रूपयौवनसंपन्नम् अतीव सुमनोहरम् दिव्यालंकारसंयुक्तं षोडशवत्सराकृति
तो सौंदर्य आणि तारुण्याने भरलेला, अत्यंत आकर्षक, दिव्य अलंकारांनी सजलेला, सोळा वर्षांच्या तरुणासारखा दिसत होता.
दिव्यवस्त्रधरं कान्तं दिव्यस्रग्गन्धभूषितम् सर्वोपभोगसंपन्नं सहसा तपसो बलात्
दिव्य वस्त्र घातलेला, देखणा, स्वर्गीय हार आणि सुगंधांनी सुशोभित, सर्व सुखसुविधांनी युक्त, तो तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने अचानक प्रकट झाला.
दृष्ट्वा सा तस्य तद् वीर्यं परं विस्मयम् आगता अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्य् उक्त्वा मुदिताभवत्
त्याचं सामर्थ्य पाहून ती अत्यंत आश्चर्यचकित झाली. 'वा! याच्या तपश्चर्येचं सामर्थ्य किती मोठं!' असं म्हणून ती आनंदित झाली.
स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् व्रतोपवासनियमं ध्यानं च मुनिसत्तमाः
स्नान, संध्या, जप, होम, स्वाध्याय, देवतांची पूजा, व्रत, उपवास, नियम आणि ध्यान—हे सर्व, हे उत्तम ऋषी—
त्यक्त्वा स रेमे मुदितस् तया सार्धम् अहर्निशम् मन्मथाविष्टहृदयो न बुबोध तपःक्षयम्
त्याने हे सर्व सोडून दिलं आणि आनंदाने तिच्यासोबत रात्रंदिवस रमला. त्याचं हृदय प्रेमाने भरून गेलं होतं, आणि त्याला आपल्या तपश्चर्येचा क्षय होत आहे हे कळलंच नाही.
संध्यारात्रिदिवापक्षमासर्त्वयनहायनम् न बुबोध गतं कालं विषयासक्तमानसः
संध्या, रात्र, दिवस, पक्ष, महिना, ऋतु, वर्ष असं सगळं वेळ जात होता, पण विषयसुखात गुंतलेल्या त्याला काळाचा पत्ता लागलाच नाही.
सा च तं कामजैर् भावैर् विदग्धा रहसि द्विजाः वरयाम् आस सुश्रोणिः प्रलापकुशला तदा
आणि ती, प्रेमाने भरलेल्या बोलण्याने, एकटी असताना त्याला मोहात पाडायची. सुंदर कंबर असलेली ती, या कलेत कुशल होती.
एवं कण्डुस् तया सार्धं वर्षाणाम् अधिकं शतम् अतिष्ठन् मन्दरद्रोण्यां ग्राम्यधर्मरतो मुनिः
अशा प्रकारे, कंडू त्या स्त्रीसोबत, घरगुती सुखात रमून, मंदार पर्वताच्या दरीत शंभर वर्षांपेक्षा जास्त काळ राहिला.
सा तं प्राह महाभागं गन्तुम् इच्छाम्य् अहं दिवम् प्रसादसुमुखो ब्रह्मन्न् अनुज्ञातुं त्वम् अर्हसि
ती त्या भाग्यवानाला म्हणाली, 'मला स्वर्गात जायचं आहे. कृपा करून, ब्रह्मन्, तू मला परवानगी दे.'
तयैवम् उक्तः स मुनिस् तस्याम् आसक्तमानसः दिनानि कतिचिद् भद्रे स्थीयताम् इत्य् अभाषत
ती असं म्हणाल्यावर, तिच्यावर प्रेम असलेल्या त्या ऋषीने, 'प्रिय, अजून काही दिवस थांब,' असं सांगितलं.
एवम् उक्ता ततस् तेन साग्रं वर्षशतं पुनः बुभुजे विषयांस् तन्वी तेन सार्धं महात्मना
त्याने असं सांगितल्यावर, ती त्या महात्म्यासोबत, बारीक अंगाची, पुन्हा एक शंभर वर्षे विषयसुख उपभोगत राहिली.
अनुज्ञां देहि भगवन् व्रजामि त्रिदशालयम् उक्तस् तयेति स पुनः स्थीयताम् इत्य् अभाषत
'भगवन्, मला परवानगी दे. मी देवांच्या लोकात जाते,' असं ती म्हणाली. त्यावर त्याने पुन्हा, 'थोडा काळ अजून थांब,' असं सांगितलं.
पुनर् गते वर्षशते साधिके सा शुभानना याम्य् अहं त्रिदिवं ब्रह्मन् प्रणयस्मितशोभनम्
शंभर वर्षांहून जास्त काळ गेला, तेव्हा ती शुभमुखी स्त्री, हे ब्रह्मन्, प्रेमळ हास्याने उजळून, स्वर्गात गेली.
उक्तस् तयैवं स मुनिः पुनर् आहायतेक्षणाम् इहास्यतां मया सुभ्रु चिरं कालं गमिष्यसि
तीने असे म्हटल्यावर तो ऋषी पुन्हा मोठ्या डोळ्यांच्या त्या स्त्रीला म्हणाला, "हे सुंदर कपाळाच्या, इथेच राहा, तू बराच काळानंतरच निघशील."
तच्छापभीता सुश्रोणी सह तेनर्षिणा पुनः शतद्वयं किंचिद् ऊनं वर्षाणां समतिष्ठत
त्या शापाच्या भीतीने, सुंदर कंबरेची ती स्त्री त्या ऋषीसोबत जवळपास दोनशे वर्षे, थोडीशी कमी, राहिली.
