अतिथिश् चापवादी च द्वाव् एतौ विश्वबान्धवौ अपवादी हरेत् पापम् अतिथिः स्वर्गसंक्रमः
पाहुणा आणि निंदा करणारा — हे दोघेही सर्वांचे नातेवाईक आहेत. निंदा करणारा पाप दूर करतो, पाहुणा स्वर्गप्राप्तीचा मार्ग दाखवतो.
अभ्यागतं पथि श्रान्तं सावज्ञं यो ऽभिवीक्षते तत्क्षणाद् एव नश्यन्ति तस्य धर्मयशःश्रियः
जो कोणी रस्त्यावरून आलेल्या, दमलेल्या माणसाकडे तुच्छतेने पाहतो, त्याच क्षणी त्याचे धर्म, कीर्ती आणि संपत्ती नष्ट होतात.
तस्माद् अभ्यागतः श्रान्तो याचे ऽहं त्वां द्विजोत्तम दास्यसे यदि मे कामं तद् भोक्ष्ये ऽहं न चान्यथा
म्हणून, द्विजश्रेष्ठा, मी दमून तुझ्याकडे आलो आहे; मी तुझ्याकडे मागणी करतो — तू माझी इच्छा पूर्ण केलीस तर मी जेवीन, नाहीतर नाही.
दत्तम् इत्य् एव शाकल्यो भुङ्क्ष्वेत्य् एवाह राक्षसम् ततः प्रोवाच परशुर् अहं राक्षससत्तमः
'दिलं,' असं शाकल्य म्हणाला, आणि 'जेव,' असं राक्षसाने सांगितलं. मग परशु म्हणाला, 'मी राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ आहे.'
नाहं द्विजस् तव रिपुर् न वृद्धः पलितः कृशः बहूनि मे व्यतीतानि वर्षाणि त्वां प्रपश्यतः
'मी द्विज नाही, तुझा शत्रू नाही, वृद्ध नाही, पांढरे केस नाहीत, किंवा कृश नाही. मी अनेक वर्षे तुझ्याकडे पाहत आहे.'
शुष्यन्ति मम गात्राणि ग्रीष्मे स्वल्पोदकं यथा तस्मान् नेष्ये सानुगं त्वां भक्षयिष्ये द्विजोत्तम
'माझे अंग उन्हाळ्यात पाण्याअभावी जसे कोरडे पडते तसेच कोरडे पडत आहे; म्हणून मी तुला आणि तुझे सगळे घेऊन जाईन आणि खाईन, द्विजश्रेष्ठा.'
श्रुत्वा परशुवाक्यं तच् छाकल्यो वाक्यम् अब्रवीत्
परशुचे हे शब्द ऐकून शाकल्य बोलू लागला.
ये महाकुलसंभूता विज्ञातसकलागमाः तत् प्रतिश्रुतम् अभ्येति न जात्व् अत्र विपर्ययम्
जे मोठ्या घराण्यात जन्मलेले आणि सर्व शास्त्रांचे ज्ञान असतात, ते नेहमी दिलेला शब्द पाळतात; यात कधीही चूक होत नाही.
यथोचितं कुरु सखे तथापि शृणु मे वचः निहन्तुम् अप्य् उद्यतेषु वक्तव्यं हितम् उत्तमैः
'मित्रा, योग्य ते कर. पण माझं एक वचन ऐक — जरी जीव धोक्यात आला तरी उत्तम लोकांनी हिताचं बोलावं.'
ब्राह्मणो ऽहं वज्रतनुः सर्वतो रक्षको हरिः पादौ रक्षतु मे विष्णुः शिरो देवो जनार्दनः
'मी ब्राह्मण आहे, माझं शरीर वज्रासारखं आहे; हरी सर्व बाजूंनी माझं रक्षण करतो. विष्णू माझे पाय, आणि जनार्दन, देव, माझं डोकं राखो.'
बाहू रक्षतु वाराहः पृष्ठं रक्षतु कूर्मराट् हृदयं रक्षतात् कृष्णो ह्य् अङ्गुली रक्षतान् मृगः
'वराह माझे हात, कूर्मराज माझी पाठ, कृष्ण माझं हृदय, आणि मृग माझ्या बोटांचं रक्षण करो.'
मुखं रक्षतु वागीशो नेत्रे रक्षतु पक्षिगः श्रोत्रं रक्षतु वित्तेशः सर्वतो रक्षताद् भवः नानापत्स्व् एकशरणं देवो नारायणः स्वयम्
'वागीश माझ्या तोंडाचं, पक्षीराज डोळ्यांचं, कुबेर कानांचं, आणि शिव सर्व बाजूंनी रक्षण करो. सर्व संकटांत नारायण देवच माझं एकमेव आश्रय आहे.'
एवम् उक्त्वा तु शाकल्यो नय वा भक्ष वा सुखम् मां राक्षसेन्द्र परशो त्वम् इदानीम् अतन्द्रितः
असं म्हणून शाकल्य म्हणाला, 'राक्षसेंद्र परशु, आता मला हवं तसं घेऊन जा किंवा खा, विलंब करू नकोस.'
राक्षसस् तस्य वचनाद् भक्षणाय समुद्यतः नास्त्य् एव हृदये नूनं पापिनां करुणाकणः
शाकल्याच्या या शब्दांवर राक्षस त्याला खाण्यास तयार झाला; खरंच, दुष्टांच्या हृदयात दयाचा एक थेंबही नसतो.
दंष्ट्राकरालवदनो गत्वा तस्यान्तिकं तदा ब्राह्मणं तं निरीक्ष्यैवं परशुर् वाक्यम् अब्रवीत्
भयंकर सुळ्यांनी भरलेला तोंड करून परशुर त्या ठिकाणी गेला. तिथे असलेल्या त्या ब्राह्मणाकडे पाहून त्याने असे शब्द सांगितले.
