कारण्डवैर् बकैर् हंसैः कूर्मैर् मद्गुभिर् एव च एतैश् चान्यैश् च कीर्णानि समन्ताज् जलचारिभिः
कारंडव, बगळे, हंस, कासव आणि मद्गु या जलचरांसह, तसेच इतरही अनेक पाण्यात राहणारे प्राणी सर्वत्र विखुरलेले होते.
क्रमेणैव तथा सा तु वनं बभ्राम तैः सह एवं दृष्ट्वा वनं रम्यं तैः सार्धं परमाद्भुतम्
ती त्या सर्वांसोबत हळूहळू त्या वनात फिरू लागली; आणि त्या सर्वांसह ते अद्भुत आणि रमणीय वन पाहू लागली.
विस्मयोत्फुल्लनयना सा बभूव वराङ्गना प्रोवाच वायुं कामं च वसन्तं च द्विजोत्तमाः
आश्चर्याने डोळे मोठे झालेले त्या सुंदर स्त्रीचे झाले आणि तिने वायू, काम आणि वसंत यांना संबोधून म्हणाली,
कुरुध्वं मम साहाय्यं यूयं सर्वे पृथक् पृथक्
तुम्ही सर्वांनी वेगवेगळ्या प्रकारे मला मदत करा.
एवम् उक्त्वा तदा सा तु तथेत्य् उक्ता सुरैर् द्विजाः प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः
अशी विनंती केल्यावर, देवांनी 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले; ती म्हणाली, 'आज मी जिथे तो ऋषी आहे तिथे जाईन.'
अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम्
आज मी त्या, आपल्या इंद्रियांना वश करणाऱ्या, कृश शरीर असलेल्या, प्रेमाच्या बाणांनी तेजस्वी झालेल्या, कामाच्या सारथ्याला बनवीन.
ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः तथाप्य् अद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरम्
तो ब्रह्मा असो, जनार्दन असो किंवा नीललोहित असो, तरीही आज मी त्याला कामाच्या बाणांनी जखमी करीन.
इत्य् उक्त्वा प्रययौ साथ यत्रासौ तिष्ठते मुनिः मुनेस् तपःप्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम्
असे म्हणून ती त्या ऋषी जिथे होता तिथे गेली; त्या ऋषीच्या तपश्चर्येच्या प्रभावामुळे आश्रमात कोणतेही वन्य प्राणी नव्हते.
सा पुंस्कोकिलमाधुर्ये नदीतीरे व्यवस्थिता स्तोकमात्रं स्थिता तस्माद् अगायत वराप्सराः
ती, नर कोकिळासारख्या मधुर आवाजाने, नदीच्या काठी थोडा वेळ उभी राहिली आणि मग ती उत्तम अप्सरा गाऊ लागली.
ततो वसन्तः सहसा बलं समकरोत् तदा कोकिलारावमधुरम् अकालिकमनोहरम्
मग अचानक वसंताने आपली शक्ती दाखवली आणि कोकिळांचा गोड, ऋतू नसतानाही मनमोहक आवाज ऐकू येऊ लागला.
ववौ गन्धवहश् चैव मलयाद्रिनिकेतनः पुष्पान् उच्चावचान् मेध्यान् पातयंश् च शनैः शनैः
मलयगिरीवरून सुगंधी वारा वाहू लागला आणि तो हळूहळू वरखाली असलेली शुद्ध फुले खाली पाडू लागला.
पुष्पबाणधरश् चैव गत्वा तस्य समीपतः मुनेश् च क्षोभयाम् आस कामस् तस्यापि मानसम्
फुलांचे बाण घेणारा काम त्या ऋषीच्या जवळ गेला आणि त्याच्या मनातही अस्वस्थता निर्माण केली.
ततो गीतध्वनिं श्रुत्वा मुनिर् विस्मितमानसः जगाम यत्र सा सुभ्रूः कामबाणप्रपीडितः
मग गाण्याचा आवाज ऐकून, आश्चर्यचकित मनाने तो ऋषी, त्या सुंदर भुवया असलेल्या स्त्रीकडे, प्रेमाच्या बाणांनी त्रस्त होऊन गेला.
दृष्ट्वा ताम् आह संदृष्टो विस्मयोत्फुल्ललोचनः भ्रष्टोत्तरीयो विकलः पुलकाञ्चितविग्रहः
तिला पाहून, विस्मयाने डोळे मोठे झालेले, वरचा वस्त्र खाली पडलेला, अस्वस्थ आणि अंगावर रोमांच उभे राहिलेले तो ऋषी तिला बोलू लागला.
कासि कस्यासि सुश्रोणि सुभगे चारुहासिनि मनो हरसि मे सुभ्रु ब्रूहि सत्यं सुमध्यमे
सुंदर कंबर असलेली, भाग्यवान, मोहक हास्य असलेली तू कोण आहेस? आणि कोणाची आहेस? सुंदर भुवया असलेली, तू माझं मन हरवतेस. कृपया खरं सांग, बारीक कंबर असलेली सुंदरी.
तव कर्मकरा चाहं पुष्पार्थम् अहम् आगता आदेशं देहि मे क्षिप्रं किं करोमि तवाज्ञया
मी तुझी सेविका आहे, फुलांसाठी इथे आले आहे. लवकर मला सांग, तुझ्या आज्ञेने मी काय करू?
