नरान्तकं महावीर्यं तथा चैव यमान्तकम् मालाढ्यं मालिकाढ्यं च हत्वा रामस् तु वीर्यवान्
महान पराक्रमी नरांतक, तसेच यमांतक, मालाढ्य आणि मालिकाढ्य यांचा रामाने पराक्रमाने वध केला.
पुनर् इन्द्रजितं हत्वा कुम्भकर्णं सरावणम् वैदेहीं चाग्निनाशोध्य दत्त्वा राज्यं विभीषणे
यानंतर रामाने इंद्रजित, कुंभकर्ण आणि रावण यांचा वध केला, सीतेची अग्निपरीक्षा घेतली आणि राज्य विभीषणाला दिले.
वासुदेवं समादाय यानं पुष्पकम् आरुहत् लीलया समनुप्रापद् अयोध्यां पूर्वपालिताम्
रामाने वासुदेवाला सोबत घेऊन पुष्पक विमानात बसला आणि सहजपणे पूर्वी राज्य केलेल्या अयोध्येत पोहोचला.
कनिष्ठं भरतं स्नेहाच् छत्रुघ्नं भक्तवत्सलः अभिषिच्य तदा रामः सर्वराज्ये ऽधिराजवत्
आपल्या लहान भावांवर प्रेमाने, भक्तवत्सल रामाने भरत आणि शत्रुघ्न यांना सर्व राज्यांवर राजा म्हणून अभिषेक केला.
पुरातनीं स्वमूर्तिं च समाराध्य ततो हरिः दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च
मग हरिने आपल्या प्राचीन मूर्तीची भक्तीपूर्वक पूजा केली आणि दहा हजार व दहा शंभर वर्षे राज्य केले.
भुक्त्वा सागरपर्यन्तां मेदिनीं स तु राघवः राज्यम् आसाद्य सुगतिं वैष्णवं पदम् आविशत्
समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीवर राज्य उपभोगून, रघुकुलातील रामाने अखेर वैष्णव परमपद प्राप्त केले.
तां चापि प्रतिमां रामः समुद्रेशाय दत्तवान् धन्यो रक्षयितासि त्वं तोयरत्नसमन्वितः
रामाने ती मूर्ती समुद्राच्या अधिपतीला दिली आणि म्हणाला, 'तू धन्य आहेस, जलरत्नांनी युक्त असलेल्या या मूर्तीचे रक्षण कर.'
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात्
जेव्हा जगाचा स्वामी देव द्वापरयुगात आला, तेव्हा पृथ्वीच्या विनंतीने आणि धर्माच्या क्षयामुळे—
अवतीर्णः स भगवान् वसुदेवकुले प्रभुः कंसादीनां वधार्थाय संकर्षणसहायवान्
त्या वेळी भगवान, कंस वगैरे दुष्टांचा नाश करण्यासाठी, संकर्षणासह वसुदेवाच्या कुलात अवतरला.
तदा तां प्रतिमां विप्राः सर्ववाञ्छाफलप्रदाम् सर्वलोकहितार्थाय कस्यचित् कारणान्तरे
त्या वेळी, ब्राह्मणांनो, सर्वांच्या कल्याणासाठी आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी ती मूर्ती, दुसऱ्या कारणास्तव बाजूला ठेवली गेली.
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये दुर्लभे पुरुषोत्तमे उज्जहार स्वयं तोयात् समुद्रः सरितां पतिः
त्या पुण्यवान, दुर्मिळ आणि श्रेष्ठ पुरुषोत्तम क्षेत्रात, नद्यांचा स्वामी असलेल्या समुद्राने ती मूर्ती स्वतः पाण्यातून वर काढली.
तदा प्रभृति तत्रैव क्षेत्रे मुक्तिप्रदे द्विजाः आस्ते स देवो देवानां सर्वकामफलप्रदः
त्या वेळेपासून, मुक्तिदायक त्या क्षेत्रात, सर्व देवांच्या इच्छापूर्ती करणारा देव तेथे वास करतो.
ये संश्रयन्ति चानन्तं भक्त्या सर्वेश्वरं प्रभुम् वाङ्मनःकर्मभिर् नित्यं ते यान्ति परमं पदम्
जे भक्तिभावाने, वाणी, मन आणि कृतीने अनंत सर्वेश्वराचे आश्रय घेतात, ते नेहमीच परमपद प्राप्त करतात.
दृष्ट्वानन्तं सकृद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं दशगुणं लभेत्
जो कोणी भक्तीने एकदाच अनंताचे दर्शन घेतो, पूजा करतो आणि वंदना करतो, त्याला राजसूय किंवा अश्वमेध यज्ञाच्या दुप्पट फळ मिळते.
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना
सूर्यासारखी तेजस्वी, सर्व इच्छित सुखांनी परिपूर्ण, आणि टिणटिण वाजणाऱ्या घंटांच्या जाळ्याने सजलेली अशी दिव्य विमानात तो बसतो.
त्रिःसप्तकुलम् उद्धृत्य दिव्यस्त्रीगणसेवितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् नरो विष्णुपुरं व्रजेत्
एकवीस पिढ्या उध्दरून, दिव्य स्त्रियांच्या सेवेत, आणि गंधर्वांच्या गाण्याने गौरवला गेलेला तो पुरुष विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो.
