स कृतार्थो मर्त्यलोक इन्द्रतीर्थे च तर्पणम् कुर्यात् पितॄणां प्रीत्यर्थं यमतीर्थे विशेषतः
जो मर्त्यलोकात आपले ध्येय साध्य करतो, त्याने इंद्रतीर्थावर आणि विशेषतः यमतीर्थावर पितरांच्या तृप्तीसाठी तर्पण करावे.
माहेश्वरं तु तत् तीर्थं पूजितो ऽभिष्टुतः शिवः भक्तियुक्तेन विप्रैश् च सर्वकर्मविशारदैः
ते तीर्थ महेश्वराला समर्पित आहे; तिथे भक्तिभावाने आणि सर्व कर्मात निपुण असलेल्या ब्राह्मणांनी पूजलेला आणि स्तुती केलेला शिव उपस्थित असतो.
वैदिकैर् लौकिकैश् चैव मन्त्रैः पूज्यं महेश्वरम् नृत्यैर् गीतैस् तथा वाद्यैर् अमृतैः पञ्चसंभवैः
वैदिक आणि सांसारिक मंत्रांनी, नृत्य, गाणे, वाद्ये आणि पाच प्रकारच्या अमृतांनी महेश्वराची पूजा करावी.
उपचारैश् च बहुभिर् दण्डपातप्रदक्षिणैः धूपैर् दीपैश् च नैवेद्यैः पुष्पैर् गन्धैः सुगन्धिभिः
अनेक प्रकारच्या उपचारांनी, नमस्कार, प्रदक्षिणा, धूप, दिवे, नैवेद्य, फुले आणि सुगंधी गंधांनी पूजा करावी.
पूजयाम् आस देवेशं विष्णुं शंभुं धियैकया ततः प्रसन्नौ देवेशौ वरान् ददतुर् ओजसा
त्याने एकचित्ताने देवांचा देव विष्णू आणि शंभू यांची भक्तीपूर्वक पूजा केली; तेव्हा दोन्ही देव प्रसन्न होऊन आपल्या सामर्थ्याने वर दिले.
अभिष्टुते नरेन्द्राय भुक्तिमुक्ती उभे अपि माहात्म्यम् अस्य तीर्थस्य तथा ददतुर् उत्तमम्
राजाने स्तुती केल्यावर त्यांनी त्याला भोग आणि मोक्ष दोन्ही दिले, तसेच या तीर्थाचे श्रेष्ठ महात्म्यही दिले.
ततःप्रभृति तत् तीर्थं शैवं वैष्णवम् उच्यते तत्र स्नानं च दानं च सर्वकामप्रदं विदुः
त्या वेळेपासून ते तीर्थ शैव आणि वैष्णव या दोन्ही नावांनी ओळखले जाते; तिथे स्नान आणि दान केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात असे मानले जाते.
इमानि सर्वतीर्थानि स्मरेद् अपि पठेत वा विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शिवविष्णुपुरं व्रजेत्
जो कोणी ही सर्व तीर्थस्थाने आठवतो किंवा वाचतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवविष्णूच्या नगरीत जातो.
भानुतीर्थे विशेषेण स्नानं सर्वार्थसिद्धिदम् तत्र तीर्थे महापुण्यं तीर्थानां शतम् अत्र हि
विशेषतः भानुतीर्थात स्नान केल्याने सर्व मनोकामना पूर्ण होतात; ते तीर्थ फार पुण्यदायी आहे, कारण तिथे शंभर तीर्थस्थाने आहेत.
भिल्लतीर्थम् इति ख्यातं रोगघ्नं पापनाशनम् महादेवपदाम्भोजयुगभक्तिप्रदायकम्
भिल्लतीर्थ म्हणून ओळखले जाणारे हे तीर्थ रोग नष्ट करणारे आणि पापांचा नाश करणारे आहे, तसेच महादेवाच्या कमलासारख्या दोन्ही पायांची भक्ती देणारे आहे.
तत्राप्य् एवंविधां पुण्यां कथां शृणु महामते गङ्गाया दक्षिणे तीरे श्रीगिरेर् उत्तरे तटे
तिथेही अशीच पुण्यदायी कथा आहे, हे महामती, गंगेच्या दक्षिण काठी आणि श्रीगिरीच्या उत्तरेकडील तीरावर ऐक.
आदिकेश इति ख्यात ऋषिभिः परिपूजितः महादेवो लिङ्गरूपी सदास्ते सर्वकामदः
तेथे आदिकेश नावाने प्रसिद्ध असलेले, ऋषींकडून पूजले गेलेले, महादेव लिंगरूपात सदैव सर्व इच्छा पूर्ण करणारे आहेत.
सिन्धुद्वीप इति ख्यातो मुनिः परमधार्मिकः तस्य भ्राता वेद इति स चापि परमो ऋषिः
सिंधुद्वीप नावाचा एक अत्यंत धर्मात्मा ऋषी तिथे प्रसिद्ध आहे; त्याचा भाऊ वेद हाही मोठा ऋषी आहे.
तम् आदिकेशं वै देवं त्रिपुरारिं त्रिलोचनम् नित्यं पूजयते भक्त्या प्राप्ते मध्यंदिने रवौ
तो आदिकेश, त्रिपुरांचा शत्रू आणि त्रिनेत्री देव, रोज मध्यान्ही सूर्य आल्यावर भक्तीने पूजला जातो.
भिक्षाटनाय वेदो ऽपि याति ग्रामं विचक्षणः याते तस्मिन् द्विजवरे व्याधः परमधार्मिकः
वेद हा विद्वान ब्राह्मण भिक्षा मागण्यासाठी गावात जातो; त्याच्या अनुपस्थितीत एक अत्यंत धर्मात्मा व्याध
तस्मिन् गिरिवरे पुण्ये मृगयां याति नित्यशः अटित्वा विविधान् देशान् मृगान् हत्वा यथासुखम्
त्या पुण्यवान पर्वतात तो व्याध रोज शिकार करायला जातो; वेगवेगळ्या प्रदेशात भटकून, हवे तसे प्राणी मारतो.
मुखे गृहीत्वा पानीयम् अभिषेकाय शूलिनः न्यस्य मांसं धनुष्कोट्यां श्रान्तो व्याधः शिवं प्रभुम्
शूलधारीच्या अभिषेकासाठी तोंडात पाणी घेऊन, धनुष्याच्या टोकावर मांस ठेवून, तो थकलेला व्याध शिव या प्रभूला भेटायला येतो.
आदिकेशं समागत्य न्यस्य मांसं ततो बहिः गङ्गां गत्वा मुखे वारि गृहीत्वागत्य तं शिवम्
आदिकेशाजवळ जाऊन तो मांस बाहेर ठेवतो, मग गंगेला जाऊन तोंडात पाणी घेतो आणि पुन्हा त्या शिवाजवळ येतो.
यस्य कस्यापि पत्त्राणि करेणादाय भक्तितः अपरेण च मांसानि नैवेद्यार्थं च तन्मनाः
कोणत्याही झाडाची पाने भक्तीने हातात घेऊन, आणि मन लावून दुसऱ्या हातात नैवेद्यासाठी मांस घेतो.
आदिकेशं समागत्य वेदेनार्चितम् ओजसा पादेनाहत्य तां पूजां मुखानीतेन वारिणा
आदिकेशाजवळ येऊन, वेदाने सामर्थ्याने केलेली पूजा पायाने स्पर्श करतो आणि तोंडात आणलेल्या पाण्याने अभिषेक करतो.
स्नापयित्वा शिवं देवम् अर्चयित्वा तु पत्त्रकैः कल्पयित्वा तु तन् मांसं शिवो मे प्रीयताम् इति
शिवाला स्नान घालून, पानांनी पूजा करून, तो आपल्याजवळचं मांस अर्पण करतो आणि म्हणतो, 'शिव माझ्यावर प्रसन्न होवो.'
नैव किंचित् स जानाति शिवभक्तिं विना शुभाम् ततो याति स्वकं स्थानं मांसेन तु यथागतम्
शुभ अशी शिवभक्ती नसल्याशिवाय, त्याला काहीच कळत नाही; म्हणून तो जसं मांस घेऊन आला तसंच परत आपल्या जागी जातो.
करोत्य् एतादृग् आगत्यागत्य प्रत्यहम् एव सः तथापीशस् तुतोषास्य विचित्रा हीश्वरस्थितिः
तो दररोज असंच येतो-जातो आणि ही पूजा करतो; तरीही प्रभू त्याच्यावर तृप्त झाला — देवाची लीला खरंच अद्भुत आहे.
यावन् नायात्य् असौ भिल्लः शिवस् तावन् न सौख्यभाक् भक्तानुकम्पितां शंभोर् मानातीतां तु वेत्ति कः
तो भिल्ल येईपर्यंत शिवाला आनंदच मिळत नाही; शंभू आपल्या भक्तांवर किती अपार कृपा करतो हे कोण समजू शकतं?
संपूजयत्य् आदिकेशम् उमया प्रत्यहं शिवम् एवं बहुतिथे काले याते वेदश् चुकोप ह
तो दररोज उमा आणि आदिकेशवाची भक्तीभावाने पूजा करतो; अशा रीतीने पुष्कळ दिवस गेले, तेव्हा वेदाला राग आला.
पूजां मन्त्रवतीं चित्रां शिवभक्तिसमन्विताम् को नु विध्वंसते पापो मत्तः स वधम् आप्नुयात्
शिवभक्ती आणि मंत्रांनी युक्त अशी सुंदर पूजा जो कोणी नष्ट करतो, तो खरोखर पापी आहे आणि त्याला माझ्या हातून मृत्युदंड मिळायला हवा.
गुरुदेवद्विजस्वामिद्रोही वध्यो मुनेर् अपि सर्वस्यापि वधार्हो ऽसौ शिवस्य द्रोहकृन् नरः
जो गुरू, देव, ब्राह्मण किंवा स्वामी यांच्याशी द्रोह करतो, तो ऋषीच्या हातूनही मारण्यास योग्य आहे; आणि शिवाचा द्वेष करणारा मनुष्य तर सर्वांत जास्त मृत्युदंडास पात्र आहे.
एवं निश्चित्य मेधावी वेदः सिन्धोस् तथानुजः कस्येयं पापचेष्टा स्यात् पापिष्ठस्य दुरात्मनः
असं ठरवून, बुद्धिमान वेद आणि त्याचा भाऊ सिंधू यांनी विचार केला, 'हे पापाचं कृत्य कोणाचं असावं, असा हा महापापी कोण?'
पुष्पैर् वन्यभवैर् दिव्यैः कन्दैर् मूलफलैः शुभैः कृतां पूजां स विध्वस्य ह्य् अन्यां पूजां करोति यः
जंगलातील फुलं, दिव्य कंद, मुळं आणि शुभ फळांनी केलेली पूजा जो नष्ट करतो आणि दुसरी पूजा करतो—
मांसेन तरुपत्त्रैश् च स च वध्यो भवेन् मम एवं संचिन्त्य मेधावी गोपयित्वा तनुं तदा
—मांस आणि झाडाची पानं याने पूजा करणारा, तोही माझ्या हातून मारण्यास पात्र आहे. असं ठरवून, त्या बुद्धिमानाने आपलं शरीर लपवलं.