अहो नो विस्मयो जातः श्रुत्वेदं परमामृतम् अनन्तवासुदेवस्य संभवं भुवि दुर्लभम्
अहो, किती मोठं आश्चर्य! अनंत वासुदेवाचं पृथ्वीवर होणं, हे परम अमृत ऐकून आम्हाला मोठं विस्मय वाटलं.
श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण यथातथम् तस्य देवस्य माहात्म्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः
देवा, आम्हाला त्या देवाचं माहात्म्य खरंखुरं आणि सविस्तर ऐकायचं आहे; तू ते पूर्णपणे सांगावंस.
तदा स राक्षसः क्रूरो देवगन्धर्वकिंनरान् लोकपालान् समनुजान् मुनिसिद्धांश् च पापकृत्
त्या क्रूर राक्षसाने देव, गंधर्व, किन्नर, लोकपाल, ऋषी आणि सिद्ध, जे पापी होते, त्यांना जिंकून टाकलं.
विजित्य समरे सर्वान् आजहार तदङ्गनाः संस्थाप्य नगरीं लङ्कां पुनः सीतार्थमोहितः
सर्वांना युद्धात हरवून, त्यांच्या स्त्रिया घेऊन, त्याने पुन्हा लंकेचं नगर वसवलं आणि पुन्हा सीतेच्या मोहात पडला.
शङ्कितो मृगरूपेण सौवर्णेन च रावणः ततः क्रुद्धेन रामेण रणे सौमित्रिणा सह
रावणाने सोन्याच्या हरणाचं रूप घेतलं, आणि मग संतप्त राम व सौमित्र दोघांनी मिळून त्याच्याशी युद्ध केलं.
रावणस्य वधार्थाय हत्वा वालिं मनोजवम् अभिषिक्तश् च सुग्रीवो युवराजो ऽङ्गदस् तथा
रावणाचा वध करण्यासाठी, मनासारखा वेग असलेल्या वालीला मारून, सुग्रीवाला राजा आणि अंगदाला युवराज म्हणून अभिषेक केला.
हनुमान् नलनीलश् च जाम्बवान् पनसस् तथा गवयश् च गवाक्षश् च पाठीनः परमौजसः
हनुमान, नल, नील, जांबुवंत, पनस, तसेच गवय, गवाक्ष आणि प्रचंड सामर्थ्य असलेला पाठीना हे सर्व वानर होते.
एतैश् चान्यैश् च बहुभिर् वानरैः समहाबलैः समावृतो महाघोरै रामो राजीवलोचनः
या आणि अशा असंख्य बलाढ्य, भयंकर वानरांनी वेढलेला, कमळासारख्या डोळ्यांचा राम चालला होता.
गिरीणां सर्वसंघातैः सेतुं बद्ध्वा महोदधौ बलेन महता रामः समुत्तीर्य महोदधिम्
सर्व पर्वतांचा एकत्रित बळ घेऊन रामाने मोठ्या समुद्रावर सेतू बांधला आणि आपल्या सैन्यासह तो समुद्र ओलांडला.
संग्रामम् अतुलं चक्रे रक्षोगणसमन्वितः यमहस्तं प्रहस्तं च निकुम्भं कुम्भम् एव च
राक्षसांच्या सैन्याने वेढलेल्या रामाने, यमहस्त, प्रहस्त, निकुंभ आणि कुंभ यांच्या विरोधात अद्वितीय युद्ध केले.
नरान्तकं महावीर्यं तथा चैव यमान्तकम् मालाढ्यं मालिकाढ्यं च हत्वा रामस् तु वीर्यवान्
महान पराक्रमी नरांतक, तसेच यमांतक, मालाढ्य आणि मालिकाढ्य यांचा रामाने पराक्रमाने वध केला.
पुनर् इन्द्रजितं हत्वा कुम्भकर्णं सरावणम् वैदेहीं चाग्निनाशोध्य दत्त्वा राज्यं विभीषणे
यानंतर रामाने इंद्रजित, कुंभकर्ण आणि रावण यांचा वध केला, सीतेची अग्निपरीक्षा घेतली आणि राज्य विभीषणाला दिले.
वासुदेवं समादाय यानं पुष्पकम् आरुहत् लीलया समनुप्रापद् अयोध्यां पूर्वपालिताम्
रामाने वासुदेवाला सोबत घेऊन पुष्पक विमानात बसला आणि सहजपणे पूर्वी राज्य केलेल्या अयोध्येत पोहोचला.
कनिष्ठं भरतं स्नेहाच् छत्रुघ्नं भक्तवत्सलः अभिषिच्य तदा रामः सर्वराज्ये ऽधिराजवत्
आपल्या लहान भावांवर प्रेमाने, भक्तवत्सल रामाने भरत आणि शत्रुघ्न यांना सर्व राज्यांवर राजा म्हणून अभिषेक केला.
पुरातनीं स्वमूर्तिं च समाराध्य ततो हरिः दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च
मग हरिने आपल्या प्राचीन मूर्तीची भक्तीपूर्वक पूजा केली आणि दहा हजार व दहा शंभर वर्षे राज्य केले.
