यत्रास्ते पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः पीताम्बरधरः कृष्णः कंसकेशिनिषूदनः
जिथे कमळासारखी डोळ्यांचा, शंख, चक्र, गदा धारण करणारा, पितांबर घातलेला, कंस व केशीचा वध करणारा कृष्ण वास करतो.
ये तत्र कृष्णं पश्यन्ति सुरासुरनमस्कृतम् संकर्षणं सुभद्रां च धन्यास् ते नात्र संशयः
ज्यांना तेथे देव-दानवांनी पूजिला गेलेला कृष्ण, संकर्षण आणि सुभद्रा दिसतात, ते खरोखरच धन्य आहेत—याबद्दल शंका नाही.
त्रैलोक्याधिपतिं देवं सर्वकामफलप्रदम् ये ध्यायन्ति सदा कृष्णं मुक्तास् ते नात्र संशयः
तीनही लोकांचा स्वामी, सर्व इच्छांचा फलदायक असा कृष्ण, ज्याची नेहमी ध्यान करतात, ते नक्कीच मुक्त होतात—यात शंका नाही.
कृष्णे रताः कृष्णम् अनुस्मरन्ति रात्रौ च कृष्णं पुनर् उत्थिता ये ते भिन्नदेहाः प्रविशन्ति कृष्णं हविर् यथा मन्त्रहुतं हुताशम्
जे कृष्णावर प्रेम करतात, रात्री त्याचा स्मरण करतात आणि सकाळी उठल्यावर पुन्हा आठवतात, त्यांची वेगळी देह कृष्णात विलीन होतात, जशी मंत्राने आहुती दिलेली हविर्द्रव्य अग्नीत मिसळते.
तस्मात् सदा मुनिश्रेष्ठाः कृष्णः कमललोचनः तस्मिन् क्षेत्रे प्रयत्नेन द्रष्टव्यो मोक्षकाङ्क्षिभिः
मुनिश्रेष्ठांनो, म्हणून जे मुक्तीची इच्छा करतात त्यांनी त्या क्षेत्रात कमळनयन कृष्णाचे मन लावून दर्शन घ्यावे.
शयनोत्थापने कृष्णं ये पश्यन्ति मनीषिणः हलायुधं सुभद्रां च हरेः स्थानं व्रजन्ति ते
जे ज्ञानी लोक झोपताना व उठताना कृष्ण, हलायुध आणि सुभद्रा यांचे दर्शन घेतात, ते हरिच्या धामाला पोहोचतात.
सर्वकाले ऽपि ये भक्त्या पश्यन्ति पुरुषोत्तमम् रौहिणेयं सुभद्रां च विष्णुलोकं व्रजन्ति ते
जे सर्व काळ भक्तीने पुरुषोत्तम, राहिणेय आणि सुभद्रा यांचे दर्शन घेतात, ते विष्णूच्या लोकात जातात.
आस्ते यश् चतुरो मासान् वार्षिकान् पुरुषोत्तमे पृथिव्यास् तीर्थयात्रायाः फलं प्राप्नोति चाधिकम्
जो कोणी पृथ्वीवरील पुरुषोत्तम क्षेत्रात चार महिन्यांचा वास करतो, त्याला तीर्थयात्रेपेक्षा अधिक फळ मिळते.
ये सर्वकालं तत्रैव निवसन्ति मनीषिणः जितेन्द्रिया जितक्रोधा लभन्ते तपसः फलम्
जे ज्ञानी लोक नेहमी तेथेच राहतात, ज्यांनी इंद्रिय व क्रोध जिंकले आहेत, त्यांना तपस्येचे फळ मिळते.
तपस् तप्त्वान्यतीर्थेषु वर्षाणाम् अयुतं नरः यद् आप्नोति तद् आप्नोति मासेन पुरुषोत्तमे
इतर तीर्थांवर दहा हजार वर्षे तपस्या करून जे फळ मिळते, ते पुरुषोत्तम क्षेत्रात एका महिन्यात मिळते.
