अन्योन्यरेतोव्यतिषङ्गदोषाद् अग्नेर् अपत्यम् उभयं तथैव पुत्रः सुवर्णो बहुरूपरूपी रूपाणि कृत्वा सुरसत्तमानाम्
एकमेकांच्या संयोगामुळे दोघेही अग्नीची मुले झाली. तसेच सुवर्णाने अनेक रूपे घेतली आणि देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रूपांना धारण केले.
इन्द्रस्य वायोर् धनदस्य भार्यां जलेश्वरस्यापि मुनीश्वराणाम् भार्यास् तु गच्छत्य् अनिशं सुवर्णो यस्याः प्रियं यच् च वपुः स कृत्वा
तो इंद्र, वायू, कुबेर, वरुण आणि मोठ्या ऋषींच्या प्रिय पत्नीचे रूप व सौंदर्य घेऊन, सुवर्णाला जिथे हवे तिथे जात असे.
याति क्वचिच् चापि कवेस् तनूजस् तद्भर्तृरूपं च पतिव्रतासु कृत्वानिशं ताभिर् उदारभावः कुर्वन् कृतार्थं मदनं स रेमे
कधी कधी त्या ऋषीपुत्राने पतिव्रता स्त्रियांच्या नवऱ्याचे रूप घेतले आणि नेहमीच उदारपणे वागून त्यांच्यासोबत इच्छित सुख उपभोगले.
कृत्वा गता क्वापि चैवं सुवर्णा धर्मस्य भार्यापि सुवर्णनाम्नी स्वाहासुता स्वैरिणी सा बभूव यस्यापि यस्यापि मनोगता या
असे केल्यावर सुवर्णा, धर्माची पत्नी आणि स्वाहा हिची मुलगी, मनात जिथे वाटेल तिथे मुक्तपणे जाऊ लागली.
भार्यास्वरूपा सैव भूत्वा सुवर्णा रेमे पतीन् मानुषान् आसुरांश् च देवान् ऋषीन् पितृरूपांस् तथान्यान् रूपौदार्यस्थैर्यगाम्भीर्ययुक्तान्
पत्नीचे रूप घेऊन सुवर्णा, पुरुष, असुर, देव, ऋषी, पितर आणि इतर सुंदर, उदार, स्थिर आणि गंभीर असलेल्या पतींसोबत रमली.
याभिप्रेता यस्य देवस्य भार्या तद्रूपा सा रमते तेन सार्धम् नानाभेदैः करणैश् चाप्य् अनेकैर् आकर्षन्ती तन्मनः कामसिद्धिम्
ज्या देवाला जी देवी पत्नी म्हणून हवी असे, तिचेच रूप घेऊन ती त्याच्यासोबत रमायची आणि अनेक उपायांनी त्याचे मन आकर्षित करून त्याच्या इच्छा पूर्ण करायची.
एवं सुवर्णस्य निरीक्ष्य चेष्टाम् अग्नेः सूनोः पुत्रिकायास् तथाग्नेः सर्वे च शेपुः कुपितास् तदाग्नेः पुत्रं च पुत्रीं च सुरासुरास् ते
अशा प्रकारे अग्नीच्या मुली सुवर्णाच्या वागण्याचे सर्व देव आणि असुरांनी पाहिले आणि ते रागावून अग्नीच्या मुलाला आणि मुलीला शाप दिला.
कृतं यद् एतद् व्यभिचाररूपं यच् छद्मना वर्तनं पापरूपम् तस्मात् सुतस् ते व्यभिचारवांश् च सर्वत्र गामी जायतां हव्यवाह
हे कृत्य व्यभिचार आणि फसवणुकीचे आहे, हे पाप आहे. म्हणून, हव्यवाहना, तुझा मुलगा सर्वत्र भटकणारा आणि व्यभिचारी होवो.
