देव गच्छ महाभाग शंभुं त्रैलोक्यपूजितम् तारकाद् भयम् उत्पन्नं शंभवे त्वं निवेदय
देवा, तू या त्रैलोक्यपूजित शंभूंकडे जा आणि तारकामुळे निर्माण झालेल्या भीतीची त्याला कल्पना दे.
न गन्तव्यं तत्र देशे दंपत्योः स्थितयो रहः सामान्यमात्रतो न्यायः किं पुनः शूलपाणिनि
जिथे पती-पत्नी एकटे असतात, तिथे कुणीही जाऊ नये; हे सर्वसामान्य लोकांसाठीही योग्य नाही, मग त्रिशूळधारीसाठी तर अजूनच नाही.
एकान्तस्थितयोः स्वैरं जल्पतोर् यः सरागयोः दंपत्योः शृणुयाद् वाक्यं निरयात् तस्य नोद्धृतिः
जेव्हा पती-पत्नी एकांतात प्रेमाने बोलत असतात आणि कोणी त्यांच्या बोलण्यावर कान देतो, त्याला नरकातून सुटका मिळत नाही.
स स्वाम्य् अखिललोकानां महाकालस् त्रिशूलवान् निरीक्षणीयः केन स्याद् भवान्या रहसि स्थितः
जो सर्व लोकांचा स्वामी, महाकाळ आणि त्रिशूळधारी आहे, तो भवानीसोबत एकांतात असताना त्याच्याकडे कोण पाहू शकेल?
महाभये चानुगते न्यायः को ऽन्व् अत्र वर्ण्यते तारकाद् भय उत्पन्ने गच्छ त्वं तारको भवान्
मोठ्या संकटाच्या वेळी कोणते नियम सांगावे? तारकामुळे भीती निर्माण झाली आहे, म्हणून तूच तारक व्हा आणि जा.
महाभयाब्धौ साधूनां यत् परार्थाय जीवितम् रूपेणान्येन वा गच्छ वाचं वद यथा तथा
सज्जनांवर मोठ्या संकटाचा समुद्र ओसंडून वाहू लागला की, दुसऱ्यांसाठी आपले जीवन द्यावे लागते; म्हणून, दुसरा रूप घे किंवा योग्य ते बोल.
विश्राव्य देववचनं शंभुम् आगच्छ सत्वरः ततो दास्यामहे पूजाम् उभयोर् लोकयोः कवे
देवतांचे शब्द सांगून लगेच शंभूकडे परत ये; मग, कवी, आम्ही दोन्ही लोकांत तुझी पूजा करू.
शुको भूत्वा जगामाशु देववाक्याद् धुताशनः यत्रासीज् जगतां नाथो रममाणस् तदोमया
धुताशनाने देवांच्या आज्ञेने पोपटाचे रूप घेऊन, जिथे उमेसोबत जगाचा स्वामी रममाण होत होता, तिथे तो पटकन गेला.
स भीतवद् अथ प्रायाच् छुको भूत्वा तदानलः नाशकद् द्वारदेशे तु प्रवेष्टुं हव्यवाहनः
तेव्हा तो अग्निदेव पोपट होऊन घाबरतच तिथे गेला, पण हव्यासाठी दारातून आत जाता आले नाही.
ततो गवाक्षदेशे तु तस्थौ धुन्वन्न् अधोमुखः तं दृष्ट्वा प्रहसञ् शंभुर् उमां प्राह रहोगतः
मग तो खिडकीजवळ खाली मान घालून थरथरत उभा राहिला; त्याला पाहून शंभू हसला आणि एकांतात उमेला म्हणाला.
पश्य देवि शुकं प्राप्तं देववाक्याद् धुताशनम्
देवी, पाहा, देवांच्या आज्ञेने धुताशन नावाचा पोपट आला आहे.
लज्जिता चावदद् देवम् अलं देवेति पार्वती पुरश्चरन्तं देवेशो ह्य् अग्निं तं द्विजरूपिणम्
लाजून पार्वतीने देवाला म्हणाले, 'बस, देवा.' मग देवांचा स्वामी त्या द्विजरूपात असलेल्या अग्नीला संबोधू लागला.
