श्रूयते सर्वशास्त्रेषु यद् राम शृणु यत्नतः यदन्नः पुरुषो राजंस् तदन्नास् तस्य देवताः
हे राम, सर्व शास्त्रांत असे ऐकायला मिळते, काळजीपूर्वक ऐक: ज्या अन्नाचा मनुष्य सेवन करतो, त्याच अन्नावर त्याचे देवतारूपी पितर तृप्त होतात.
पिण्डे निपतिते भूमौ नापश्यत् पितरं तदा शवं च पतितं यत्र शवतीर्थम् अनुत्तमम्
पिंड जमिनीवर पडल्यावर त्याला वडील दिसले नाहीत, आणि जिथे उत्तम स्मशान होते तिथे प्रेतही दिसले नाही.
महापातकसंघातविघातकृद् अनुस्मृतिः तत्रागच्छंल् लोकपाला रुद्रादित्यास् तथाश्विनौ
तेथे मोठ्या पापांचा नाश करणारी आठवण झाली; लोकपाल, रुद्र, आदित्य आणि अश्विनी कुमार आले.
स्वं स्वं विमानम् आरूढास् तेषां मध्ये ऽतिदीप्तिमान् विमानवरम् आरूढः स्तूयमानश् च किंनरैः
प्रत्येकजण आपल्या आपल्या दिव्य विमानावर बसले; त्यात एक फारच तेजस्वी, उत्तम विमानावर बसलेला, किंनरांनी स्तुती केलेला होता.
आदित्यसदृशाकारस् तेषां मध्ये बभौ पिता तम् अदृष्ट्वा स्वपितरं देवान् दृष्ट्वा विमानिनः
त्याचे वडील त्या सर्वांच्या मध्ये सूर्यासारखे तेजस्वी भासत होते; पण स्वतःचे वडील दिसले नाहीत, फक्त देवांचे विमानातले रूप दिसले.
कृताञ्जलिपुटो रामः पिता मे क्वेत्य् अभाषत इति दिव्याभवद् वाणी रामं संबोध्य सीतया
रामाने हात जोडून विचारले, 'माझे वडील कुठे आहेत?' तेव्हा सीतेमार्फत एक दिव्य वाणी रामाला ऐकू आली.
तिसृभिर् ब्रह्महत्याभिर् मुक्तो दशरथो नृपः वृतं पश्य सुरैस् तात देवा अप्य् ऊचिरे च तम्
तीन ब्राह्मणहत्यांपासून मुक्त झालेला राजा दशरथ देवांच्या मध्ये आहे. 'पाहा बाळा,' असे देवांनीही त्याला सांगितले.
धन्यो ऽसि कृतकृत्यो ऽसि राम स्वर्गं गतः पिता नानानिरयसंघातात् पूर्वजान् उद्धरेत् तु यः
राम, तू धन्य आहेस, कर्तव्य पार पाडलेस; तुझे वडील स्वर्गात गेले. जो आपल्या पूर्वजांना विविध नरकांतून उध्दरतो, त्याचे कौतुक होते.
स धन्यो ऽलंकृतं तेन कृतिना भुवनत्रयम् एनं पश्य महाबाहो मुक्तपापं रविप्रभम्
तो खरोखरच भाग्यवान आहे, कारण त्याने केलेल्या पुण्यकर्मामुळे तो सर्वत्र शोभून दिसतो. महाबाहो, पाहा, तो सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आणि पापमुक्त झाला आहे, आणि हे त्रैलोक्यात सर्वत्र दिसत आहे.
सर्वसंपत्तियुक्तो ऽपि पापी दग्धद्रुमोपमः निष्किंचनो ऽपि सुकृती दृश्यते चन्द्रमौलिवत्
सर्व संपत्ती असूनही पापी माणूस जळलेल्या झाडासारखा असतो; पण काहीही नसतानाही पुण्यवान माणूस चंद्रशेखरासारखा तेजस्वी दिसतो.
दृष्ट्वाब्रवीत् सुतं राजा आशीर्भिर् अभिनन्द्य च
हे पाहून राजाने आपल्या मुलाला आशीर्वाद देत प्रेमाने स्वागत केले आणि त्याच्याशी बोलला.
