तं वृक्षा जगृहुर् गर्भम् एकं चक्रे च मारुतः सोमेनाप्यायितो गोभिः स तदा ववृद्धे शनैः
त्या गर्भाला झाडांनी स्वीकारलं, वाऱ्याने एकत्र केलं; सोम आणि गायींच्या पोषणाने तो हळूहळू वाढू लागला.
मारिषा नाम कन्याभूद् वृक्षाणां चारुलोचना प्राचेतसानां सा भार्या दक्षस्य जननी द्विजाः
माऱिषा नावाची सुंदर डोळ्यांची कन्या झाडांपासून जन्मली; ती प्राचेतसांची पत्नी आणि दक्षाची माता झाली, हे द्विजांनो.
स चापि भगवान् कण्डुः क्षीणे तपसि सत्तमः पुरुषोत्तमाख्यं भो विप्रा विष्णोर् आयतनं ययौ
आणि तो पुण्यश्लोक कंडू, तपश्चर्या संपल्यावर, श्रेष्ठ ऋषी, पुरुषोत्तम नावाच्या विष्णूच्या निवासस्थानी गेला.
ददर्श परमं क्षेत्रं मुक्तिदं भुवि दुर्लभम् दक्षिणस्योदधेस् तीरे सर्वकामफलप्रदम्
त्याने पृथ्वीवर दुर्मिळ, मुक्ती देणारं, सर्व इच्छित फळ देणारं, दक्षिण समुद्राच्या काठी असलेलं परम क्षेत्र पाहिलं.
सुरम्यं वालुकाकीर्णं केतकीवनशोभितम् नानाद्रुमलताकीर्णं नानापक्षिरुतं शिवम्
ते रमणीय, वाळूने व्यापलेलं, केतकीच्या वनांनी शोभलेलं, विविध झाडं-वेलींनी भरलेलं, अनेक पक्ष्यांच्या आवाजांनी गूंजणारं आणि मंगल होतं.
सर्वत्र सुखसंचारं सर्वर्तुकुसुमान्वितम् सर्वसौख्यप्रदं नॄणां धन्यं सर्वगुणाकरम्
सर्वत्र सहज जाता येईल असं, सर्व ऋतूंच्या फुलांनी सजलेलं, माणसांना सर्व सुख देणारं, धन्य आणि सर्व गुणांचं माहेरघर असलेलं होतं.
भृग्वाद्यैः सेवितं पूर्वं मुनिसिद्धवरैस् तथा गन्धर्वैः किंनरैर् यक्षैस् तथान्यैर् मोक्षकाङ्क्षिभिः
पूर्वी भृगु वगैरे ऋषी, सिद्ध, गंधर्व, किन्नर, यक्ष आणि मुक्तीची इच्छा असणाऱ्यांनी ते स्थान सेवा केलं होतं.
ददर्श च हरिं तत्र देवैः सर्वैर् अलंकृतम् ब्राह्मणाद्यैस् तथा वर्णैर् आश्रमस्थैर् निषेवितम्
तेथे त्याने सर्व देवांनी अलंकृत केलेला, ब्राह्मण व इतर सर्व वर्णांच्या आणि आश्रमवासींच्या सेवेत असलेला हरि पाहिला.
दृष्ट्वैव स तदा क्षेत्रं देवं च पुरुषोत्तमम् कृतकृत्यम् इवात्मानं मेने स मुनिसत्तमः
त्या पवित्र क्षेत्राला आणि परमेश्वराला पाहून, त्या श्रेष्ठ ऋषीने स्वतःचे जीवन सफल झाल्यासारखे मानले.
तत्रैकाग्रमना भूत्वा चकाराराधनं हरेः ब्रह्मपारमयं कुर्वञ् जपम् एकाग्रमानसः ऊर्ध्वबाहुर् महायोगी स्थित्वासौ मुनिसत्तमः
तेथे एकाग्र मनाने, त्या महान योग्याने उभा राहून, दोन्ही हात वर करून, एकाग्रतेने हरिची उपासना केली आणि ब्रह्मपार मंत्राचा जप करू लागला.