आहूय बहुशश् चापि ज्ञातो ऽस्य् अग्ने ऽत्र मा वद विदारयस्व स्वमुखं गृहाणेदं नयस्व तत्
त्याला पुन्हा पुन्हा बोलावून, शंभूने ओळखले आणि म्हणाले, 'इथे काही बोलू नकोस; तोंड उघड, हे घे आणि ते घेऊन जा.'
इत्य् उक्त्वा तस्य चास्ये ऽग्ने रेतः स प्राक्षिपद् बहु रेतोगर्भस् तदा चाग्निर् गन्तुं नैव च शक्तवान्
असे म्हणून, शंभूने आपले वीर्य अग्नीच्या तोंडात टाकले; ते वीर्य पोटात गेल्यावर अग्नी हलू शकला नाही.
सुरनद्यास् ततस् तीरं श्रान्तो ऽग्निर् उपतस्थिवान् कृत्तिकासु च तद् रेतः प्रक्षेपात् कार्त्तिको ऽभवत्
मग थकून अग्नी देव नदीच्या काठी गेला; तिथे कृतिका तारांकितांमध्ये ते वीर्य टाकल्यावर कार्तिकेयाचा जन्म झाला.
अवशिष्टं च यत् किंचिद् अग्नेर् देहे च शांभवम् तद् एव रेतो वह्निस् तु स्वभार्यायां द्विधाक्षिपत्
शंभूचे जे काही वीर्य अग्नीच्या शरीरात राहिले होते, तेच अग्नीने आपल्या पत्नीच्या पोटी दोन भागांत टाकले.
स्वाहायां प्रियभूतायां पुत्रार्थिन्यां विशेषतः पुरा साश्वासिता तेन संततिस् ते भविष्यति
स्वाहा, जी त्याला प्रिय होती आणि विशेषतः पुत्रासाठी इच्छुक होती, तिच्या पोटी ते ठेवले; तिला त्याने धीर दिला आणि तुझा वंश तिच्यापासून होईल.
तद् वह्निनाथ संस्मृत्य तत् क्षिप्तं शांभवं महः तद् अग्ने रेतसस् तस्यां जज्ञे मिथुनम् उत्तमम्
मग अग्नीने ते आठवून, शंभूचे तेज तिच्यात टाकले; त्या अग्नीच्या वीर्यातून तिच्या पोटी एक श्रेष्ठ जोडपे जन्माला आले.
सुवर्णश् च सुवर्णा च रूपेणाप्रतिमं भुवि अग्नेः प्रीतिकरं नित्यं लोकानां प्रीतिवर्धनम्
सुवर्ण आणि सुवर्णा, त्यांच्या रूपाला पृथ्वीवर तोड नाही. ते नेहमी अग्नीला आनंद देतात आणि सर्व लोकांचे सुख वाढवतात.
अग्निः प्रीत्या सुवर्णां तां प्रादाद् धर्माय धीमते सुवर्णस्याथ पुत्रस्य संकल्पाम् अकरोत् प्रियाम् एवं पुत्रस्य पुत्र्याश् च विवाहम् अकरोत् कविः
आग्नीने प्रेमाने सुवर्णाला धर्मासाठी त्या बुद्धिमानाला दिले. नंतर सुवर्णाच्या मुलासाठी त्याने एक आवडती इच्छा केली आणि मग त्या ऋषीने मुलगा आणि मुलीचे लग्न लावले.
अन्योन्यरेतोव्यतिषङ्गदोषाद् अग्नेर् अपत्यम् उभयं तथैव पुत्रः सुवर्णो बहुरूपरूपी रूपाणि कृत्वा सुरसत्तमानाम्
एकमेकांच्या संयोगामुळे दोघेही अग्नीची मुले झाली. तसेच सुवर्णाने अनेक रूपे घेतली आणि देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रूपांना धारण केले.