कृतकृत्यो ऽसि भद्रं ते तारितो ऽहं त्वयानघ धन्यः स पुत्रो लोके ऽस्मिन् पितॄणां यस् तु तारकः
तू आपले कर्तव्य पूर्ण केलेस; तुला शुभेच्छा असो. पापरहित मुला, तुझ्यामुळे मी तारलो गेलो. या जगात तोच पुत्र धन्य असतो, जो आपल्या पित्यांना तारतो.
ततः सुरगणाः प्रोचुर् देवानां कार्यसिद्धये रामं च पुरुषश्रेष्ठं गच्छ तात यथासुखम् ततस् तद्वचनं श्रुत्वा रामस् तान् अब्रवीत् सुरान्
मग देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी सर्व देवांनी सांगितले, 'पुरुषश्रेष्ठ राम, तु हवे तसे जा.' हे शब्द ऐकून रामाने त्या देवांना उत्तर दिले.
गुरौ पितरि मे देवाः किं कृत्यम् अवशिष्यते
'माझ्या गुरू आणि पित्याबरोबर अजून कोणते कर्तव्य बाकी आहे, हे देवहो?'
नदी न गङ्गया तुल्या न त्वया सदृशः सुतः न शिवेन समो देवो न तारेण समो मनुः
गंगा नदीसारखी दुसरी कोणतीही नदी नाही; तुझ्यासारखा दुसरा मुलगा नाही; शिवासारखा दुसरा देव नाही; आणि तारकासारखा दुसरा मनुष्य नाही.
त्वया राम गुरूणां च कार्यं सर्वम् अनुष्ठितम् तारिताः पितरो राम त्वया पुत्रेण मानद गच्छन्तु सर्वे स्वस्थानं त्वं च गच्छ यथासुखम्
राम, तुझ्यामुळे सर्व गुरूंची कर्तव्ये पूर्ण झाली आहेत; तुझ्या हातून पितरांचे तारण झाले आहे. आता सर्वजण आपल्या जागी जावोत, आणि तुही हवे तसे जा.
तद् देववचनाद् धृष्टः सीतया लक्ष्मणाग्रजः तद् दृष्ट्वा गङ्गामाहात्म्यं विस्मितो वाक्यम् अब्रवीत्
देवांचे वचन ऐकून धाडस आलेल्या लक्ष्मणाचा मोठा भाऊ राम, सीतेसह गंगेचे माहात्म्य पाहून आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला—
अहो गङ्गाप्रभावो ऽयं त्रैलोक्ये नोपमीयते वयं धन्या यतो गङ्गा दृष्टास्माभिस् त्रिपावनी
अहो, गंगेचे सामर्थ्य किती मोठे आहे! त्रैलोक्यात त्यासारखे काहीच नाही. आम्ही धन्य आहोत, कारण आम्ही त्रैलोक्याला पावन करणारी गंगा पाहिली.
हर्षेण महता युक्तो देवं स्थाप्य महेश्वरम् तं षोडशभिर् ईशानम् उपचारैः प्रयत्नतः
मोठ्या आनंदाने भरून, त्याने महेश्वराची स्थापना केली आणि त्या प्रभूची सोळा उपचारांनी अत्यंत भक्तीने पूजा केली.
संपूज्यावरणैर् युक्तं षट्त्रिंशत्कलम् ईश्वरम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा रामस् तुष्टाव शंकरम्
रामााने सर्व अलंकारांनी सुशोभित आणि छत्तीस कलांनी युक्त अशा ईश्वराची पूजा केली आणि हात जोडून शंकराची स्तुती केली.
नमामि शंभुं पुरुषं पुराणं नमामि सर्वज्ञम् अपारभावम् नमामि रुद्रं प्रभुम् अक्षयं तं नमामि शर्वं शिरसा नमामि
मी शंभू या प्राचीन पुरुषाला वंदन करतो; मी सर्वज्ञ, अपार स्वरूप असलेल्या प्रभूला वंदन करतो. मी रुद्र या अक्षय प्रभूला वंदन करतो; मी शर्वाला डोक्याने वंदन करतो.
नमामि देवं परम् अव्ययं तम् उमापतिं लोकगुरुं नमामि नमामि दारिद्र्यविदारणं तं नमामि रोगापहरं नमामि
मी परम, अविनाशी देवाला वंदन करतो, उमापती, लोकांचा गुरु याला वंदन करतो. मी दारिद्र्य दूर करणाऱ्या, रोग दूर करणाऱ्या त्या देवाला वंदन करतो.