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगाञ् जरामरणवर्जितः दिव्यरूपधरः श्रीमान् यावद् आभूतसंप्लवम्
तेथे तो उत्तम सुखांचा अनुभव घेतो, वृद्धत्व व मृत्यू यांचा स्पर्शही न होता, दिव्य आणि शोभिवंत रूप धारण करून, सृष्टीच्या समाप्तीपर्यंत तिथे राहतो.
पुण्यक्षयाद् इहायातश् चतुर्वेदी द्विजोत्तमः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात्
पुण्य संपल्यावर, चारही वेद जाणणारा श्रेष्ठ ब्राह्मण पुन्हा पृथ्वीवर येतो आणि वैष्णव योगाचा आश्रय घेऊन शेवटी मुक्ती प्राप्त करतो.
एवं मया त्व् अनन्तो ऽसौ कीर्तितो मुनिसत्तमाः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तस्य वर्षशतैर् अपि
मुनिश्रेष्ठांनो, मी तुम्हाला त्याचे हे अनंत महात्म्य सांगितले; त्याचे गुण शंभर वर्षे जरी सांगितले तरी पूर्ण होणार नाहीत.
एवं वो ऽनन्तमाहात्म्यं क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् भुक्तिमुक्तिप्रदं नॄणां मया प्रोक्तं सुदुर्लभम्
अशी ही अनंत महिमा असलेली, भोग व मोक्ष देणारी, अत्यंत दुर्मिळ अशी पुरुषोत्तम क्षेत्राची कथा मी तुम्हाला सांगितली.
यत्रास्ते पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः पीताम्बरधरः कृष्णः कंसकेशिनिषूदनः
जिथे कमळासारखी डोळ्यांचा, शंख, चक्र, गदा धारण करणारा, पितांबर घातलेला, कंस व केशीचा वध करणारा कृष्ण वास करतो.
ये तत्र कृष्णं पश्यन्ति सुरासुरनमस्कृतम् संकर्षणं सुभद्रां च धन्यास् ते नात्र संशयः
ज्यांना तेथे देव-दानवांनी पूजिला गेलेला कृष्ण, संकर्षण आणि सुभद्रा दिसतात, ते खरोखरच धन्य आहेत—याबद्दल शंका नाही.
त्रैलोक्याधिपतिं देवं सर्वकामफलप्रदम् ये ध्यायन्ति सदा कृष्णं मुक्तास् ते नात्र संशयः
तीनही लोकांचा स्वामी, सर्व इच्छांचा फलदायक असा कृष्ण, ज्याची नेहमी ध्यान करतात, ते नक्कीच मुक्त होतात—यात शंका नाही.
कृष्णे रताः कृष्णम् अनुस्मरन्ति रात्रौ च कृष्णं पुनर् उत्थिता ये ते भिन्नदेहाः प्रविशन्ति कृष्णं हविर् यथा मन्त्रहुतं हुताशम्
जे कृष्णावर प्रेम करतात, रात्री त्याचा स्मरण करतात आणि सकाळी उठल्यावर पुन्हा आठवतात, त्यांची वेगळी देह कृष्णात विलीन होतात, जशी मंत्राने आहुती दिलेली हविर्द्रव्य अग्नीत मिसळते.
तस्मात् सदा मुनिश्रेष्ठाः कृष्णः कमललोचनः तस्मिन् क्षेत्रे प्रयत्नेन द्रष्टव्यो मोक्षकाङ्क्षिभिः
मुनिश्रेष्ठांनो, म्हणून जे मुक्तीची इच्छा करतात त्यांनी त्या क्षेत्रात कमळनयन कृष्णाचे मन लावून दर्शन घ्यावे.
शयनोत्थापने कृष्णं ये पश्यन्ति मनीषिणः हलायुधं सुभद्रां च हरेः स्थानं व्रजन्ति ते
जे ज्ञानी लोक झोपताना व उठताना कृष्ण, हलायुध आणि सुभद्रा यांचे दर्शन घेतात, ते हरिच्या धामाला पोहोचतात.
सर्वकाले ऽपि ये भक्त्या पश्यन्ति पुरुषोत्तमम् रौहिणेयं सुभद्रां च विष्णुलोकं व्रजन्ति ते
जे सर्व काळ भक्तीने पुरुषोत्तम, राहिणेय आणि सुभद्रा यांचे दर्शन घेतात, ते विष्णूच्या लोकात जातात.
आस्ते यश् चतुरो मासान् वार्षिकान् पुरुषोत्तमे पृथिव्यास् तीर्थयात्रायाः फलं प्राप्नोति चाधिकम्
जो कोणी पृथ्वीवरील पुरुषोत्तम क्षेत्रात चार महिन्यांचा वास करतो, त्याला तीर्थयात्रेपेक्षा अधिक फळ मिळते.
ये सर्वकालं तत्रैव निवसन्ति मनीषिणः जितेन्द्रिया जितक्रोधा लभन्ते तपसः फलम्
जे ज्ञानी लोक नेहमी तेथेच राहतात, ज्यांनी इंद्रिय व क्रोध जिंकले आहेत, त्यांना तपस्येचे फळ मिळते.
तपस् तप्त्वान्यतीर्थेषु वर्षाणाम् अयुतं नरः यद् आप्नोति तद् आप्नोति मासेन पुरुषोत्तमे
इतर तीर्थांवर दहा हजार वर्षे तपस्या करून जे फळ मिळते, ते पुरुषोत्तम क्षेत्रात एका महिन्यात मिळते.