इन्द्रस्य वायोर् धनदस्य भार्यां जलेश्वरस्यापि मुनीश्वराणाम् भार्यास् तु गच्छत्य् अनिशं सुवर्णो यस्याः प्रियं यच् च वपुः स कृत्वा
तो इंद्र, वायू, कुबेर, वरुण आणि मोठ्या ऋषींच्या प्रिय पत्नीचे रूप व सौंदर्य घेऊन, सुवर्णाला जिथे हवे तिथे जात असे.
याति क्वचिच् चापि कवेस् तनूजस् तद्भर्तृरूपं च पतिव्रतासु कृत्वानिशं ताभिर् उदारभावः कुर्वन् कृतार्थं मदनं स रेमे
कधी कधी त्या ऋषीपुत्राने पतिव्रता स्त्रियांच्या नवऱ्याचे रूप घेतले आणि नेहमीच उदारपणे वागून त्यांच्यासोबत इच्छित सुख उपभोगले.
कृत्वा गता क्वापि चैवं सुवर्णा धर्मस्य भार्यापि सुवर्णनाम्नी स्वाहासुता स्वैरिणी सा बभूव यस्यापि यस्यापि मनोगता या
असे केल्यावर सुवर्णा, धर्माची पत्नी आणि स्वाहा हिची मुलगी, मनात जिथे वाटेल तिथे मुक्तपणे जाऊ लागली.
भार्यास्वरूपा सैव भूत्वा सुवर्णा रेमे पतीन् मानुषान् आसुरांश् च देवान् ऋषीन् पितृरूपांस् तथान्यान् रूपौदार्यस्थैर्यगाम्भीर्ययुक्तान्
पत्नीचे रूप घेऊन सुवर्णा, पुरुष, असुर, देव, ऋषी, पितर आणि इतर सुंदर, उदार, स्थिर आणि गंभीर असलेल्या पतींसोबत रमली.
याभिप्रेता यस्य देवस्य भार्या तद्रूपा सा रमते तेन सार्धम् नानाभेदैः करणैश् चाप्य् अनेकैर् आकर्षन्ती तन्मनः कामसिद्धिम्
ज्या देवाला जी देवी पत्नी म्हणून हवी असे, तिचेच रूप घेऊन ती त्याच्यासोबत रमायची आणि अनेक उपायांनी त्याचे मन आकर्षित करून त्याच्या इच्छा पूर्ण करायची.
एवं सुवर्णस्य निरीक्ष्य चेष्टाम् अग्नेः सूनोः पुत्रिकायास् तथाग्नेः सर्वे च शेपुः कुपितास् तदाग्नेः पुत्रं च पुत्रीं च सुरासुरास् ते
अशा प्रकारे अग्नीच्या मुली सुवर्णाच्या वागण्याचे सर्व देव आणि असुरांनी पाहिले आणि ते रागावून अग्नीच्या मुलाला आणि मुलीला शाप दिला.
कृतं यद् एतद् व्यभिचाररूपं यच् छद्मना वर्तनं पापरूपम् तस्मात् सुतस् ते व्यभिचारवांश् च सर्वत्र गामी जायतां हव्यवाह
हे कृत्य व्यभिचार आणि फसवणुकीचे आहे, हे पाप आहे. म्हणून, हव्यवाहना, तुझा मुलगा सर्वत्र भटकणारा आणि व्यभिचारी होवो.
तथा सुवर्णापि न चैकनिष्ठा भूयाद् अग्ने नैकतृप्ता बहूंश् च नानाजातीन् निन्दितान् देहभाजो भजित्री स्याद् एष दोषश् च पुत्र्याः
तसेच, अग्नी, सुवर्णा एकावरच निष्ठावान राहू नये, एकावरच समाधान मानू नये; तिने अनेक, वेगवेगळ्या आणि निंदनीय रूपधारी लोकांशी संबंध ठेवावेत—ही तुझ्या मुलीची चूक ठरो.
इत्य् एतच् छापवचनं श्रुत्वाग्निर् अतिभीतवत् माम् अभ्येत्य तदोवाच निष्कृतिं वद पुत्रयोः
हा शापाचा निर्णय ऐकून अग्नी फार घाबरला, माझ्याकडे आला आणि म्हणाला, 'माझ्या मुला-मुलीच्या प्रायश्चित्ताचा उपाय सांग.'