श्रुत्वैवं वचनं तस्यास् त्यक्त्वा धैर्यं विमोहितः आदाय हस्ते तां बालां प्रविवेश स्वम् आश्रमम्
तिचं बोलणं ऐकून, तो धीर सोडून, मोहात पडला. त्याने त्या तरुणीचा हात धरला आणि आपल्या आश्रमात गेला.
ततः कामश् च वायुश् च वसन्तश् च द्विजोत्तमाः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्यास् त्रिविष्टपम्
मग, द्विजश्रेष्ठा, काम, वायू आणि वसंत—आपलं काम पूर्ण करून—जसे आले तसे, स्वर्गात परत गेले.
शशंसुश् च हरिं गत्वा तस्यास् तस्य च चेष्टितम् श्रुत्वा शक्रस् तदा देवाः प्रीताः सुमनसो ऽभवन्
ते हरिपाशी जाऊन, तिच्या आणि त्याच्या सर्व कृती सांगितल्या. हे ऐकून, इंद्र आणि देवता आनंदित झाले.
स च कण्डुस् तया सार्धं प्रविशन्न् एव चाश्रमम् आत्मनः परमं रूपं चकार मदनाकृति
आणि कंडू, तिच्यासोबत आश्रमात जाताना, आपल्या तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने, मदनासारखं सुंदर रूप धारण केलं.
रूपयौवनसंपन्नम् अतीव सुमनोहरम् दिव्यालंकारसंयुक्तं षोडशवत्सराकृति
तो सौंदर्य आणि तारुण्याने भरलेला, अत्यंत आकर्षक, दिव्य अलंकारांनी सजलेला, सोळा वर्षांच्या तरुणासारखा दिसत होता.
दिव्यवस्त्रधरं कान्तं दिव्यस्रग्गन्धभूषितम् सर्वोपभोगसंपन्नं सहसा तपसो बलात्
दिव्य वस्त्र घातलेला, देखणा, स्वर्गीय हार आणि सुगंधांनी सुशोभित, सर्व सुखसुविधांनी युक्त, तो तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने अचानक प्रकट झाला.
दृष्ट्वा सा तस्य तद् वीर्यं परं विस्मयम् आगता अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्य् उक्त्वा मुदिताभवत्
त्याचं सामर्थ्य पाहून ती अत्यंत आश्चर्यचकित झाली. 'वा! याच्या तपश्चर्येचं सामर्थ्य किती मोठं!' असं म्हणून ती आनंदित झाली.
स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् व्रतोपवासनियमं ध्यानं च मुनिसत्तमाः
स्नान, संध्या, जप, होम, स्वाध्याय, देवतांची पूजा, व्रत, उपवास, नियम आणि ध्यान—हे सर्व, हे उत्तम ऋषी—
त्यक्त्वा स रेमे मुदितस् तया सार्धम् अहर्निशम् मन्मथाविष्टहृदयो न बुबोध तपःक्षयम्
त्याने हे सर्व सोडून दिलं आणि आनंदाने तिच्यासोबत रात्रंदिवस रमला. त्याचं हृदय प्रेमाने भरून गेलं होतं, आणि त्याला आपल्या तपश्चर्येचा क्षय होत आहे हे कळलंच नाही.
संध्यारात्रिदिवापक्षमासर्त्वयनहायनम् न बुबोध गतं कालं विषयासक्तमानसः
संध्या, रात्र, दिवस, पक्ष, महिना, ऋतु, वर्ष असं सगळं वेळ जात होता, पण विषयसुखात गुंतलेल्या त्याला काळाचा पत्ता लागलाच नाही.
सा च तं कामजैर् भावैर् विदग्धा रहसि द्विजाः वरयाम् आस सुश्रोणिः प्रलापकुशला तदा
आणि ती, प्रेमाने भरलेल्या बोलण्याने, एकटी असताना त्याला मोहात पाडायची. सुंदर कंबर असलेली ती, या कलेत कुशल होती.
एवं कण्डुस् तया सार्धं वर्षाणाम् अधिकं शतम् अतिष्ठन् मन्दरद्रोण्यां ग्राम्यधर्मरतो मुनिः
अशा प्रकारे, कंडू त्या स्त्रीसोबत, घरगुती सुखात रमून, मंदार पर्वताच्या दरीत शंभर वर्षांपेक्षा जास्त काळ राहिला.
सा तं प्राह महाभागं गन्तुम् इच्छाम्य् अहं दिवम् प्रसादसुमुखो ब्रह्मन्न् अनुज्ञातुं त्वम् अर्हसि
ती त्या भाग्यवानाला म्हणाली, 'मला स्वर्गात जायचं आहे. कृपा करून, ब्रह्मन्, तू मला परवानगी दे.'
तयैवम् उक्तः स मुनिस् तस्याम् आसक्तमानसः दिनानि कतिचिद् भद्रे स्थीयताम् इत्य् अभाषत
ती असं म्हणाल्यावर, तिच्यावर प्रेम असलेल्या त्या ऋषीने, 'प्रिय, अजून काही दिवस थांब,' असं सांगितलं.