ब्रह्मपारं मुने श्रोतुम् इच्छामः परमं शुभम् जपता कण्डुना देवो येनाराध्यत केशवः
हे ऋषी, आम्हाला ते श्रेष्ठ आणि मंगल ब्रह्मपार जप ऐकायची इच्छा आहे, ज्यामुळे कंडु ऋषीने केशवाची उपासना केली.
पारं परं विष्णुर् अपारपारः परः परेभ्यः परमात्मरूपः स ब्रह्मपारः परपारभूतः परः पराणाम् अपि पारपारः
विष्णू हा सर्वांच्या पलीकडचा, अनंत, सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ, परमात्मा, सर्वश्रेष्ठ ब्रह्म आणि सर्वश्रेष्ठांमध्येही श्रेष्ठ आहे.
स कारणं कारणसंश्रितो ऽपि तस्यापि हेतुः परहेतुहेतुः कार्यो ऽपि चैष सह कर्मकर्तृ रूपैर् अनेकैर् अवतीह सर्वम्
तो सर्व कारणांचा कारण आहे, आणि त्या कारणामध्येही तो आहे; तो सर्व कारणांचा मूळ आहे. तो परिणाम असूनही, अनेक रूपांनी सर्व कर्म करणारा म्हणून प्रकट होतो.
ब्रह्म प्रभुर् ब्रह्म स सर्वभूतो ब्रह्म प्रजानां पतिर् अच्युतो ऽसौ ब्रह्माव्ययं नित्यम् अजं स विष्णुर् अपक्षयाद्यैर् अखिलैर् असङ्गः
तोच ब्रह्म, तोच सर्वांचा स्वामी, तोच सर्व जीवांचा आधार, तोच अच्युत, तोच सर्व प्राण्यांचा नाश न होणारा अधिपती, तोच अजन्मा, नित्य, आणि सर्व क्षयाला न लागणारा विष्णू आहे.
ब्रह्माक्षरम् अजं नित्यं यथासौ पुरुषोत्तमः तथा रागादयो दोषाः प्रयान्तु प्रशमं मम
जसा तो अविनाशी, अजन्मा, नित्य ब्रह्म आणि परम पुरुष आहे, तसंच माझ्यातील रागादी दोषही शांत व्हावेत.
श्रुत्वा तस्य मुनेर् जाप्यं ब्रह्मपारं द्विजोत्तमाः भक्तिं च परमां ज्ञात्वा सुदृढां पुरुषोत्तमः
त्या ऋषीचा ब्रह्मपार जप ऐकून आणि त्याची दृढ, सर्वोच्च भक्ती ओळखून, परम पुरुष—
प्रीत्या स परया देवस् तदासौ भक्तवत्सलः गत्वा तस्य समीपं तु प्रोवाच मधुसूदनः
परम प्रेमाने, भक्तांना प्रिय असलेला तो देव, त्याच्याजवळ गेला आणि मधुसूदनाने त्याला बोलावले.
मेघगम्भीरया वाचा दिशः संनादयन्न् इव आरुह्य गरुडं विप्रा विनताकुलनन्दनम्
मेघासारख्या गंभीर आवाजात, सर्व दिशांना गुंजवत, तो विनतेचा पुत्र गरुडावर आरूढ झाला, हे ब्राह्मणहो.
मुने ब्रूहि परं कार्यं यत् ते मनसि वर्तते वरदो ऽहम् अनुप्राप्तो वरं वरय सुव्रत
“हे ऋषी, तुझ्या मनात जे सर्वोच्च इच्छित आहे ते सांग. मी वर देण्यासाठी आलो आहे; हे धर्मनिष्ठा, तू हवा तो वर माग.”
