते निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये
एकमेव महासागरात, नागलोकात, सोन्याच्या देठाचं कमळ होतं—ज्याने तारकासुराच्या युद्धात दैत्यांचा संहार केला.
येन देवमयं कृत्वा सर्वायुधधरं वपुः गुहासंस्थेन चोत्सिक्तः कालनेमिर् निपातितः
ज्यांनी सर्व शस्त्रांनी युक्त असा दिव्य देह धारण केला आणि अंतःकरणात वास करणाऱ्या त्या प्रेरणेमुळे कालनेमिला पराभूत केले.
उत्तरान्ते समुद्रस्य क्षीरोदस्यामृतोदधौ यः शेते शाश्वतं योगम् आस्थाय तिमिरं महत्
दूधाच्या समुद्राच्या टोकाला, अमृताच्या सागरात, जो अनंत योग साधून, मोठ्या अंधारात शयन करतो.
सुरारणी गर्भम् अधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाद् अदितिः पुराणम् शक्रं च यो दैत्यगणावरुद्धं गर्भावधानेन कृतं चकार
ज्याच्या दिव्य तपामुळे अदितीने पूर्वी देवांची मंथनातून जन्मलेला प्राचीन इंद्र गर्भात धारण केला आणि त्या गर्भधारणेने, दैत्यांनी वेढलेल्या इंद्राची स्थापना केली.
पदानि यो योगमयानि कृत्वा चकार दैत्यान् सलिलेशयस्थान् कृत्वा च देवांस् त्रिदशेश्वरांस् तु चक्रे सुरेशं पुरुहूतम् एव
ज्यांनी योगमय पावले निर्माण केली, दैत्यांना पाण्यात टाकले आणि देवांना त्रैलोक्याचे स्वामी केले, तसेच इंद्राला देवांचा अधिपती बनवले.