चन्द्रसूर्यग्रहे काले मत्सांनिध्ये यतव्रतः भूभृते विष्णवे भक्त्या सर्वकालं कृता सुधीः
चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी, माझ्या उपस्थितीत, संयमाने आणि भक्तीने जो कोणी पृथ्वीचे धारक विष्णूला नेहमी अर्पण करतो, तो खरा ज्ञानी आहे.
गाः सुन्दराः सवत्साश् च संगमे लोकविश्रुते यो ददाति द्विजश्रेष्ठ तत्र यत् पुण्यम् आप्नुयात्
ज्याने प्रसिद्ध संगमावर सुंदर वासरांसह गायी दान केल्या, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणा, तिथे मिळणारं पुण्य—
तस्माद् वरं पुण्यम् एति स्नानदानादिना नरः गौतम्यां विश्ववन्द्यायां महानद्यां तु भक्तितः
म्हणून, जो कोणी जगवंद्य गौतमी या महानदित भक्तीने स्नान, दान वगैरे करतो, त्याला मोठं पुण्य मिळतं.
तस्माद् गोदावरी गङ्गा त्वया नीता भविष्यति सर्वपापक्षयकरी सर्वाभीष्टप्रदायिनी
म्हणून, गौतमी तुझ्यामुळे गंगा बनेल, ती सर्व पापं नष्ट करणारी आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी ठरेल.
एतच् छ्रुतं मया मातर् वदतो गौतमं शिवात् एतस्मात् कारणाच् छंभुर् गङ्गायां नियतः स्थितः
हे आई, हे मी शिवानं गौतमाला सांगितलेलं ऐकलं आहे; म्हणूनच शंभू नेहमी गंगेवर वास करतो.
को निवर्तयितुं शक्तस् तम् अम्ब करुणोदधिम् अथापि मातर् एतत् स्यान् मानुषा विघ्नपाशकैः
आई, त्या करुणेच्या सागराला कोण परावृत्त करू शकतो? तरीही, माणसांना विघ्नांच्या जाळ्यात अडकता येतं.
विनिबद्धा न गच्छन्ति गोदाम् अप्य् अन्तिकस्थिताम् न नमन्ति शिवं देवं न स्मरन्ति स्तुवन्ति न
त्या विघ्नांनी बांधले गेलेले लोक अगदी जवळ असलेल्या गौतमीकडेही जात नाहीत, शिव या देवाला वंदन करत नाहीत, आठवत नाहीत किंवा स्तुती करत नाहीत.
तथा मातः करिष्यामि तव संतोषहेतवे संनिरोद्धुम् अथो क्लेशस् तव वाक्यं क्षमस्व मे
म्हणून, आई, तुझ्या समाधानासाठी मी असं करीन; विघ्नं रोखताना त्रास झाला तर माझं बोलणं क्षमा कर.
ततः प्रभृति विघ्नेशो मानुषान् प्रति किंचन विघ्नम् आचरते यस् तु तम् उपास्य प्रवर्तते
त्या वेळेपासून विघ्नांचा स्वामी माणसांसाठी काही विघ्नं निर्माण करतो; पण जो त्याची उपासना करतो, त्याला काहीही अडथळा येत नाही.
अथो विघ्नम् अनादृत्य गौतमीं याति भक्तितः स कृतार्थो भवेल् लोके न कृत्यम् अवशिष्यते
पण विघ्नांकडे दुर्लक्ष करून, जो भक्तीने गौतमीकडे जातो, तो या जगात सर्व काही साध्य करतो, त्याचं काहीच बाकी राहत नाही.
विघ्नान्य् अनेकानि भवन्ति गेहान् निर्गन्तुकामस्य नराधमस्य निधाय तन्मूर्ध्नि पदं प्रयाति गङ्गां न किं तेन फलं प्रलब्धम्
घर सोडण्याची इच्छा असलेल्या नीच माणसांसमोर अनेक विघ्नं येतात; पण जो तिच्या पायाशी आपलं मस्तक ठेवतो आणि गंगेपर्यंत पोहोचतो, त्याला कोणतं फळ मिळत नाही असं राहील का?
अस्याः प्रभावं को ब्रूयाद् अपि साक्षात् सदाशिवः संक्षेपेण मया प्रोक्तम् इतिहासपदानुगम्
हिच्या सामर्थ्याचं वर्णन कोण करू शकतो, अगदी सदाशिवही नाही; मी ते थोडक्यात इतिहासाच्या कथेनुसार सांगितलं आहे.
धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं यच् चराचरे तद् अत्र विद्यते सर्वम् इतिहासे सविस्तरे
धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष मिळवण्यासाठी ज्या ज्या उपायांचा आधार सगळ्या सजीव आणि निर्जीव गोष्टींमध्ये आहे, ते सगळे इथे या इतिहासात सविस्तर सांगितले आहेत.
वेदोदितं श्रुतिसकलरहस्यम् उक्तं सत्कारणं समभिधानम् इदं सदैव सम्यक् च दृष्टं जगतां हिताय प्रोक्तं पुराणं बहुधर्मयुक्तम्
वेदांमध्ये सांगितलेले, सर्व श्रुतींचे गुपित आणि खरी कारणे — हे सर्व इथे नमूद केले आहे; हे पुराण अनेक धर्मांनी भरलेले असून, जगाच्या कल्याणासाठी नेहमीच योग्य रीतीने सांगितले आणि पाहिले गेले आहे.
