गृहीत्वा वारिदर्भांश् च प्रोक्षयध्वं समन्ततः ये निन्दन्ति मखं पुण्यं चमसं सोमम् एव च
पावसाच्या घटातून पाणी घ्या आणि जे यज्ञ, चमसा, सोम यांची निंदा करतात, त्यांच्यावर सर्वत्र शिंपडा.
मया त्व् अपहताः सर्व इत्य् उक्त्वा परिषिञ्चत
'सर्वांना मी पराभूत केले आहे,' असे सांगून त्यांच्यावर पाणी शिंपडा.
तथा चक्रुः सुरगणास् त्वष्टा चापि तथाकरोत् भस्मीभूतास् ततः सर्वे कांदिशीकास् ततो ऽभवन्
देवतांच्या समूहांनी तसेच केले आणि त्वष्टानेही तसेच केले; त्यानंतर सर्व कांदिशिक राख झाले.
हता मया महापापा इत्य् उक्त्वा वार्य् अवाक्षिपत् ततः क्षीणायुषो दैत्याः प्रातिष्ठन् कुपितास् ततः
'या मोठ्या पाप्यांना मी मारले,' असे म्हणून त्याने पाणी फेकले; मग आयुष्य कमी झालेले दैत्य रागाने निघून गेले.
यत्रैतत् प्राक्षिपद् वारि त्वष्टा लोकप्रजापतिः त्वाष्ट्रं तीर्थं तद् आख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
जिथे त्वष्टा, लोकांचा सर्जक, ते पाणी फेकले, त्या जागेला 'त्वाष्ट्रतीर्थ' म्हणतात, ते सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
त्वष्टुर् वाक्याच् च्युतान् दैत्यान् निजघान यमस् तदा कालदण्डेन चक्रेण कालपाशेन मन्युना
तेव्हा यमाने त्वष्टाच्या वचनाने दूर केलेल्या दैत्यांना काळदंड, चक्र, काळाचा फास आणि आपल्या रागाने ठार केले.
यत्र ते निहता दैत्यास् तत् तीर्थं याम्यम् उच्यते यत्राभवत् क्रतुः पूर्णो हुत्वाग्नौ चामृतं बहु
जिथे ते दैत्य मारले गेले, त्या जागेला 'याम्यतीर्थ' म्हणतात; तिथे यज्ञ पूर्ण झाला आणि अग्नीत पुष्कळ अमृत अर्पण केले गेले.
धाराभिः शरमानाभिर् अखण्डाभिर् महाध्वरे यत्राभवद् धव्यवाहस् तृप्तस् तस्य ह्य् अभिष्टुतः
त्या महान यज्ञात, रथाच्या आकड्यांतून अखंड धारांनी जिथे प्रवाह वाहात होते, तिथे अग्निदेव तृप्त झाले आणि त्यांची योग्य स्तुती झाली.
अग्नितीर्थं तद् आख्यातम् अश्वमेधफलप्रदम् इन्द्रो मरुद्भिर् नृपतिं प्राहेदं वचनं शुभम्
त्या जागेला 'अग्नितीर्थ' म्हणतात, जे अश्वमेधाच्या फळाचे दान करणारे आहे. इंद्राने मरुतांसह राजाला हे शुभ वचन सांगितले.
त्वं संराड् भविता राजन्न् उभयोर् अपि लोकयोः सखा मम प्रियो नित्यं भविता नात्र संशयः
राजा, तू दोन्ही लोकांत सम्राट होशील; तू नेहमी माझा प्रिय मित्र राहशील—याबद्दल काहीही शंका नाही.
स कृतार्थो मर्त्यलोक इन्द्रतीर्थे च तर्पणम् कुर्यात् पितॄणां प्रीत्यर्थं यमतीर्थे विशेषतः
जो मर्त्यलोकात आपले ध्येय साध्य करतो, त्याने इंद्रतीर्थावर आणि विशेषतः यमतीर्थावर पितरांच्या तृप्तीसाठी तर्पण करावे.
माहेश्वरं तु तत् तीर्थं पूजितो ऽभिष्टुतः शिवः भक्तियुक्तेन विप्रैश् च सर्वकर्मविशारदैः
ते तीर्थ महेश्वराला समर्पित आहे; तिथे भक्तिभावाने आणि सर्व कर्मात निपुण असलेल्या ब्राह्मणांनी पूजलेला आणि स्तुती केलेला शिव उपस्थित असतो.
वैदिकैर् लौकिकैश् चैव मन्त्रैः पूज्यं महेश्वरम् नृत्यैर् गीतैस् तथा वाद्यैर् अमृतैः पञ्चसंभवैः
वैदिक आणि सांसारिक मंत्रांनी, नृत्य, गाणे, वाद्ये आणि पाच प्रकारच्या अमृतांनी महेश्वराची पूजा करावी.
उपचारैश् च बहुभिर् दण्डपातप्रदक्षिणैः धूपैर् दीपैश् च नैवेद्यैः पुष्पैर् गन्धैः सुगन्धिभिः
अनेक प्रकारच्या उपचारांनी, नमस्कार, प्रदक्षिणा, धूप, दिवे, नैवेद्य, फुले आणि सुगंधी गंधांनी पूजा करावी.
पूजयाम् आस देवेशं विष्णुं शंभुं धियैकया ततः प्रसन्नौ देवेशौ वरान् ददतुर् ओजसा
त्याने एकचित्ताने देवांचा देव विष्णू आणि शंभू यांची भक्तीपूर्वक पूजा केली; तेव्हा दोन्ही देव प्रसन्न होऊन आपल्या सामर्थ्याने वर दिले.