तपसा ब्रह्मचर्येण सङ्गत्यागेन यत् फलम् तत् फलं सततं तत्र प्राप्नुवन्ति मनीषिणः
तप, ब्रह्मचर्य आणि आसक्तीचा त्याग याने जे फळ मिळते, ते ज्ञानी लोक तेथे नेहमीच मिळवतात.
सर्वतीर्थेषु यत् पुण्यं स्नानदानेन कीर्तितम् तत् फलं सततं तत्र प्राप्नुवन्ति मनीषिणः
सर्व तीर्थांवर स्नान व दान याने जे पुण्य मिळते, ते ज्ञानी लोक तेथे नेहमीच मिळवतात.
सम्यक् तीर्थेन यत् प्रोक्तं व्रतेन नियमेन च तत् फलं लभते तत्र प्रत्यहं प्रयतः शुचिः
जेथे मनुष्य शुद्ध आणि भक्तिभावाने राहतो, तिथे त्याला योग्य तीर्थयात्रा, व्रत आणि नियम यांचे फळ दररोज मिळते.
यस् तु नानाविधैर् यज्ञैर् यत् फलं लभते नरः तत् फलं लभते तत्र प्रत्यहं संयतेन्द्रियः
ज्याने आपल्या इंद्रियांवर नियंत्रण मिळवले आहे, त्याला तिथे रोज वेगवेगळ्या यज्ञांनी मिळणारे फळ सहज मिळते.
देहं त्यजन्ति पुरुषास् तत्र ये पुरुषोत्तमे कल्पवृक्षं समासाद्य मुक्तास् ते नात्र संशयः
जो कोणी त्या पुरुषोत्तमाच्या श्रेष्ठ स्थळी देह सोडतो, तो कल्पवृक्ष प्राप्त करून मुक्तीला पोहोचतो, यात काहीच शंका नाही.
वटसागरयोर् मध्ये ये त्यजन्ति कलेवरम् ते दुर्लभं परं मोक्षं प्राप्नुवन्ति न संशयः
वटवृक्ष आणि समुद्र यांच्या मध्ये जे देहत्याग करतात, त्यांना दुर्मिळ आणि श्रेष्ठ अशी मुक्ती मिळते, हे निश्चित आहे.
अनिच्छन्न् अपि यस् तत्र प्राणांस् त्यजति मानवः सो ऽपि दुःखविनिर्मुक्तो मुक्तिं प्राप्नोति दुर्लभाम्
जो मनुष्य तिथे अनिच्छेनेसुद्धा प्राण सोडतो, तोही सर्व दुःखांतून मुक्त होऊन दुर्मिळ मुक्ती प्राप्त करतो.
कृमिकीटपतंगाद्यास् तिर्यग्योनिगताश् च ये तत्र देहं परित्यज्य ते यान्ति परमां गतिम्
किडे, कीटक, पतंग आणि इतर नीच योनीतील जीवसुद्धा तिथे देह सोडल्यावर परम अवस्था प्राप्त करतात.
भ्रान्तिं लोकस्य पश्यध्वम् अन्यतीर्थं प्रति द्विजाः पुरुषाख्येन यत् प्राप्तम् अन्यतीर्थफलादिकम्
द्विजांनो, इतर तीर्थांविषयी लोकांची भ्रमाची स्थिती पहा; पुरुष नावाने इतर तीर्थांत जे मिळते, त्याहून अधिक येथे मिळते.
सकृत् पश्यति यो मर्त्यः श्रद्धया पुरुषोत्तमम् पुरुषाणां सहस्रेषु स भवेद् उत्तमः पुमान्
जो मनुष्य श्रद्धेने एकदाच पुरुषोत्तमाचे दर्शन करतो, तो हजारो पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ होतो.