अस्य श्लोकं पदं वापि भक्तितः शृणुयात् पठेत् गङ्गा गङ्गेति वा वाक्यं स तु पुण्यम् अवाप्नुयात्
जो कोणी या ग्रंथातील एक श्लोक किंवा एक ओळ भक्तीने ऐकतो किंवा वाचतो, किंवा 'गंगा, गंगा' असे उच्चारतो, त्याला पुण्य मिळते.
कलिकलङ्कविनाशनदक्षम् इदं सकलसिद्धिकरं शुभदं शिवम् जगति पूज्यम् अभीष्टफलप्रदं गाङ्गम् एतद् उदीरितम् उत्तमम्
हे गंगापुराण कलियुगातील दोष नष्ट करण्याचे सामर्थ्य असलेले, सर्व सिद्धी देणारे, मंगल आणि पवित्र, जगात पूज्य आणि इच्छित फळ देणारे उत्तम आहे.
साधु गौतम भद्रं ते को ऽन्यो ऽस्ति सदृशस् त्वया य एनां गौतमीं गङ्गां दण्डकारण्यम् आप्नुयात्
गौतम, छान केलेस! तुला शुभेच्छा असोत. या गौतमी गंगेला दंडकारण्यात आणणारा तुझ्यासारखा दुसरा कोण आहे?
गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयाद् योजनानां शतैर् अपि मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति
जो कोणी 'गंगा, गंगा' असे म्हणतो, तो कितीही कोस दूर असला तरी सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि विष्णुलोकात जातो.
तिस्रः कोट्यो ऽर्धकोटी च तीर्थानि भुवनत्रये तानि स्नातुं समायान्ति गङ्गायां सिंहगे गुरौ
तीन कोटी आणि अर्धा कोटी तीर्थे, जी तीनही लोकांत आहेत, सिंह राशीत सूर्य आणि गुरू असताना गंगेत स्नान करण्यासाठी एकत्र येतात.
षष्टिर् वर्षसहस्राणि भागीरथ्यवगाहनम् सकृद् गोदावरीस्नानं सिंहयुक्ते बृहस्पतौ
साठ हजार वर्षे भागीरथीत स्नान करणे किंवा सिंह राशीत गुरू असताना एकदाच गोदावरीत स्नान करणे —
इयं तु गौतमी पुत्र यत्र क्वापि ममाज्ञया सर्वेषां सर्वदा नॄणां स्नानान् मुक्तिं प्रदास्यति
माझ्या आज्ञेने ही गौतमी, जिथे कुठे असेल, सर्व लोकांना नेहमीच स्नानाने मुक्ती देईल.
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च कृत्वा यत् फलम् आप्नोति तद् अस्य श्रवणाद् भवेत्
हजार अश्वमेध यज्ञ आणि शंभर वाजपेय यज्ञ करून जे फळ मिळते, ते या ग्रंथाचे श्रवण केल्याने मिळते.
यस्यैतत् तिष्ठति गृहे पुराणं ब्रह्मणोदितम् न भयं विद्यते तस्य कलिकालस्य नारद
नारद, ज्याच्या घरी ब्रह्मदेवांनी सांगितलेले हे पुराण आहे, त्याला कलियुगाचा कोणताही भय नाही.
यस्य कस्यापि नाख्येयं पुराणम् इदम् उत्तमम् श्रद्दधानाय शान्ताय वैष्णवाय महात्मने
हे श्रेष्ठ पुराण, जो श्रद्धावान, शांत, विष्णुभक्त आणि महात्मा आहे, त्याला सांगावे.
इदं कीर्त्यं भुक्तिमुक्तिदायकं पापनाशकम् एतच्छ्रवणमात्रेण कृतकृत्यो भवेन् नरः
हे ग्रंथ गायन करावे, कारण हे भोग आणि मोक्ष देणारे, पाप नष्ट करणारे आहे; आणि केवळ ऐकण्याने माणूस कृतार्थ होतो.
लिखित्वा पुस्तकम् इदं ब्राह्मणाय प्रयच्छति सर्वपापविनिर्मुक्तः पुनर् गर्भं न संविशेत्
जो कोणी हा ग्रंथ लिहून ब्राह्मणाला देतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि पुन्हा गर्भात जात नाही.
नहि नस् तृप्तिर् अस्तीह शृण्वतां भगवत्कथाम् पुनर् एव परं गुह्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः
भगवंताच्या कथा ऐकताना आम्हाला अजून समाधान मिळालेले नाही; कृपया पुन्हा एकदा ते परम गूढ पूर्णपणे सांगावे.
अनन्तवासुदेवस्य न सम्यग् वर्णितं त्वया श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण वदस्व नः
अनंत वासुदेवाचे तू अजून पूर्ण वर्णन केलेले नाहीस; आम्हाला ते सविस्तर ऐकायचे आहे, म्हणून देवा, आम्हाला सांग.
प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् अनन्तवासुदेवस्य माहात्म्यं भुवि दुर्लभम्
मुनिश्रेष्ठांनो, मी आता अनंत वासुदेवाचे जे अत्यंत दुर्मिळ आणि श्रेष्ठ माहात्म्य आहे, ते सर्व सार सांगतो.
आदिकल्पे पुरा विप्रास् त्व् अहम् अव्यक्तजन्मवान् विश्वकर्माणम् आहूय वचनं प्रोक्तवान् इदम्
आदिकल्पाच्या सुरुवातीला, हे विप्रांनो, मी अव्यक्तातून जन्मलेला, विश्वकर्म्याला बोलावून हे शब्द सांगितले.