श्रुत्वैवं वचनं तस्य देवदेवस्य चक्रिणः चक्षुर् उन्मील्य सहसा ददर्श पुरतो हरिम्
देवांचा देव, चक्रधारी याची ही वचने ऐकून, त्याने डोळे उघडले आणि हरि समोर उभा आहे हे पाहिले.
अतसीपुष्पसंकाशं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् शङ्खचक्रगदापाणिं मुकुटाङ्गदधारिणम्
त्याने त्याला अतसीच्या फुलासारखा, कमळाच्या पानासारख्या मोठ्या डोळ्यांचा, शंख, चक्र, गदा हाती असलेला, मुकुट व कंकण घातलेला पाहिला.
चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं पीतवस्त्रधरं शुभम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तं वनमालाविभूषितम्
चार हातांचा, सुंदर अंगाचा, पिवळ्या वस्त्रातला, शुभ्र, श्रीवत्साचा चिन्ह असलेला, वनमाळेने सुशोभित असा तो दिसला.
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वरत्नविभूषितम् दिव्यचन्दनलिप्ताङ्गं दिव्यमाल्यविभूषितम्
सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, सर्व रत्नांनी अलंकृत, दिव्य चंदन लावलेला, दिव्य हारांनी सजलेला तो होता.
ततः स विस्मयाविष्टो रोमाञ्चिततनूरुहः दण्डवत् प्रणिपत्योर्व्यां प्रणामम् अकरोत् तदा
मग तो आश्चर्याने भारावून गेला, अंगावर रोमांच उभे राहिले, आणि तो पृथ्वीवर दंडवत घालून नमस्कार करू लागला.
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः इत्य् उक्त्वा मुनिशार्दूलास् तं स्तोतुम् उपचक्रमे
“आज माझं जन्म सफल झालं, आज माझं तप पूर्ण झालं,” असं म्हणून त्या श्रेष्ठ ऋषीने त्याची स्तुती सुरू केली.
नारायण हरे कृष्ण श्रीवत्साङ्क जगत्पते जगद्बीज जगद्धाम जगत्साक्षिन् नमो ऽस्तु ते
“नारायण, हरे, कृष्ण, श्रीवत्सचिन्हधारी, विश्वाचा स्वामी, विश्वाचा बीज, विश्वाचं धाम, विश्वाचा साक्षी—तुला माझा नमस्कार!”
अव्यक्त जिष्णो प्रभव प्रधानपुरुषोत्तम पुण्डरीकाक्ष गोविन्द लोकनाथ नमो ऽस्तु ते
अव्यक्त, विजयी, सर्वांचा आधार, श्रेष्ठ पुरुष, कमळासारख्या डोळ्यांचा, गोविंदा, सर्व लोकांचा स्वामी, तुला माझा नमस्कार.
हिरण्यगर्भ श्रीनाथ पद्मनाथ सनातन भूगर्भ ध्रुव ईशान हृषीकेश नमो ऽस्तु ते
हिरण्यगर्भ, लक्ष्मीचे नाथ, पद्मनाथ, सनातन, पृथ्वीच्या गर्भात वसणारा, अचल, ईशान, हृषीकेश, तुला माझा नमस्कार.
अनाद्यन्तामृताजेय जय त्वं जयतां वर अजिताखण्ड श्रीकृष्ण श्रीनिवास नमो ऽस्तु ते
न सुरुवात न शेवट, अमर, जिंकता न येणारा, नेहमी विजयी, विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ, अजिंक्य, अखंड, श्रीकृष्ण, श्रीनिवास, तुला माझा नमस्कार.
पर्जन्यधर्मकर्ता च दुष्पार दुरधिष्ठित दुःखार्तिनाशन हरे जलशायिन् नमो ऽस्तु ते
पर्जन्य आणि धर्म निर्माण करणारा, पार करता न येणारा, दृढपणे स्थिर, दुःख व वेदना दूर करणारा, हरे, जलशायी, तुला माझा नमस्कार.