एतच् छ्रुत्वा ययातिस् तु शापं शुक्रस्य धीमतः कृताञ्जलिपुटो राजा ययातिः शुक्रम् अब्रवीत्
शहाण्या शुक्राचा हा शाप ऐकून राजा ययातीनं हात जोडून नम्रपणे शुक्राला म्हटलं—
नापराध्ये न संकुप्ये नैवाधर्मं प्रवर्तये अधर्मकारिणः पापाः शास्या एव महात्मनाम्
मी कधीही कुणाचं वाईट करत नाही, रागावत नाही, किंवा अधर्माचं वर्तन करत नाही; मोठ्या माणसांनी फक्त अधर्म करणाऱ्यांनाच शिक्षा करावी.
धर्मम् एव चरन्तं वै कथं मां शप्तवान् असि देवयानी द्विजश्रेष्ठ वृथा मां वक्ति किंचन
मी नेहमी धर्माचं पालन करतो, मग मला कसा शाप दिलात? श्रेष्ठ ब्राह्मण, देवयानी माझ्यावर खोटं बोलते.
तस्मान् न मम विप्रेन्द्र शापं दातुं त्वम् अर्हसि विद्वांसो ऽपि हि निर्दोषे यदि कुप्यन्ति मोहिताः तदा न दोषो मूर्खाणां द्वेषाग्निप्लुष्टचेतसाम्
म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मण, मला शाप देणं योग्य नाही; कारण विद्वान माणसांनाही कधी कधी मोहाने निरपराधावर राग येतो—मग द्वेषाने भरलेल्या अज्ञानी लोकांना दोष देता येत नाही.
ययातिवाक्याच् छुक्रो ऽपि सस्मार सुतया कृतम् असकृद् विप्रियं तस्य दिवा रात्रौ प्रचण्डया
ययातीचं बोलणं ऐकून शुक्रालाही दिवसा-रात्री आपल्या मुलीवर वारंवार झालेलं अन्याय आठवलं, आणि त्याचा राग पुन्हा पेटला.
गतकोपो ऽहम् इत्य् उक्त्वा काव्यो राजानम् अब्रवीत्
"आता माझा राग शांत झाला आहे," असं म्हणून काव्याने राजाला सांगितलं—
ज्ञातं मयानयाकारि विप्रियं न वदे ऽनृतम् शापस्येमं करिष्यामि शृणुष्वानुग्रहं नृप
तिच्या वागण्यावरून मला आता झालेला अन्याय समजला आहे; मी खोटं बोलत नाही. हा शाप मी पूर्ण करीन—राजा, माझ्या कृपेचं ऐक.
यस्मै पुत्राय संदातुं जराम् इच्छसि मानद तस्य सा यात्व् इयं राजञ् जरा पुत्राय मद्वरात्
राजा, तुझ्या ज्या मुलाला तू हे म्हातारपण द्यावंसं वाटेल, माझ्या वरामुळे ते म्हातारपण त्याच्याकडे जावो.
पुनर् ययातिः श्वशुरं शुक्रं प्राह विनीतवत्
पुन्हा ययातीनं आपल्या सासऱ्याशी, शुक्राशी, आदराने बोललं—
यो गृह्णाति मया दत्तां जरां भक्तिसमन्वितः स राजा स्याद् दैत्यगुरो तद् एतद् अनुमन्यताम्
जो माझ्या हातून हे म्हातारपण भक्तीने स्वीकारेल, तोच राजा व्हावा, दैत्यगुरू, हे कृपया मान्य करावं.
यो मद्वाक्यं नाभिनन्देत् सुतो दैत्यगुरो दृढम् तं शपेयम् अनुज्ञात्र दातव्यैव त्वया गुरो
दैत्यगुरू, माझा कोणताही मुलगा जर माझं बोलणं ठामपणे नाकारेल, तर तुमच्या परवानगीने मी त्याला शाप देऊ शकतो; हे तुम्ही मला द्यावं.