गमनाय महाभागो देवराजनिवेशनम् प्रोक्तः प्रोक्तस् तया तन्व्या स्थीयताम् इत्य् अभाषत
देवांच्या राजाच्या निवासात जाण्यासाठी तयार होत असताना, त्या कृश देहाच्या स्त्रीने त्या पुण्यवानाला, "थांबा," असे सांगितले.
तस्य शापभयाद् भीरुर् दाक्षिण्येन च दक्षिणा प्रोक्ता प्रणयभङ्गार्तिवेदिनी न जहौ मुनिम्
शापाच्या भीतीने, लाजाळू आणि सौम्य स्वभावाची ती, प्रेम तुटण्याच्या वेदनेची जाण असलेली, त्या ऋषीला सोडून गेली नाही.
तया च रमतस् तस्य परमर्षेर् अहर्निशम् नवं नवम् अभूत् प्रेम मन्मथासक्तचेतसः
तीच्या सहवासात, तो महान ऋषी रात्रंदिवस रमला; त्याचे प्रेम नेहमी नव्याने उमलत होते, त्याचे मन कामात गुंतलेले होते.
एकदा तु त्वरायुक्तो निश्चक्रामोटजान् मुनिः निष्क्रामन्तं च कुत्रेति गम्यते प्राह सा शुभा
एकदा, घाईने तो ऋषी आपल्या झोपडीतून बाहेर पडला; तो निघताना, ती शुभवदनी स्त्री विचारू लागली, "कुठे चाललात?"
इत्य् उक्तः स तया प्राह परिवृत्तम् अहः शुभे संध्योपास्तिं करिष्यामि क्रियालोपो ऽन्यथा भवेत्
तीने असे विचारल्यावर तो म्हणाला, "हे सुंदर मुखी, दिवस संपला आहे; मी संध्याकाळची पूजा करणार आहे, नाहीतर माझी क्रिया अपूर्ण राहील."
ततः प्रहस्य मुदिता सा तं प्राह महामुनिम् किम् अद्य सर्वधर्मज्ञ परिवृत्तम् अहस् तव गतम् एतन् न कुरुते विस्मयं कस्य कथ्यते
तेव्हा ती आनंदाने हसून त्या महान ऋषीला म्हणाली, "सर्व धर्म जाणणाऱ्या, आजच का तुझा दिवस संपला? यात काही आश्चर्य नाही; हे कुणाला सांगितले जाते?"
प्रातस् त्वम् आगता भद्रे नदीतीरम् इदं शुभम् मया दृष्टासि सुश्रोणि प्रविष्टा च ममाश्रमम्
सकाळी, हे शुभवदनी, तू या सुंदर नदीच्या काठी आलीस; मी तुला पाहिले, सुंदर कंबरेची, आणि तू माझ्या आश्रमात प्रवेश केला.
इयं च वर्तते संध्या परिणामम् अहो गतम् अवहासः किमर्थो ऽयं सद्भावः कथ्यतां मम
आता संध्याकाळ झाली आहे, दिवस संपला; हा विनोद कशासाठी? खरी स्थिती मला सांग.
प्रत्यूषस्य् आगता ब्रह्मन् सत्यम् एतन् न मे मृषा किंत्व् अद्य तस्य कालस्य गतान्य् अब्दशतानि ते
खरंच, हे ब्रह्मन्, तू पहाटे इथे आलास, हे खरे आहे, खोटे नाही; पण आज, त्या काळात, तुझ्यासाठी शेकडो वर्षे उलटून गेली आहेत.
ततः ससाध्वसो विप्रस् तां पप्रच्छायतेक्षणाम् कथ्यतां भीरु कः कालस् त्वया मे रमतः सदा
तेव्हा तो ऋषी घाबरून मोठ्या डोळ्यांच्या त्या स्त्रीला विचारू लागला, "मला सांग, लाजाळू, माझ्या सोबत राहताना किती काळ गेला?"
सप्तोत्तराण्य् अतीतानि नववर्षशतानि च मासाश् च षट् तथैवान्यत् समतीतं दिनत्रयम्
सातशे नव वर्षे, सहा महिने आणि आणखी तीन दिवस असे एकूण काळ उलटून गेला आहे.
सत्यं भीरु वदस्य् एतत् परिहासो ऽथवा शुभे दिनम् एकम् अहं मन्ये त्वया सार्धम् इहोषितम्
हे लाजाळू, तू जे सांगतेस ते खरं आहे का, की हा काही विनोद आहे, शुभवदनी? मला वाटते, तुझ्या सोबत इथे फक्त एकच दिवस गेला आहे.
वदिष्याम्य् अनृतं ब्रह्मन् कथम् अत्र तवान्तिके विशेषाद् अद्य भवता पृष्टा मार्गानुगामिना
हे ब्रह्मन्, मी तुझ्या समोर असताना खोटं कसं बोलू? विशेषतः आज, जेव्हा तू मला योग्य रीतीने विचारले आहेस.
निशम्य तद् वचस् तस्याः स मुनिर् द्विजसत्तमाः धिग् धिङ् माम् इत्य् अनाचारं विनिन्द्यात्मानम् आत्मना
तीचे शब्द ऐकून, तो द्विजश्रेष्ठ ऋषी स्वतःला दोष देत म्हणाला, "छे छे, माझ्या वागण्यात चूक झाली!"
तपांसि मम नष्टानि हतं ब्रह्मविदां धनम् हृतो विवेकः केनापि योषिन् मोहाय निर्मिता
माझी तपश्चर्या नष्ट झाली, ब्रह्मज्ञ लोकांचे खरे धन हरपले, विवेक कुणीतरी हिरावून घेतला, आणि स्त्री मोहासाठी निर्माण झाली.