शाकल्यस्य प्रसादेन गौतम्याश् च प्रसादतः सरस्वत्याः प्रसादेन नरसिंहप्रसादतः
शाकल्याची, गौतमीची, सरस्वतीची आणि नरसिंहाची कृपा मिळाल्यामुळे सर्व वर मिळाले.
पापिष्ठो ऽपि तदा रक्षः परशुर् दिवम् एयिवान् सर्वतीर्थाङ्घ्रिपद्मस्य प्रसादाच् छार्ङ्गधन्वनः
पापी असतानाही राक्षस परशुर सर्व तीर्थांच्या कमलपादांचा आणि शार्ङ्गधन्व्याच्या कृपेने स्वर्गात गेला.
ततः प्रभृति तत् तीर्थं सारस्वतम् इति श्रुतम् तत्र स्नानेन दानेन विष्णुलोके महीयते
त्या वेळेपासून त्या पवित्र स्थळाला 'सारस्वत' असे नाव मिळाले. तिथे स्नान आणि दान केल्याने माणसाला विष्णूच्या लोकात मान मिळतो.
वाग्जवैष्णवशाकल्यपरशुप्रभवाणि हि बहून्य् अभूवंस् तीर्थानि तस्मिन् वै श्वेतपर्वते
त्या श्वेत पर्वतावर वाग, वैष्णव, शकळ आणि परशू यांच्या उत्पत्तीमुळे अनेक तीर्थस्थळे निर्माण झाली.
चिच्चिकातीर्थम् इत्य् उक्तं सर्वरोगविनाशनम् सर्वचिन्ताप्रहरणं सर्वशान्तिकरं नृणाम्
'चिच्चिका' हे त्या तीर्थाचे नाव आहे. ते सर्व रोग नाहीसे करणारे, सर्व चिंता दूर करणारे आणि लोकांना पूर्ण शांतता देणारे आहे.
तस्य स्वरूपं वक्ष्यामि शुभ्रे तस्मिन् नगोत्तमे गङ्गाया उत्तरे पारे यत्र देवो गदाधरः
मी आता त्याचे खरे स्वरूप सांगतो: त्या शुभ्र आणि उत्तम पर्वतावर, गंगेच्या उत्तरेकडील काठी, जिथे गदाधर देव राहतो.
चिच्चिकः पक्षिराट् तत्र भेरुण्डो यो ऽभिधीयते सदा वसति तत्रैव मांसाशी श्वेतपर्वते
तिथे चिच्चिका नावाचा पक्षीराज, ज्याला 'भेरुंड' म्हणतात, तो नेहमीच मांसाहारी असून श्वेत पर्वतावर वास करतो.
नानापुष्पफलाकीर्णैः सर्वर्तुकुसुमैर् नगैः सेविते द्विजमुख्यैश् च गौतम्या चोपशोभिते
त्या ठिकाणी विविध फुले आणि फळांनी भरलेली झाडे, सर्व ऋतूंमध्ये फुलणारी वृक्ष, श्रेष्ठ ब्राह्मणांची सेवा आणि गौतमी नदीच्या सौंदर्याने ते स्थान शोभून दिसते.
सिद्धचारणगन्धर्वकिंनरामरसंकुले तत्समीपे नगः कश्चिद् द्विपदां च चतुष्पदाम्
त्या परिसरात सिद्ध, चारण, गंधर्व, किन्नर आणि अप्सरा यांनी गर्दी केली आहे; जवळच एक पर्वत आहे, जो दोन पायांचे आणि चार पायांचे प्राणी यांना आश्रय देतो.
रोगार्तिक्षुत्तृषाचिन्तामरणानां न भाजनम् एवं गुणान्विते शैले नानामुनिगणावृते
अशा गुणांनी भरलेल्या आणि विविध ऋषींच्या समूहांनी वेढलेल्या त्या पर्वतावर रोग, दुःख, भूक, तहान, चिंता किंवा मृत्यू यांना स्थानच नाही.
पूर्वदेशाधिपः कश्चित् पवमान इति श्रुतः क्षत्रधर्मरतः श्रीमान् देवब्राह्मणपालकः
पूर्व दिशेचा एक राजा होता, ज्याचे नाव पवमान असे होते. तो क्षत्रिय धर्मात रमणारा, श्रीमंत आणि देव- ब्राह्मणांचा रक्षक होता.
बलेन महता युक्तः सपुरोधा वनं ययौ रेमे स्त्रीभिर् मनोज्ञाभिर् नृत्यवादित्रजैः सुखैः
मोठ्या बळाने युक्त, आपल्या पुरोहितांसह तो वनात गेला. तिथे सुंदर स्त्रियांमध्ये रमला आणि नृत्य, वाद्य आणि सुखाचा आनंद घेतला.
स च एवं धनुष्पाणिर् मृगयाशीलिभिर् वृतः एवं भ्रमन् कदाचित् स श्रान्तो द्रुमम् उपागतः
तो धनुष्य हातात घेऊन, शिकार करणाऱ्या आपल्या साथीदारांसह भटकत असताना, एकदा थकून एका झाडाजवळ गेला.
गौतमीतीरसंभूतं नानापक्षिगणैर् वृतम् आश्रमाणां गृहपतिं धर्मज्ञम् इव सेवितम्
गौतमीच्या काठी उगवलेले ते झाड, विविध पक्ष्यांनी वेढलेले होते आणि धर्म जाणणाऱ्या गृहस्थ ऋषीप्रमाणे त्याची सेवा होत होती.
तम् आश्रित्य नगश्रेष्ठं पवमानो नृपोत्तमः स विश्रान्तो जनवृत ईक्षां चक्रे नगोत्तमम्
त्या उत्तम झाडाखाली आश्रय घेऊन, राजा पवमान आपल्या लोकांसह तिथे विसावला आणि त्या उत्तम पर्वताकडे पाहू लागला.
