तस्य तत् प्राप्य दुष्प्राप्यम् ऐश्वर्यम् ऋषिसत्कृतम् विबभ्राम मतिस् ताताविनयाद् अनयाहृता
ते दुर्मिळ आणि ऋषींकडून सन्मानित ऐश्वर्य मिळाल्यावर, त्याच्या मनात गर्व आणि अहंकार आला.
बृहस्पतेः स वै भार्याम् ऐश्वर्यमदमोहितः जहार तरसा सोमो विमत्याङ्गिरसः सुतम्
ऐश्वर्याच्या गर्वाने मोहित झालेल्या सोमाने, अज्ञानाने अंगिरसपुत्र बृहस्पतीची पत्नी जबरदस्तीने पळवली.
स याच्यमानो देवैश् च तथा देवर्षिभिर् मुहुः नैव व्यसर्जयत् तारां तस्माय् अङ्गिरसे तदा
त्या वेळी देव आणि ऋषी यांनी वारंवार विनंती केली, तरी त्याने तारेला अङ्गिरसाला दिले नाही.
उशना तस्य जग्राह पार्ष्णिम् अङ्गिरसस् तदा रुद्रश् च पार्ष्णिं जग्राह गृहीत्वाजगवं धनुः
तेव्हा उशना यांनी अङ्गिरसाचा टाचा पकडला आणि रुद्रानेही आपले मेषशृंग धनुष्य घेऊन त्याचा टाचा धरला.
तेन ब्रह्मशिरो नाम परमास्त्रं महात्मना उद्दिश्य देवान् उत्सृष्टं येनैषां नाशितं यशः
त्या महात्म्याने ब्रह्मशिर नावाचे श्रेष्ठ अस्त्र देवांवर सोडले, ज्यामुळे त्यांचा यश नष्ट झाले.
तत्र तद् युद्धम् अभवत् प्रख्यातं तारकामयम् देवानां दानवानां च लोकक्षयकरं महत्
तेव्हा तारेसाठी देव आणि दानव यांच्यात मोठे, जगाचा नाश करणारे आणि प्रसिद्ध असे युद्ध झाले.
तत्र शिष्टास् तु ये देवास् तुषिताश् चैव ये द्विजाः ब्रह्माणं शरणं जग्मुर् आदिदेवं सनातनम्
तेथे उरलेले देव, तुषित देव आणि द्विजांनी आदिदेव, सनातन ब्रह्मा यांची शरण घेतली.
तदा निवार्योशनसं तं वै रुद्रं च शंकरम् ददाव् अङ्गिरसे तारां स्वयम् एव पितामहः
तेव्हा पितामहाने उशना आणि शंकर रुद्र यांना थांबवून स्वतःच तारेला अङ्गिरसाला दिले.
ताम् अन्तःप्रसवां दृष्ट्वा क्रुद्धः प्राह बृहस्पतिः मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथंचन
ती गर्भवती आहे हे पाहून बृहस्पती रागावून म्हणाला, 'माझ्या पत्नीच्या गर्भात तुझे बी कधीही राहू नये.'
इषीकास्तम्बम् आसाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह जातमात्रः स भगवान् देवानाम् आक्षिपद् वपुः
तिने एका गवताच्या काडीपाशी जाऊन गर्भ टाकला; आणि तो पुत्र जन्मताच तेजाने देवांसारखा चमकू लागला.
ततः संशयम् आपन्नास् ताराम् ऊचुः सुरोत्तमाः सत्यं ब्रूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः
मग देवश्रेष्ठांना शंका आली आणि त्यांनी तारेला विचारले, 'सत्य सांगा, हा पुत्र सोमाचा की बृहस्पतीचा?'
पृच्छ्यमाना यदा देवैर् नाह सा विबुधान् किल तदा तां शप्तुम् आरब्धः कुमारो दस्युहन्तमः
देवांनी विचारले तरी तिने उत्तर दिले नाही, तेव्हा त्या शत्रूनाशक पुत्राने तिला शाप द्यायला सुरुवात केली.
तं निवार्य ततो ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम् यद् अत्र तथ्यं तद् ब्रूहि तारे कस्य सुतस् त्व् अयम्
मग ब्रह्माने त्याला थांबवून तारेला विचारले, 'तारे, जे खरे आहे ते सांग, हा पुत्र नेमका कुणाचा?'
उवाच प्राञ्जलिः सा तं सोमस्येति पितामहम् तदा तं मूर्ध्नि चाघ्राय सोमो राजा सुतं प्रति
ती हात जोडून म्हणाली, 'तो सोमाचाच आहे, पितामहा.' मग सोमराजाने आपल्या पुत्राचे डोके शिंकून आनंद केला.
बुध इत्य् अकरोन् नाम तस्य बालस्य धीमतः प्रतिकूलं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः
त्या बुद्धिमान मुलाचे नाव 'बुध' ठेवले; आणि बुध आकाशात इतरांपेक्षा वेगळ्या दिशेने उगवतो.
उत्पादयाम् आस तदा पुत्रं वैराजपुत्रिकम् तस्यापत्यं महातेजा बभूवैलः पुरूरवाः
मग त्याने वैराच्यकन्येपासून एक पुत्र जन्माला घातला; तिच्या पोटी महातेजस्वी इळेचा पुत्र पुरूरवा झाला.
उर्वश्यां जज्ञिरे यस्य पुत्राः सप्त महात्मनः एतत् सोमस्य वो जन्म कीर्तितं कीर्तिवर्धनम्
त्या महात्म्याचे सात पुत्र उर्वशीपासून जन्मले; अशा प्रकारे सोमाचा कीर्तीवर्धक जन्म सांगितला.
वंशम् अस्य मुनिश्रेष्ठाः कीर्त्यमानं निबोधत धन्यम् आयुष्यम् आरोग्यं पुण्यं संकल्पसाधनम्
मुनिश्रेष्ठांनो, आता त्याच्या वंशाचे वर्णन ऐका, जे ऐकणाऱ्याला धन, दीर्घायुष्य, आरोग्य, पुण्य आणि इच्छित फल मिळवून देते.
सोमस्य जन्म श्रुत्वैव पापेभ्यो विप्रमुच्यते
फक्त सोमाचा जन्म ