इन्द्रस्य सख्यम् अभवन् मयेन प्रीतिपूर्वकम् मयो गत्वा रहः प्राह इन्द्रं स विनयान्वितः
इंद्र आणि मायामध्ये प्रेमळ मैत्री झाली; माया गुप्तपणे जाऊन नम्रतेने इंद्राशी बोलला.
दितेर् दनोर् अभिप्रायं व्रतं गर्भस्य वर्धनम् तस्य वीर्यं च विविधं प्रीत्येन्द्राय न्यवेदयत्
त्याने इंद्राला दितीचा हेतू, तिचे व्रत, गर्भाची वाढ आणि त्याची विविध सामर्थ्ये सर्व प्रेमाने सांगितली.
विश्वासैकगृहं मित्रम् अपायत्रासवर्जितम् अर्जितं सुकृतं नानाविधं चेत् तद् अवाप्यते
जो मित्र पूर्ण विश्वासाचा, संकटाची भीती नसलेला आणि अनेक चांगल्या कर्मांनी मिळवलेला असतो, तोच खरा मिळतो.
नमुचेश् च प्रियो भ्राता मयो दैत्यो महाबलः भ्रातृहन्त्रा कथं मैत्र्यं मयस्यासीत् सुरेश्वर
नमुचि हा मायाचा प्रिय भाऊ आणि बलाढ्य दैत्य होता; देवेंद्र, मग आपल्या भावाचा वध करणाऱ्याशी मायाची मैत्री कशी झाली?
दैत्यानाम् अधिपश् चासीद् बलवान् नमुचिः पुरा इन्द्रेण वैरम् अभवद् भीषणं लोमहर्षणम्
पूर्वी नमुचि हा दैत्यांचा बलाढ्य राजा होता; त्याचे इंद्राशी भीषण आणि अंगावर काटा आणणारे वैर होते.
युद्धं हित्वा कदाचिद् भो गच्छन्तं तु शतक्रतुम् दृष्ट्वा दैत्यपतिः शूरो नमुचिः पृष्ठतो ऽन्वगात्
एकदा युद्ध थांबवून इंद्र जात असताना, शूर दैत्यराजा नमुचि त्याच्या मागून गेला.
तम् आयान्तम् अभिप्रेक्ष्य शचीभर्ता भयातुरः ऐरावतं गजं त्यक्त्वा इन्द्रः फेनम् अथाविशत्
तो येताना पाहून, शचीचा पती इंद्र घाबरून गेला, त्याने ऐरावत हत्ती सोडून फेसात लपला.
स वज्रपाणिस् तरसा फेनेनैवाहनद् रिपुम् नमुचिर् नाशम् अगमत् तस्य भ्राता मयो ऽनुजः
वज्रधारी इंद्राने फक्त फेसाने आपल्या शत्रूवर वेगाने प्रहार केला; नमुचि नष्ट झाला आणि त्याचा भाऊ माया लहान होता.
भ्रातृहन्तृविनाशाय तपस् तेपे मयो महत् मायां च विविधाम् आप देवानाम् अतिभीषणाम्
भावाच्या वधाऱ्याचा नाश करण्यासाठी मायाने मोठे तप केले आणि देवांना घाबरवणारी विविध माया मिळवली.
वरांश् चावाप्य तपसा विष्णोर् लोकपरायणात् दानशौण्डः प्रियालापी तदाभवद् असौ मयः
विष्णूच्या कृपेने तप करून वर मिळवले आणि माया दान देण्यात व गोड बोलण्यात कुशल झाला.
अग्नींश् च ब्राह्मणान् पूज्य जेतुम् इन्द्रं कृतक्षणः दातारं च तदार्थिभ्यः स्तूयमानं च बन्दिभिः
अग्नी आणि ब्राह्मण यांची पूजा करून, इंद्र युद्धासाठी सज्ज झाला. त्याने मागणाऱ्यांना दान दिलं आणि बंडींनी त्याचं कौतुक केलं.