तथा सुवर्णापि न चैकनिष्ठा भूयाद् अग्ने नैकतृप्ता बहूंश् च नानाजातीन् निन्दितान् देहभाजो भजित्री स्याद् एष दोषश् च पुत्र्याः
तसेच, अग्नी, सुवर्णा एकावरच निष्ठावान राहू नये, एकावरच समाधान मानू नये; तिने अनेक, वेगवेगळ्या आणि निंदनीय रूपधारी लोकांशी संबंध ठेवावेत—ही तुझ्या मुलीची चूक ठरो.
इत्य् एतच् छापवचनं श्रुत्वाग्निर् अतिभीतवत् माम् अभ्येत्य तदोवाच निष्कृतिं वद पुत्रयोः
हा शापाचा निर्णय ऐकून अग्नी फार घाबरला, माझ्याकडे आला आणि म्हणाला, 'माझ्या मुला-मुलीच्या प्रायश्चित्ताचा उपाय सांग.'
तदाहम् अब्रवं वह्ने गौतमीं गच्छ शंकरम् स्तुत्वा तत्र महाबाहो निवेदय जगत्पतेः
मग मी म्हणालो, 'वह्ने, गौतमी नदीला जा आणि तिथे महादेवाची भक्तीपूर्वक पूजा कर. मग सर्व जगाचा स्वामी शंकराला हे सांग.'
माहेश्वरेण वीर्येण तव देहस्थितेन च एवंविधं त्व् अपत्यं ते जातं वह्ने ततो भवान्
माहेश्वराच्या शक्तीने, जी तुझ्या शरीरात आहे, असे संतती तुझ्याकडे जन्मली आहे, वह्ने; म्हणून—
निवेदयस्व देवाय देवानां शापम् ईदृशम् स्वापत्यरक्षणायासौ शंभुः श्रेयः करिष्यति
—देवतांचा देव याला हा शाप सांग, म्हणजे शंभू तुझ्या संततीचे कल्याण आणि रक्षण करील.
स्तुहि देवं च देवीं च भक्त्या प्रीतो भवेच् छिवः ततस् त्व् अपत्यविषये प्रियान् कामान् अवाप्स्यसि
देव आणि देवीची भक्तीने स्तुती कर; शिव प्रसन्न होईल आणि मग तुला तुझ्या संततीविषयी प्रिय इच्छा पूर्ण होतील.
ततो मद्वचनाद् अग्निर् गङ्गां गत्वा महेश्वरम् तुष्टाव नियतो वाक्यैः स्तुतिभिर् वेदसंमितैः
माझ्या सांगण्यावरून अग्नी गंगेला गेला आणि तिथे महेश्वराची शिस्तबद्ध शब्दांनी आणि वेदांनुसार स्तुती करून पूजा केली.
विश्वस्य जगतो धाता विश्वमूर्तिर् निरञ्जनः आदिकर्ता स्वयंभूश् च तं नमामि जगत्पतिम्
मी त्या विश्वाचा स्वामी, जगाचा सर्जनहार, विश्वरूप, निष्कलंक, आदिकर्ता आणि स्वयंभू याला नमस्कार करतो.
यो ऽग्निर् भूत्वा संहरति स्रष्टा वै जलरूपतः सूर्यरूपेण यः पाति तं नमामि च त्र्यम्बकम्
जो अग्नीच्या रूपाने सर्व काही संहारतो, जलरूपाने निर्माण करतो, सूर्यरूपाने रक्षण करतो—त्या त्र्यंबकाला मी वंदन करतो.
ततः प्रसन्नो भगवान् अनन्तः शंभुर् अव्ययः वरेण च्छन्दयाम् आस पावकं सुरपूजितम्
मग अनंत, शुभ आणि अविनाशी असा भगवान प्रसन्न झाला आणि देवांनी पूजिलेल्या अग्नीला वर दिला.
स विनीतः शिवं प्राह तव वीर्यं मयि स्थितम् तेन जातः सुतो रम्यः सुवर्णो लोकविश्रुतः
तो अग्नी नम्रपणे शिवाला म्हणाला, "तुझे सामर्थ्य माझ्यात आहे; त्यातूनच सुंदर आणि जगभर प्रसिद्ध असा सुवर्ण नावाचा मुलगा झाला."
