ऋते युद्धान् महाबाहो शक्र युध्यस्व निर्गते मयि तस्मान् नैतद् एवं तव युक्तं भविष्यति
हे महाबाहू शक्रा, युद्धाशिवाय दुसऱ्या वेळी लढू नकोस. मी निघून गेल्यावरच लढा. म्हणून हे तुझ्यासाठी योग्य नाही.
शतक्रतुः सहस्राक्षः शचीभर्ता पुरंदरः वज्रपाणिः सुरेन्द्रस् त्वं ते न युक्तं भवेत् प्रभो
तू शतक्रतु, सहस्रनेत्री, शचीचा पती, पुरंदर, वज्रधारी, देवांचा राजा आहेस; असे कृत्य तुझ्यासारख्या प्रभूला शोभत नाही.
अथवा युद्धकामस् त्वं मम निष्क्रमणं यथा तथा कुरु महाबाहो मार्गाद् अस्माद् अपासर
किंवा, जर तुला युद्धाचीच इच्छा असेल, तर हे महाबाहू, माझ्या बाहेर पडण्याची सोय कर आणि मला या वाटेवरून दूर कर.
कुमार्गे न प्रवर्तन्ते महान्तो ऽपि विपद्गताः अविद्यश् चाप्य् अशस्त्रश् च नैव चायुधसंग्रहः
मोठमोठे लोकसुद्धा संकटात असले तरी चुकीच्या मार्गावर जात नाहीत; अज्ञान आणि निःशस्त्र असलेल्या माणसाशी कधीही युद्ध करू नये.
त्वं विद्यावान् वज्रपाणे मां निघ्नन् किं न लज्जसे कुर्वन्ति गर्हितं कर्म न कुलीनाः कदाचन
तू विद्वान आहेस, हे वज्रधारी; मला मारताना तुला लाज वाटत नाही का? प्रतिष्ठित लोक कधीही निंदनीय कृत्य करत नाहीत.
हत्वा वा किं तु जायेत यशो वा पुण्यम् एव वा वध्यन्ते भ्रातरः कामाद् गर्भस्थाः किं नु पौरुषम्
भावाला गर्भात असतानाच इच्छेने मारल्याने ना कीर्ती मिळते, ना पुण्य; त्यात पुरुषार्थ काय आहे?
यदि वा युद्धभक्तिस् ते मयि भ्रातर् असंशयम् ततो मुष्टिं पुरस्कृत्य वज्रिणे ऽसौ व्यवस्थितः
हे भाऊ, जर तुला खरोखरच माझ्याशी लढण्याची ओढ असेल, तर मी वज्रधारी तुझ्यासमोर मुठ बांधून उभा आहे.
बालघाती ब्रह्मघाती तथा विश्वासघातकः एवंभूतं फलं शक्र कस्मान् मां हन्तुम् उद्यतः
बालहत्यारा, ब्राह्मणहत्यारा, विश्वासघात करणारा—अशा माणसाला त्याच्या कृत्याचे फळ मिळते. मग हे शक्रा, मला मारण्याचा तुझा हेतू का?
यस्याज्ञया सर्वम् इदं वर्तते सचराचरम् स हन्ता बालकं मां वै किं यशः किं तु पौरुषम्
ज्याच्या आज्ञेने हे सर्व चराचर जग चालते, तो जर माझ्यासारख्या बालकाचा वध करतो, तर त्यात कीर्ती किंवा पुरुषार्थ काय आहे?
एवं ब्रुवन्तं तं गर्भं चिच्छेद कुलिशेन सः क्रोधान्धानां लोभिनां च न घृणा क्वापि विद्यते
तो असे बोलत असताना, इंद्राने वज्राने त्या गर्भाचे तुकडे केले; राग आणि लोभाने अंध झालेल्यांना कुठेही दया उरत नाही.
न ममार ततो दुःखाद् आहुस् ते भ्रातरो वयम् पुनश् चिच्छेद तान् खण्डान् मा वधीर् इति चाब्रुवन्
दुःखाने तो मेला नाही; त्याचे भाऊ म्हणाले, 'आम्ही अजून जिवंत आहोत.' इंद्राने पुन्हा त्यांचे तुकडे केले, तरीही ते म्हणाले, 'आम्हाला मारू नकोस.'
विश्वस्तान् मातृगर्भस्थान् निजभ्रातॄञ् शतक्रतो द्वेषविध्वस्तबुद्धीनां न चित्ते करुणाकणः
शत्रुत्वाने बुद्धी भ्रष्ट झालेल्या इंद्राच्या मनात, आईच्या पोटात असलेल्या आणि विश्वासाने असलेल्या स्वतःच्या भावांसाठी क्षणभरही दया उरली नाही.
एवं तु खण्डितं खण्डं हस्तपादादिजीववत् निर्विकारं ततो दृष्ट्वा सप्तसप्त सुविस्मितः
अशा प्रकारे गर्भाचे तुकडे झाले, तरी प्रत्येक तुकड्यात हातपायांसह जीव राहिला; सात सात तुकडे पाहून तो फारच आश्चर्यचकित झाला.
एकवद् बहुरूपाणि गर्भस्थानि शुभानि च रुदन्ति बहुरूपाणि मा रुतेत्य् अब्रवीद् धरिः
एक असूनही, गर्भातील ते अनेक रूपे घेत सुंदर आणि शुभ दिसू लागले, आणि वेगवेगळ्या रूपात रडू लागले; तेव्हा हरिने सांगितले, 'रडू नका.'
ततस् ते मरुतो जाता बलवन्तो महौजसः गर्भस्था एव ते ऽन्योन्यम् ऊचुः शक्रं गतभ्रमाः
नंतर ते मरुत जन्मले, बलवान आणि तेजस्वी; गर्भातच असतानाही त्यांनी एकमेकांशी बोलून, संभ्रम दूर करून इंद्राला उद्देशून सांगितले.