विदित्वा मघवा वायोर् मयं मायाविनं रिपुम् उपक्रान्तं सुयुद्धाय विप्रो भूत्वा तम् अभ्यगात् शचीभर्ता मयं दैत्यं प्रोवाचेदं पुनः पुनः
मघवानाला कळलं की वायूचा पुत्र, मायावी माया, चांगल्या लढाईसाठी आला आहे. मग शचीचा पती ब्राह्मणाचा वेष घेऊन त्याच्याकडे गेला आणि त्या दैत्य मयाशी पुन्हा पुन्हा बोलू लागला.
देहि दैत्यपते मह्यम् अर्थिने ऽपेक्षितं वरम् त्वां श्रुत्वा दातृतिलकम् आगतो ऽहं द्विजोत्तमः
दैत्यराजा, मी मागतोय तो वर मला दे. तुझ्या दानशूरतेची कीर्ती ऐकून मी श्रेष्ठ ब्राह्मण म्हणून तुझ्याकडे आलो आहे.
मयो ऽपि ब्राह्मणं मत्वा ऽवदद् दत्तं मया तव विचारयन्ति कृतिनो बह्व् अल्पं वा पुरो ऽर्थिनि
मयाने त्याला ब्राह्मण समजून उत्तर दिलं, 'मी तुला जे हवंय ते दिलं. ज्ञानी लोक मागणाऱ्याला किती द्यावं हे विचार करतात, मग ते जास्त असो वा थोडं.'
इत्य् उक्ते तु हरिः प्राह सख्यम् इच्छे ह्य् अहं त्वया इन्द्रं मयः पुनः प्राह किम् अनेन द्विजोत्तम
हे ऐकून हरिने सांगितलं, 'मला तुझ्याशी मैत्री हवी आहे.' मया पुन्हा म्हणाला, 'हे कशाला, श्रेष्ठ ब्राह्मणा?'
न त्वया मम वैरं भोः स्वस्तीत्य् आह हरिर् मयम् तत्त्वं वदेति स हरिर् दैत्येनोक्तः स्वकं वपुः
'माझं तुझ्याशी वैर नाही, मित्रा,' असं हरिने मयाला सांगितलं. 'सत्य सांग,' असं हरिने म्हटलं आणि त्या दैत्याने आपलं खरं रूप दाखवलं.
दर्शयाम् आस दैत्याय सहस्राक्षं यद् उच्यते ततः सविस्मयो दैत्यो मयो हरिम् उवाच ह
त्याने त्या दैत्याला सहस्राक्ष असं म्हणतात ते रूप दाखवलं. ते पाहून मया आश्चर्यचकित झाला आणि हरिला म्हणाला.
किम् इदं वज्रपाणिस् त्वं तवायोग्या कृतिः सखे
'हे काय? तू तर वज्रधारी इंद्र आहेस! मित्रा, हे तुझ्यासारख्याला शोभणारं नाही.'
परिष्वज्य विहस्याथ वृत्तम् इत्य् अब्रवीद् धरिः केनापि साधयन्त्य् अत्र पण्डिताश् च समीहितम्
मग हरिने त्याला मिठी मारली आणि हसत म्हणाला, 'हे घडलंच. इथे शहाणे लोक आपलं उद्दिष्ट काही ना काही मार्गाने साधतात.'
ततः प्रभृति शक्रस्य मयेन महती ह्य् अभूत् सुप्रीतिर् मुनिशार्दूल मयो हरिहितः सदा
त्या वेळेपासून, हे मुनीश्रेष्ठ, इंद्र आणि मया यांच्यात मोठं प्रेम निर्माण झालं. मया नेहमी हरिच्या सेवेत राहू लागला.
इन्द्रस्य भवनं गत्वा तस्मै सर्वं न्यवेदयत् किं मे कृत्यम् इति प्राह मयं मायाविनं हरिः
इंद्राच्या महालात जाऊन मयाने त्याला सगळं सांगितलं. मग हरिने मायाला विचारलं, 'माझं काय करायचं?'