भुक्त्वा सागरपर्यन्तां मेदिनीं स तु राघवः राज्यम् आसाद्य सुगतिं वैष्णवं पदम् आविशत्
समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीवर राज्य उपभोगून, रघुकुलातील रामाने अखेर वैष्णव परमपद प्राप्त केले.
तां चापि प्रतिमां रामः समुद्रेशाय दत्तवान् धन्यो रक्षयितासि त्वं तोयरत्नसमन्वितः
रामाने ती मूर्ती समुद्राच्या अधिपतीला दिली आणि म्हणाला, 'तू धन्य आहेस, जलरत्नांनी युक्त असलेल्या या मूर्तीचे रक्षण कर.'
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात्
जेव्हा जगाचा स्वामी देव द्वापरयुगात आला, तेव्हा पृथ्वीच्या विनंतीने आणि धर्माच्या क्षयामुळे—
अवतीर्णः स भगवान् वसुदेवकुले प्रभुः कंसादीनां वधार्थाय संकर्षणसहायवान्
त्या वेळी भगवान, कंस वगैरे दुष्टांचा नाश करण्यासाठी, संकर्षणासह वसुदेवाच्या कुलात अवतरला.
तदा तां प्रतिमां विप्राः सर्ववाञ्छाफलप्रदाम् सर्वलोकहितार्थाय कस्यचित् कारणान्तरे
त्या वेळी, ब्राह्मणांनो, सर्वांच्या कल्याणासाठी आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी ती मूर्ती, दुसऱ्या कारणास्तव बाजूला ठेवली गेली.
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये दुर्लभे पुरुषोत्तमे उज्जहार स्वयं तोयात् समुद्रः सरितां पतिः
त्या पुण्यवान, दुर्मिळ आणि श्रेष्ठ पुरुषोत्तम क्षेत्रात, नद्यांचा स्वामी असलेल्या समुद्राने ती मूर्ती स्वतः पाण्यातून वर काढली.
तदा प्रभृति तत्रैव क्षेत्रे मुक्तिप्रदे द्विजाः आस्ते स देवो देवानां सर्वकामफलप्रदः
त्या वेळेपासून, मुक्तिदायक त्या क्षेत्रात, सर्व देवांच्या इच्छापूर्ती करणारा देव तेथे वास करतो.
ये संश्रयन्ति चानन्तं भक्त्या सर्वेश्वरं प्रभुम् वाङ्मनःकर्मभिर् नित्यं ते यान्ति परमं पदम्
जे भक्तिभावाने, वाणी, मन आणि कृतीने अनंत सर्वेश्वराचे आश्रय घेतात, ते नेहमीच परमपद प्राप्त करतात.
दृष्ट्वानन्तं सकृद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं दशगुणं लभेत्
जो कोणी भक्तीने एकदाच अनंताचे दर्शन घेतो, पूजा करतो आणि वंदना करतो, त्याला राजसूय किंवा अश्वमेध यज्ञाच्या दुप्पट फळ मिळते.
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना
सूर्यासारखी तेजस्वी, सर्व इच्छित सुखांनी परिपूर्ण, आणि टिणटिण वाजणाऱ्या घंटांच्या जाळ्याने सजलेली अशी दिव्य विमानात तो बसतो.
त्रिःसप्तकुलम् उद्धृत्य दिव्यस्त्रीगणसेवितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् नरो विष्णुपुरं व्रजेत्
एकवीस पिढ्या उध्दरून, दिव्य स्त्रियांच्या सेवेत, आणि गंधर्वांच्या गाण्याने गौरवला गेलेला तो पुरुष विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो.
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगाञ् जरामरणवर्जितः दिव्यरूपधरः श्रीमान् यावद् आभूतसंप्लवम्
तेथे तो उत्तम सुखांचा अनुभव घेतो, वृद्धत्व व मृत्यू यांचा स्पर्शही न होता, दिव्य आणि शोभिवंत रूप धारण करून, सृष्टीच्या समाप्तीपर्यंत तिथे राहतो.
पुण्यक्षयाद् इहायातश् चतुर्वेदी द्विजोत्तमः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात्
पुण्य संपल्यावर, चारही वेद जाणणारा श्रेष्ठ ब्राह्मण पुन्हा पृथ्वीवर येतो आणि वैष्णव योगाचा आश्रय घेऊन शेवटी मुक्ती प्राप्त करतो.
एवं मया त्व् अनन्तो ऽसौ कीर्तितो मुनिसत्तमाः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तस्य वर्षशतैर् अपि
मुनिश्रेष्ठांनो, मी तुम्हाला त्याचे हे अनंत महात्म्य सांगितले; त्याचे गुण शंभर वर्षे जरी सांगितले तरी पूर्ण होणार नाहीत.
एवं वो ऽनन्तमाहात्म्यं क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् भुक्तिमुक्तिप्रदं नॄणां मया प्रोक्तं सुदुर्लभम्
अशी ही अनंत महिमा असलेली, भोग व मोक्ष देणारी, अत्यंत दुर्मिळ अशी पुरुषोत्तम क्षेत्राची कथा मी तुम्हाला सांगितली.