नमामि कल्याणम् अचिन्त्यरूपं नमामि विश्वोद्भवबीजरूपम् नमामि विश्वस्थितिकारणं तं नमामि संहारकरं नमामि
मी कल्याणमूर्ती, अगम्य रूप असलेल्या त्या देवाला वंदन करतो; विश्वाच्या उत्पत्तीचे बीज असलेल्या त्याला वंदन करतो. विश्वाच्या स्थितीचे कारण असलेल्या, संहार करणाऱ्या त्या प्रभूला मी वंदन करतो.
नमामि गौरीप्रियम् अव्ययं तं नमामि नित्यं क्षरम् अक्षरं तम् नमामि चिद्रूपम् अमेयभावं त्रिलोचनं तं शिरसा नमामि
मी गौरीचे प्रिय, अविनाशी त्या देवाला वंदन करतो; मी नेहमीच नित्य, क्षर आणि अक्षर या रूपातील त्याला वंदन करतो. मी चैतन्यस्वरूप, अमाप स्वरूप, त्रिनेत्री त्या प्रभूला डोक्याने वंदन करतो.
नमामि कारुण्यकरं भवस्य भयंकरं वापि सदा नमामि नमामि दातारम् अभीप्सितानां नमामि सोमेशम् उमेशम् आदौ
मी करुणामूर्ती, भवरुप भय आणणाऱ्या त्या देवाला नेहमी वंदन करतो. मी इच्छित वस्तू देणाऱ्या, सोमेश, उमेश या आद्य देवाला वंदन करतो.
नमामि वेदत्रयलोचनं तं नमामि मूर्तित्रयवर्जितं तम् नमामि पुण्यं सदसद्व्यतीतं नमामि तं पापहरं नमामि
मी त्रिवेदांचे नेत्र असलेल्या त्या देवाला वंदन करतो; मी त्रिमूर्तींपलीकडील त्याला वंदन करतो. मी पुण्यस्वरूप, सत्-असत् यापलीकडील, पापहारी त्या प्रभूला वंदन करतो.
नमामि विश्वस्य हिते रतं तं नमामि रूपाणि बहूनि धत्ते यो विश्वगोप्ता सदसत्प्रणेता नमामि तं विश्वपतिं नमामि
जो विश्वाच्या कल्याणात आनंद मानतो, अनेक रूपे धारण करतो, सर्वांचा रक्षणकर्ता आहे, सृष्टी आणि असृष्टीचा मूळ आहे, त्या विश्वपतीला मी वंदन करतो.
यज्ञेश्वरं संप्रति हव्यकव्यं तथा गतिं लोकसदाशिवो यः आराधितो यश् च ददाति सर्वं नमामि दानप्रियम् इष्टदेवम्
जो यज्ञांचा स्वामी आहे, देव-पूर्वजांना अर्पण केलेल्या हव्या-कव्यांचा स्वीकार करणारा आहे, सर्व जगांचा मंगल शिव आहे, जो पूजिला जातो आणि सर्व काही देतो, त्या दानप्रिय, प्रिय दैवताला मी वंदन करतो.
नमामि सोमेश्वरम् अस्वतन्त्रम् उमापतिं तं विजयं नमामि नमामि विघ्नेश्वरनन्दिनाथं पुत्रप्रियं तं शिरसा नमामि
सुमेच्या स्वामी, स्वतःवर स्वतंत्र नसलेला, विजयी उमा-पती, विघ्नांचा स्वामी, नंदिनाथ, आपल्या पुत्रावर प्रेम करणारा, त्याला मी डोक्याने वंदन करतो.
नमामि देवं भवदुःखशोक विनाशनं चन्द्रधरं नमामि नमामि गङ्गाधरम् ईशम् ईड्यम् उमाधवं देववरं नमामि
जो देव जन्मदुःख व शोक नष्ट करतो, चंद्र धारण करणारा आहे, गंगा धारण करणारा, स्तुतीस पात्र असलेला, उमा-पती, देवांत श्रेष्ठ, त्या ईश्वराला मी वंदन करतो.