अगस्त्यं मुनिशार्दूलं माता यस्याश्रमे स्थिता अस्मत्पिता तव भ्राता सख्यं ते बहु मन्यते
त्यांची आई, ऋषीश्रेष्ठ अगस्त्य यांच्या आश्रमात राहत होती; आमचे वडील हे तुझे भाऊ आहेत आणि तुझ्याशी मैत्रीला ती फार महत्त्व देते.
अस्मान् उपरि सस्नेहं मनस् ते विद्महे मुने न यत् करोति श्वपचः प्रवृत्तस् तत्र वज्रधृक्
मुनिवर, आम्हाला तुमचं मन आमच्यावर प्रेमळ आहे हे माहीत आहे; पण जसं एखादा अस्पृश्य वागतो, तसं इंद्रसुद्धा वागत नाही.
इत्य् एतद् वचनं श्रुत्वा अगस्त्यो ऽगात् ससंभ्रमः दितिं संबोधयाम् आस व्यथितां गर्भवेदनात्
हे शब्द ऐकून अगस्त्य घाबरून तिथून निघून गेला आणि गरोदरपणाच्या वेदनेने त्रस्त असलेल्या दितीला समजावू लागला.
तत्रागस्त्यः शचीकान्तम् अशपत् कुपितो भृशम्
तेथे अगस्त्य अत्यंत रागावून शचीच्या प्रिय इंद्राला शाप दिला.
संग्रामे रिपवः पृष्ठं पश्येयुस् ते सदा हरे जीवताम् एव मरणम् एतद् एव हि मानिनाम् पृष्ठं पलायमानानां यत् पश्यन्त्य् अहिता रणे
हे हरि, युद्धात तुझे शत्रू नेहमी तुझं पाठीमागं पाहोत. अभिमानी लोकांसाठी हे जिवंतपणीचं मरण आहे—कारण जेव्हा रणभूमीत पळणाऱ्यांची पाठ शत्रू पाहतात, तेव्हा त्यांना ते मरणासमान वाटतं.
सापि तं गर्भसंस्थं च शशापेन्द्रं रुषा दितिः
दितीनेही रागाने, अजून पोटात असलेल्या इंद्रालाच शाप दिला.
न पौरुषं कृतं तस्माच् छापो ऽयं भविता तव स्त्रीभिः परिभवं प्राप्य राज्यात् प्रभ्रश्यसे हरे
पुरुषार्थाचं काहीच केलं नाहीस, म्हणून हा शाप तुला लागेल; स्त्रियांनी केलेल्या अपमानामुळे, हे हरि, तू आपलं राज्य गमवशील.
एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र कश्यपो वै प्रजापतिः प्रायाच् च व्यथितो ऽगस्त्याच् छ्रुत्वा शक्रविचेष्टितम् गर्भान्तरगतः शक्रः पितरं प्राह भीतवत्
तेव्हाच तिथे प्रजापती कश्यप आले. अगस्त्यकडून इंद्राने काय केलं ते ऐकून ते व्याकुळ झाले. पोटात असलेल्या इंद्राने घाबरत वडिलांना विचारलं.
अगस्त्याच् च दितेश् चैव बिभेमि क्रमितुं बहिः
मला अगस्त्य आणि दिती या दोघांमुळे बाहेर यायला भीती वाटते.
एतस्मिन्न् अन्तरे प्राप्य कश्यपो ऽपि प्रजापतिः पुत्रकर्म च तद् दृष्ट्वा गर्भान्तःस्थितिम् एव च दितिशापम् अगस्त्यस्य श्रुत्वासौ दुःखितो ऽभवत्
इतक्यात प्रजापती कश्यप तिथे आले. मुलासाठी चाललेली पूजा, पोटात असलेला इंद्र, दितीचा शाप आणि अगस्त्याचं बोलणं ऐकून ते खूप दुःखी झाले.
निर्गच्छ शक्र पुत्रैतत् पापं किं कृतवान् असि न निर्मलकुलोत्पन्ना मनः कुर्वन्ति पातके
इंद्रा, बाहेर ये. मुला, तू कोणता पाप केलंस? शुद्ध कुळात जन्मलेली माणसं कधीही वाईट विचार करत नाहीत.
स निर्गतो वज्रपाणिः सव्रीडो ऽधोमुखो ऽब्रवीत् तन्मूर्तिर् एव वदति सदसच्चेष्टितं नृणाम्
वज्रधारी इंद्र लाजून, मान खाली घालून बाहेर आला आणि बोलला; माणसाच्या वागण्यावरून त्याच्या चांगल्या-वाईट कृत्यांचा अंदाज येतो.
यद् उक्तम् अत्र श्रेयः स्यात् तत्कर्ताहम् असंशयम्
इथे जे काही हिताचं सांगितलं जाईल, ते मी नक्की करीन.
ततो ममान्तिकं प्रायाल् लोकपालैः स कश्यपः सर्वं वृत्तम् अथोवाच पुनः पप्रच्छ मां सुरैः
मग कश्यप लोकपालांसह माझ्याकडे आले. त्यांनी सगळं घडलं ते सांगितलं आणि देवांसह पुन्हा मला विचारलं.
दितिगर्भस्य वै शान्तिं सहस्राक्षविशापताम् गर्भस्थानां च सर्वेषाम् इन्द्रेण सह मित्रताम्
दितीच्या पोटी शांतता मिळावी, इंद्राचा शाप दूर व्हावा आणि पोटात असलेल्या सर्वांचा इंद्राशी मैत्री व्हावी.