एवम् अस्त्व् इति राजानम् उवाच भृगुनन्दनः ततो ययातिः स्वं पुत्रम् आहूयेदं वचो ऽब्रवीत्
"तसं असू द्या," असं भृगुवंशीयाने राजाला सांगितलं. मग ययातीनं आपल्या मुलाला बोलावून असं म्हटलं—
यदो गृहाण मे शापाज् जरां जातां सुतो भवान् ज्येष्ठः सर्वार्थवित् प्रौढः पुत्राणां धुरि संस्थितः पुत्री तेनैव जनको यस् तदाज्ञावशे स्थितः
यदु, शापामुळे माझ्यावर आलेलं हे म्हातारपण तू स्वीकार. तू मोठा आहेस, सर्व गोष्टींमध्ये समजूतदार आहेस, आणि भावांमध्ये प्रमुख आहेस. वडील खरे वडील तेव्हा ठरतात, जेव्हा मुलगा त्यांचं ऐकतो.
नेत्य् उवाच यदुस् तातं ययातिं भूरिदक्षिणम् ययातिश् च यदुं शप्त्वा तुर्वसुं कामम् अब्रवीत्
पण यदुने आपल्या दानशूर वडिलांना 'नको' असं उत्तर दिलं; तेव्हा ययातीनं यदुला शाप देऊन, मग आपल्या इच्छेनुसार तुर्वसूला बोलावलं.
नागृह्णात् तुर्वसुश् चापि पित्रा दत्तां जरां तदा तं शप्त्वा चाब्रवीद् द्रुह्युं गृहाणेमां जरां मम
त्या वेळी तुर्वसुने वडिलांनी दिलेली वार्धक्य स्वीकारली नाही; मग त्याला शाप देऊन त्याने द्रुह्युला सांगितले, 'ही वार्धक्य माझ्याकडून घे.'
द्रुह्युश् च नैच्छत् तां दत्तां जरां रूपविनाशिनीम् अनुम् अप्य् अब्रवीद् राजा गृहाणेमां जरां मम
द्रुह्युलाही रूप नष्ट करणारी ती वार्धक्य स्वीकारायला तयार झाला नाही; मग राजाने अनुला सांगितले, 'ही वार्धक्य माझ्याकडून घे.'
अनुर् नेति तदोवाच शप्त्वा तं पूरुम् अब्रवीत् अभिनन्द्य तदा पूरुर् जरां तां जगृहे पितुः
अनुनेही 'नको' असे उत्तर दिले आणि त्यालाही शाप दिला; मग त्याने पूरुला सांगितले. तेव्हा पूरुने आनंदाने वडिलांची ती वार्धक्य स्वीकारली.
सहस्रम् एकं वर्षाणां यावत् प्रीतो ऽभवत् पिता यौवने यानि भोग्यानि वस्तूनि विविधानि च
वडील समाधानी असताना, हजार वर्षे, तरुणपणी मिळणारी सर्व सुखे आणि विविध वस्तू पूरुला उपभोगायला मिळाली.
पुत्रयौवनसंतुष्टो ययातिर् बुभुजे सुखम् ततस् तृप्तो ऽभवद् राजा सर्वभोगेषु नाहुषः ततो हर्षात् समाहूय पूरुं पुत्रम् अथाब्रवीत्
पुत्राच्या तरुणपणामुळे ययाति आनंदी झाला आणि सुख उपभोगू लागला; सर्व भोग मिळाल्यावर नाहुष राजा तृप्त झाला. मग आनंदाने त्याने पूरु या पुत्राला बोलावून सांगितले.
तृप्तो ऽस्मि सर्वभोगेषु यौवनेन तवानघ गृहाण यौवनं पुत्र जरां मे देहि कश्मलाम्
'माझ्या मुला, तुझ्या तरुणपणामुळे मी सर्व सुखांनी तृप्त झालो आहे. आता तुझे तरुणपण परत घे आणि माझी ही दूषित वार्धक्य मला परत दे.'