तथा सुवर्णा पुत्री च तस्माद् एव जगत्प्रभो अन्योन्यवीर्यसङ्गाच् च तद्दोषाद् उभयं त्व् इदम्
तसेच, सुवर्णा ही देखील तुझ्यापासूनच कन्या झाली, हे जगाच्या प्रभो; एकमेकांच्या सामर्थ्याच्या संयोगाने आणि त्या दोषामुळे हे दोन्ही घडले.
व्यभिचारात् सदोषं च अपत्यम् अभवच् छिव शापं ददुः सुराः सर्वे तयोः शान्तिं कुरु प्रभो
व्यभिचारामुळे संततीत दोष आला; शिवा, सर्व देवांनी त्यांना शाप दिला—प्रभो, त्यांना शांतता दे.
तदग्निवचनाच् छंभुः प्रोवाचेदं शुभोदयम्
मग अग्नीच्या विनंतीवरून शंभूने हे शुभ वचन सांगितले.
मद्वीर्याद् अभवत् त्वत्तः सुवर्णो भूरिविक्रमः समग्रा ऋद्धयः सर्वाः सुवर्णे ऽस्मिन् समाहिताः
माझ्या आणि तुझ्या सामर्थ्याने मोठ्या पराक्रमाचा सुवर्ण जन्मला; सर्व समृद्धी या सुवर्णामध्ये एकत्र आली आहे.
भविष्यन्ति न संदेहो वह्ने शृणु वचो मम त्रयाणाम् अपि लोकानां पावनः स भविष्यति
कसलाही संशय नाही, अग्नी, माझे बोल ऐक—तो तिन्ही लोकांचा पावन करणारा होईल.
स एव चामृतं लोके स एव सुरवल्लभः स एव भुक्तिमुक्ती च स एव मखदक्षिणा
तोच या जगात अमृत आहे, तोच देवांचा प्रिय आहे, तोच भोग आणि मोक्ष आहे, तोच यज्ञाची दक्षिणा आहे.
स एव रूपं सर्वस्य गुरूणाम् अप्य् असौ गुरुः वीर्यं श्रेष्ठतमं विद्याद् वीर्यं मत्तो यद् उत्तमम्
तोच सर्वांचा मूळ रूप आहे; गुरूंमध्येही तोच गुरु आहे. त्याचे सामर्थ्य श्रेष्ठ आहे, माझ्याकडून मिळालेले तेच सर्वोच्च आहे.
विशेषतस् त्वयि क्षिप्तं तस्य का स्याद् विचारणा हीनं तेन विना सर्वं संपूर्णास् तेन संपदः
हे विशेषतः तुझ्यात ठेवले आहे, तर विचार करण्याची काही गरज नाही; त्याशिवाय सर्व काही अपूर्ण आहे, आणि त्याच्यामुळे सर्व संपत्ती पूर्ण होते.
जीवन्तो ऽपि मृताः सर्वे सुवर्णेन विना नराः निर्गुणो ऽपि धनी मान्यः सगुणो ऽप्य् अधनो नहि
सुवर्णाशिवाय जरी जिवंत असले तरी सर्व माणसे मृतच आहेत; गुण नसला तरी धनवान माणूस मान्य असतो, पण गुण असला तरी गरीब माणूस मान्य नसतो.
तस्मान् नातः परं किंचित् सुवर्णाद् धि भविष्यति तथा चैषा सुवर्णापि स्याद् उत्कृष्टापि चञ्चला
म्हणून सुवर्णापेक्षा श्रेष्ठ काहीच नाही; तसेच सुवर्णा जरी उत्तम असली तरी चंचल आहे.
अनया वीक्षितं सर्वं न्यूनं पूर्णं भविष्यति तपसा जपहोमैश् च येयं प्राप्या जगत्त्रये
तिच्या द्वारे जे काही अपूर्ण किंवा पूर्ण दिसते, ते सर्व पूर्ण होते; तप, जप आणि होम यांद्वारे ती तिन्ही लोकांत मिळते.