प्रकृतेः स परो यस्मात् पुरुषाद् अपि चोत्तमः तस्माद् वेदे पुराणे च लोके ऽस्मिन् पुरुषोत्तमः
कारण तो प्रकृतीपेक्षा आणि पुरुषापेक्षाही श्रेष्ठ आहे, म्हणून वेद, पुराण आणि या जगात त्याला पुरुषोत्तम म्हणतात.
यो ऽसौ पुराणे वेदान्ते परमात्मेत्य् उदाहृतः आस्ते विश्वोपकाराय तेनासौ पुरुषोत्तमः
जो पुराण आणि वेदांतात परमात्मा म्हणून वर्णन केला आहे, तो सर्व विश्वाच्या कल्याणासाठी वास करतो, म्हणून त्याला पुरुषोत्तम म्हणतात.
पाथे श्मशाने गृहमण्डपे वा रथ्याप्रदेशेष्व् अपि यत्र कुत्र इच्छन्न् अनिच्छन्न् अपि तत्र देहं संत्यज्य मोक्षं लभते मनुष्यः
पवित्र मार्ग, स्मशान, घर किंवा रस्त्याच्या चौकात, कुठेही, इच्छेने किंवा अनिच्छेने जो देह सोडतो, त्याला मुक्ती मिळते.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तस्मिन् क्षेत्रे द्विजोत्तमाः देहत्यागो नरैः कार्यः सम्यङ् मोक्षाभिकाङ्क्षिभिः
म्हणून, द्विजश्रेष्ठांनो, ज्यांना मुक्तीची इच्छा आहे त्यांनी सर्व प्रयत्न करून त्या क्षेत्रात देहत्याग करावा.
पुरुषाख्यस्य माहात्म्यं न भूतं न भविष्यति त्यक्त्वा यत्र नरो देहं मुक्तिं प्राप्नोति दुर्लभाम्
पुरुष नावाच्या स्थळी जी महिमा आहे, ती पूर्वी कधीच नव्हती आणि पुढेही होणार नाही; तिथे देह सोडल्यावर मनुष्याला दुर्मिळ मुक्ती मिळते.
गुणानाम् एकदेशो ऽयं मया क्षेत्रस्य कीर्तितः कः समस्तान् गुणान् वक्तुं शक्तो वर्षशतैर् अपि
या क्षेत्राचे मी फक्त थोडेसे गुण सांगितले; शंभर वर्षे जरी बोलले तरी सर्व गुण सांगता येणार नाहीत.
यदि यूयं मुनिश्रेष्ठा मोक्षम् इच्छथ शाश्वतम् तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये निवसध्वम् अतन्द्रिताः
मुनिश्रेष्ठांनो, जर तुम्हाला शाश्वत मुक्ती हवी असेल, तर त्या पुण्य आणि श्रेष्ठ क्षेत्रात निःशंकपणे राहा.
ते तस्य वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः निवासं चक्रिरे तत्र अवापुः परमं पदम्
अव्यक्त जन्म असलेल्या ब्रह्मदेवाचे हे वचन ऐकून, त्यांनी तिथेच वास केला आणि परमपद प्राप्त केले.
तस्माद् यूयं प्रयत्नेन निवसध्वं द्विजोत्तमाः पुरुषाख्ये वरे क्षेत्रे यदि मुक्तिम् अभीप्सथ
म्हणून, द्विजश्रेष्ठांनो, जर तुम्हाला मुक्ती हवी असेल, तर पुरुष नावाच्या त्या श्रेष्ठ क्षेत्रात प्रयत्नपूर्वक राहा.
तस्मिन् क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठाः सर्वसत्त्वसुखावहे धर्मार्थकाममोक्षाणां फलदे पुरुषोत्तमे
त्या क्षेत्रात, मुनिश्रेष्ठांनो, जे सर्व सत्त्वांना सुख देणारे आहे, तिथे धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष यांची फळे देणारा पुरुषोत्तम आहे.