नेत्य् उवाच तदा पूरुर् जरया क्षीयते मया विकारास् तात भावानां दुर्निवाराः शरीरिणाम्
तेव्हा पूरु म्हणाला, 'नको', कारण या वार्धक्यामुळे मी फार थकलो आहे; बाबा, देहधारकांना होणारे हे बदल थांबवता येत नाहीत.
बलात् कालागता सह्या जराप्य् अखिलदेहिभिः सा चेद् गुरूपकाराय गृहीता त्यज्यते कथम्
वेळ आली की सर्वांना ही वार्धक्य सहन करावीच लागते; पण वडिलांची सेवा करण्यासाठी ती स्वीकारली असेल, तर ती सोडून देता येत नाही.
स्वीकृतत्यागपापाद् धि देहिनां मरणं वरम् अथवा तु जरां राजंस् तपसा नाशयाम्य् अहम्
स्वीकारलेली गोष्ट सोडून देणे हे पाप आहे, त्यापेक्षा मरण बरे; नाहीतर राजन, मी तप करून ही वार्धक्य नष्ट करीन.
एवम् उक्त्वा तु पितरं ययौ गङ्गाम् अनुत्तमाम् गौतम्या दक्षिणे पारे ततस् तेपे तपो महत्
असं वडिलांना सांगून तो गंगेच्या उत्तम तीरावर, गौतमीच्या दक्षिण काठी गेला आणि तिथे मोठं तप केलं.
ततः प्रीतो ऽभवद् देवः कालेन महता शिवः लोकातीतमहोदारगुणसन्मणिभूषितम् किं ददामीति तं प्राह पूरुं स सुरसत्तमः
मग बऱ्याच काळानंतर, जगातील सर्वश्रेष्ठ गुणांनी शोभलेले महादेव प्रसन्न झाले आणि त्यांनी पूरुला विचारले, 'तुला काय द्यावं?'
शापप्राप्तां जरां नाथ पितुर् मम सुराधिप तां नाशयस्व देवेश पितृशप्तांश् च कोपतः मद्भ्रातॄञ् शापतो मुक्तान् कुरुष्व सुरपूजित
'देवाधिदेव, वडिलांच्या शापामुळे मला मिळालेली ही वार्धक्य नष्ट करा; आणि माझ्या भावांना रागाने दिलेल्या शापातून मुक्त करा.'
तथेत्य् उक्त्वा जगन्नाथः शापाज् जातां जरां तथा अनाशयज् जगन्नाथो भ्रातॄंश् चक्रे विशापिनः
मग जगन्नाथाने 'तसं होवो' असं म्हणून, शापामुळे आलेली वार्धक्य नष्ट केली आणि भावांना शापमुक्त केलं.
ततः प्रभृति तत् तीर्थं जरारोगविनाशनम् अकालजजरादीनां स्मरणाद् अपि नाशनम्
त्या वेळेपासून ते तीर्थ वार्धक्य आणि रोग दूर करणारे म्हणून प्रसिद्ध झाले; फक्त त्याचे स्मरण केले तरी अकाली वार्धक्य आणि अशा व्याधी नष्ट होतात.
तन्नाम्ना चापि विख्यातं कालञ्जरम् उदाहृतम् यायातं नाहुषं पौरं शौक्रं शार्मिष्ठम् एव च
त्या नावाने ते कालंजर म्हणूनही ओळखले जाते; त्याला ययाति, नाहुष, पौऱ, शौक्र आणि शार्मिष्ठ असेही म्हणतात.
एवमादीनि तीर्थानि तत्राष्टोत्तरम् एव च शतं विद्यान् महाबुद्धे सर्वसिद्धिकरं तथा
त्या ठिकाणी अशा प्रकारची तीर्थे आहेत आणि एकशे आठ तीर्थे आहेत, हे महाबुद्धे, जी सर्व सिद्धी देणारी आहेत.