तत्रापश्यद् द्विजं स्थूलं द्विमुखं शोभनाकृतिम् चिन्ताविष्टं तथा श्रान्तं तम् अपृच्छन् नृपोत्तमः
तिथे त्याने एक मोठा, दोन तोंड असलेला, सुंदर आकाराचा पक्षी पाहिला, जो विचारात गुंतलेला आणि थकलेला होता; त्या राजाने त्याला विचारले.
को भवान् द्विमुखः पक्षी चिन्तावान् इव लक्ष्यसे नैवात्र कश्चिद् दुःखार्तः कस्मात् त्वं दुःखम् आगतः
तू कोण आहेस, दोन तोंड असलेला पक्षी? तू खूप विचारात दिसतोस. इथे कुणीही दुःखाने ग्रासलेला नाही, मग तुला दुःख कशामुळे आले?
ततः प्रोवाच नृपतिं पवमानं शनैः शनैः समाश्वस्तमनाः पक्षी चिच्चिको निःश्वसन् मुहुः
मग हळूहळू आणि थोडे शांत मनाने, चिच्चिका नावाचा पक्षी वारंवार उसासे टाकत राजा पवमानाला बोलू लागला.
मत्तो भयं न चान्येषां मम वान्योपपादितम् नानापुष्पफलाकीर्णं मुनिभिः परिसेवितम्
मला कुणाची भीती नाही, आणि कुणीही मला त्रास दिलेला नाही; हे पर्वत विविध फुले आणि फळांनी सजलेले असून, ऋषींच्या सेवेत आहे.
पश्येयं शून्यम् एवाद्रिं ततः शोचामि माम् अहम् न लभामि सुखं किंचिन् न तृप्यामि कदाचन निद्रां प्राप्नोमि न क्वापि न विश्रान्तिं न निर्वृतिम्
तरीही मला हा पर्वत ओसाड वाटतो, म्हणून मी स्वतःसाठी दुःखी होतो; मला कुठेच सुख मिळत नाही, मी कधीच तृप्त होत नाही, मला कुठेही झोप लागत नाही, ना विश्रांती मिळते, ना समाधान.
द्विमुखस्य द्विजस्योक्तं श्रुत्वा राजातिविस्मितः
द्विमुख ब्राह्मणाने सांगितलेले ऐकून राजा फारच आश्चर्यचकित झाला.
को भवान् किं कृतं पापं कस्माच् छून्यश् च पर्वतः एकेनास्येन तृप्यन्ति प्राणिनो ऽत्र नगोत्तमे
तुम्ही कोण? तुम्ही कोणते पाप केले? आणि हा डोंगर ओसाड का आहे? या उत्तम डोंगरावर इतर प्राणी एका तोंडाने तृप्त होतात—
किम् उतास्यद्वयेन त्वं न तृप्तिम् उपयास्यसि किं वा ते दुष्कृतं प्राप्तम् इह जन्मन्य् अथो पुरा
मग दोन तोंडे असूनही तुम्हाला समाधान मिळणार नाही का? या जन्मात किंवा मागच्या जन्मात तुम्ही कोणते पाप केले आहे?
तत् सर्वं शंस मे सत्यं त्रास्ये त्वां महतो भयात्
हे सर्व सत्य सांग; मी तुला मोठ्या भीतीपासून वाचवीन.
राजानं तं द्विजः प्राह निःश्वसन्न् अथ चिच्चिकः
तेव्हा, सुस्कारा टाकत, चिक्किक नावाच्या त्या ब्राह्मणाने राजाला उत्तर दिले.
वक्ष्ये ऽहं त्वां पूर्ववृत्तं पवमान शृणुष्व तत् अहं द्विजातिप्रवरो वेदवेदाङ्गपारगः
पवमान, मी तुला माझी पूर्वीची गोष्ट सांगतो, नीट ऐक. मी श्रेष्ठ ब्राह्मण आहे, वेद आणि त्यांचे अंगोपांग जाणणारा आहे.
कुलीनो विदितप्राज्ञः कार्यहन्ता कलिप्रियः वदे पुरस् तथा पृष्ठे अन्यद् अन्यच् च जन्तुषु
मी मोठ्या घरात जन्मलेलो, ज्ञानी म्हणून प्रसिद्ध, कर्तव्य टाळणारा, वाद घालायला आवडणारा, समोर एक बोलतो, मागे दुसरे, आणि लोकांत अजून वेगळे वागतो.
परवृद्ध्या सदा दुःखी मायया विश्ववञ्चकः कृतघ्नः सत्यरहितः परनिन्दाविचक्षणः
इतरांच्या वाढीमुळे नेहमी दुःखी, मायेने सर्वांना फसवणारा, उपकार विसरणारा, सत्याचा अभाव असलेला, आणि दुसऱ्यांची निंदा करण्यात पटाईत.
मित्रस्वामिगुरुद्रोही दम्भाचारो ऽतिनिर्घृणः मनसा कर्मणा वाचा तापयामि जनान् बहून्
मित्र, स्वामी आणि गुरू यांची फसवणूक करणारा, ढोंगी, फारच निर्दयी, मनाने, कृतीने आणि वाणीने अनेकांना त्रास देणारा.
अयम् एव विनोदो मे सदा यत् परहिंसनम् युग्मभेदं गणोच्छेदं मर्यादाभेदनं सदा
माझा एकमेव छंद नेहमी इतरांना त्रास देणे, जोडपी फोडणे, गट नष्ट करणे आणि नेहमी मर्यादा ओलांडणे हाच आहे.