अभिष्टुते नरेन्द्राय भुक्तिमुक्ती उभे अपि माहात्म्यम् अस्य तीर्थस्य तथा ददतुर् उत्तमम्
राजाने स्तुती केल्यावर त्यांनी त्याला भोग आणि मोक्ष दोन्ही दिले, तसेच या तीर्थाचे श्रेष्ठ महात्म्यही दिले.
ततःप्रभृति तत् तीर्थं शैवं वैष्णवम् उच्यते तत्र स्नानं च दानं च सर्वकामप्रदं विदुः
त्या वेळेपासून ते तीर्थ शैव आणि वैष्णव या दोन्ही नावांनी ओळखले जाते; तिथे स्नान आणि दान केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात असे मानले जाते.
इमानि सर्वतीर्थानि स्मरेद् अपि पठेत वा विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शिवविष्णुपुरं व्रजेत्
जो कोणी ही सर्व तीर्थस्थाने आठवतो किंवा वाचतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवविष्णूच्या नगरीत जातो.
भानुतीर्थे विशेषेण स्नानं सर्वार्थसिद्धिदम् तत्र तीर्थे महापुण्यं तीर्थानां शतम् अत्र हि
विशेषतः भानुतीर्थात स्नान केल्याने सर्व मनोकामना पूर्ण होतात; ते तीर्थ फार पुण्यदायी आहे, कारण तिथे शंभर तीर्थस्थाने आहेत.
भिल्लतीर्थम् इति ख्यातं रोगघ्नं पापनाशनम् महादेवपदाम्भोजयुगभक्तिप्रदायकम्
भिल्लतीर्थ म्हणून ओळखले जाणारे हे तीर्थ रोग नष्ट करणारे आणि पापांचा नाश करणारे आहे, तसेच महादेवाच्या कमलासारख्या दोन्ही पायांची भक्ती देणारे आहे.
तत्राप्य् एवंविधां पुण्यां कथां शृणु महामते गङ्गाया दक्षिणे तीरे श्रीगिरेर् उत्तरे तटे
तिथेही अशीच पुण्यदायी कथा आहे, हे महामती, गंगेच्या दक्षिण काठी आणि श्रीगिरीच्या उत्तरेकडील तीरावर ऐक.
आदिकेश इति ख्यात ऋषिभिः परिपूजितः महादेवो लिङ्गरूपी सदास्ते सर्वकामदः
तेथे आदिकेश नावाने प्रसिद्ध असलेले, ऋषींकडून पूजले गेलेले, महादेव लिंगरूपात सदैव सर्व इच्छा पूर्ण करणारे आहेत.
सिन्धुद्वीप इति ख्यातो मुनिः परमधार्मिकः तस्य भ्राता वेद इति स चापि परमो ऋषिः
सिंधुद्वीप नावाचा एक अत्यंत धर्मात्मा ऋषी तिथे प्रसिद्ध आहे; त्याचा भाऊ वेद हाही मोठा ऋषी आहे.
तम् आदिकेशं वै देवं त्रिपुरारिं त्रिलोचनम् नित्यं पूजयते भक्त्या प्राप्ते मध्यंदिने रवौ
तो आदिकेश, त्रिपुरांचा शत्रू आणि त्रिनेत्री देव, रोज मध्यान्ही सूर्य आल्यावर भक्तीने पूजला जातो.
भिक्षाटनाय वेदो ऽपि याति ग्रामं विचक्षणः याते तस्मिन् द्विजवरे व्याधः परमधार्मिकः
वेद हा विद्वान ब्राह्मण भिक्षा मागण्यासाठी गावात जातो; त्याच्या अनुपस्थितीत एक अत्यंत धर्मात्मा व्याध
तस्मिन् गिरिवरे पुण्ये मृगयां याति नित्यशः अटित्वा विविधान् देशान् मृगान् हत्वा यथासुखम्
त्या पुण्यवान पर्वतात तो व्याध रोज शिकार करायला जातो; वेगवेगळ्या प्रदेशात भटकून, हवे तसे प्राणी मारतो.
मुखे गृहीत्वा पानीयम् अभिषेकाय शूलिनः न्यस्य मांसं धनुष्कोट्यां श्रान्तो व्याधः शिवं प्रभुम्
शूलधारीच्या अभिषेकासाठी तोंडात पाणी घेऊन, धनुष्याच्या टोकावर मांस ठेवून, तो थकलेला व्याध शिव या प्रभूला भेटायला येतो.
आदिकेशं समागत्य न्यस्य मांसं ततो बहिः गङ्गां गत्वा मुखे वारि गृहीत्वागत्य तं शिवम्
आदिकेशाजवळ जाऊन तो मांस बाहेर ठेवतो, मग गंगेला जाऊन तोंडात पाणी घेतो आणि पुन्हा त्या शिवाजवळ येतो.
यस्य कस्यापि पत्त्राणि करेणादाय भक्तितः अपरेण च मांसानि नैवेद्यार्थं च तन्मनाः
कोणत्याही झाडाची पाने भक्तीने हातात घेऊन, आणि मन लावून दुसऱ्या हातात नैवेद्यासाठी मांस घेतो.
आदिकेशं समागत्य वेदेनार्चितम् ओजसा पादेनाहत्य तां पूजां मुखानीतेन वारिणा
आदिकेशाजवळ येऊन, वेदाने सामर्थ्याने केलेली पूजा पायाने स्पर्श करतो आणि तोंडात आणलेल्या पाण्याने अभिषेक करतो.