शङ्खचक्रगदापाणिं त्वां पश्ये ऽहं द्विजोत्तम सहस्रपादशिरसं सहस्राक्षकरं विभुम्
द्विजश्रेष्ठा, मी तुला शंख, चक्र आणि गदा हातात धरलेला, हजार पाय, डोकी, डोळे आणि हात असलेला, सर्वत्र व्यापलेला प्रभू पाहतो.
सर्वभूतैकनिलयं छन्दोरूपं जगन्मयम् त्वाम् अद्य विप्र पश्यामि नास्ति ते पूर्वकं वपुः
आज मी तुला सर्व जीवांचे एकमेव आश्रय, वेदस्वरूप आणि जगात सर्वत्र व्यापलेला पाहतो, तुझे आधीचे कोणतेही रूप नाही.
तस्मात् प्रसादये विप्र त्वम् एव शरणं भव ज्ञानं देहि महाबुद्धे तीर्थं ब्रूह्य् अघनिष्कृतिम्
म्हणून, हे ब्राह्मण, मी तुला विनंती करतो—तूच माझे आश्रय हो. हे महाबुद्धीमान, मला ज्ञान दे आणि पाप दूर करणारे तीर्थ सांग.
महतां दर्शनं ब्रह्मञ् जायते नहि निष्फलम् द्वेषाद् अज्ञानतो वापि प्रसङ्गाद् वा प्रमादतः
महापुरुषांचे दर्शन कधीच व्यर्थ जात नाही, हे ब्राह्मण. ते द्वेष, अज्ञान, योगायोग किंवा असावधानतेने जरी झाले तरी त्याचा काहीतरी परिणाम होतोच.
अयसः स्पर्शसंस्पर्शो रुक्मत्वायैव जायते
लोखंडाचा स्पर्श झाला की ते सोन्यासारखे होते.
एतद् वाक्यं समाकर्ण्य राक्षसेन समीरितम् शाकल्यः कृपया प्राह वरदा सा सरस्वती
राक्षसाने सांगितलेल्या या शब्दांचे ऐकून शाकल्याने दयाळूपणाने उत्तर दिले; वर देणारी सरस्वतीसुद्धा बोलली.
तवाचिराद् दैत्यपते ततः स्तुहि जनार्दनम् मनोरथफलप्राप्तौ नान्यन् नारायणस्तुतेः
लवकरच, हे दैत्याधिपती, तू जनार्दनाची स्तुती कर. तुझ्या मनोकामना पूर्ण व्हाव्यात यासाठी नारायणाची स्तुती हाच एकमेव मार्ग आहे.
किंचिद् अप्य् अस्ति लोके ऽस्मिन् कारणं शृणु राक्षस प्रसन्ना तव सा देवी मद्वाक्याच् च भविष्यति
हे राक्षसा, या जगात प्रत्येक गोष्टीला काहीतरी कारण असते, ते ऐक. ती देवी तुझ्यावर प्रसन्न झाली आहे आणि माझ्या शब्दांमुळे ते घडेल.
तथेत्य् उक्त्वा स परशुर् गङ्गां त्रैलोक्यपावनीम् स्नात्वा शुचिर् यतमना गङ्गाम् अभिमुखः स्थितः
'तसेच होवो' असे म्हणून परशुराने त्रैलोक्यशुद्धी गंगेचे स्नान केले. शुद्ध आणि एकाग्र होऊन तो गंगेच्या दिशेने उभा राहिला.
तत्रापश्यद् दिव्यरूपां दिव्यगन्धानुलेपनाम् सरस्वतीं जगद्धात्रीं शाकल्यवचने स्थिताम्
तेथे त्याने दिव्य रूप असलेली, दिव्य सुगंधाचे लेप लावलेली, जगाला धारण करणारी आणि शाकल्याच्या वचनानुसार प्रकट झालेली सरस्वती पाहिली.
जगज्जाड्यहरां विश्वजननीं भुवनेश्वरीम् ताम् उवाच विनीतात्मा परशुर् गतकल्मषः
जगातील जडत्व दूर करणारी, सर्वांची जननी आणि पृथ्वीची अधिष्ठात्री अशी तिला पाहून, पापमुक्त व नम्र मनाने परशुराने तिला संबोधले.
गुरुः शाकल्य इत्य् आह माकान्तं स्तुहि विध्वजम् तव प्रसादात् सा शक्तिर् यथा मे स्यात् तथा कुरु
गुरु शाकल्याने सांगितले, 'विलंब न करता सृष्टीकर्त्याची स्तुती कर. तुझ्या कृपेने ती शक्ती मला मिळो, असे कर.'
तथास्त्व् इति च सा प्राह परशुं श्रीसरस्वती सरस्वत्याः प्रसादेन परशुस् तं जनार्दनम्
'तसेच होवो' असे श्रीसरस्वतीने सांगितले. सरस्वतीच्या कृपेने परशुराने जनार्दनाची स्तुती केली.
तुष्टाव विविधैर् वाक्यैस् ततस् तुष्टो ऽभवद् धरिः वरं प्रादाद् राक्षसाय कृपासिन्धुर् जनार्दनः
त्याने विविध शब्दांनी हरिची स्तुती केली. मग हरि प्रसन्न झाला आणि कृपासागर जनार्दनाने त्या राक्षसाला वर दिला.
यद् यन् मनोगतं रक्षस् तत् तत् सर्वं भविष्यति
राक्षसा, तुझ्या मनात जे काही आहे ते सर्व घडेल.