हरये च मयो मायां प्रादात् प्रीत्या तथा हरिः प्राप्तः संप्रीतिमान् आह किं कृत्यं मय तद् वद
मयाने आनंदाने आपली माया हरिला दिली. हरि खूष होऊन म्हणाला, 'मया, आता मी काय करावं, ते सांग.'
अगस्त्यस्याश्रमं गच्छ तत्रास्ते गर्भिणी दितिः तस्याः शुश्रूषणं कुर्वन्न् आस्स्व तत्र कियन्ति च
तू अगस्त्याच्या आश्रमात जा. तिथे गर्भवती दिती आहे. तिची सेवा कर आणि काही काळ तिथे राहा.
अहानि मघवंस् तस्या गर्भम् आविश्य वज्रधृक् वर्धमानं च तं छिन्धि यावद् वश्यो ऽथवा मृतिम् प्राप्नोति तावद् वज्रेण ततो न भविता रिपुः
मघवा, वज्र घेऊन तिच्या गर्भात प्रवेश कर आणि तो वाढणारा गर्भ पूर्णपणे वश होईपर्यंत किंवा मरेल तोवर त्याला छेदत राहा. तोपर्यंत वज्राने प्रहार करत जा, म्हणजे शत्रू उरणार नाही.
तथेत्य् उक्त्वा मयं पूज्य मघवान् एक एव हि विनीतवत् तदा प्रायाद् दितिं मातरम् अञ्जसा शुश्रूषमाणस् तां देवीं शक्रो दैतेयमातरम् सा न जानाति तच् चित्तं शक्रस्य द्विषतो दितिः
'तसं करीन' असं म्हणून मघवानाने मायाचं पूजन केलं आणि एकटाच नम्रपणे दितीकडे गेला. तिथे त्याने त्या दैत्यमातेला, देवीला सेवा केली. पण दितीला इंद्राच्या मनात वैर आहे हे माहीत नव्हतं.
गर्भे स्थितं तु यद् भूतं देवेन्द्रस्य विचेष्टितम् अमोघं तन् मुनेस् तेजः कश्यपस्य दुरासदम्
गर्भात जो जीव होता, त्याच्यावर देवराज इंद्राने कृती केली, पण त्या मुनी कश्यपाचं तेज अपराजेय आणि अचूक होतं.
ततः प्रगृह्य कुलिशं सहस्राक्षः पुरंदरः अन्तःप्रवेशकामो ऽसौ बहुकालं समावसन्
मग वज्र हातात घेऊन सहस्राक्ष, पुरंदर, गर्भात प्रवेश करायचं ठरवून तिथे बरेच दिवस राहिला.
संध्योदक्शीर्षनिद्रां ताम् अवेक्ष्य कुलिशायुधः इदम् अन्तरम् इत्य् उक्त्वा दित्याः कुक्षिं समाविशत्
ती संध्याकाळी, डोकं धुऊन झोपलेली असताना, वज्रधारी इंद्र म्हणाला, 'हीच वेळ आहे,' आणि दितीच्या गर्भात प्रवेश केला.
अन्तर्वर्ति च यद् भूतम् इन्द्रं दृष्ट्वा धृतायुधम् हन्तुकामं तदोवाच पुनः पुनर् अभीतवत्
इंद्र शस्त्राने सज्ज झालेला आणि मारण्याच्या इराद्याने उभा आहे हे पाहून, गर्भातील जीव भीती न बाळगता पुन्हा पुन्हा बोलू लागला.
किं मां न रक्षसे वज्रिन् भ्रातरं त्वं जिघांससि नारणे मारणाद् अन्यत् पातकं विद्यते महत्
हे वज्रधारी, तू मला वाचवत नाहीस का? युद्धात स्वतःच्या भावाला मारायचा तुझा हेतू आहे. रणभूमीत मारण्यापेक्षा मोठं पाप दुसरं काहीच नाही.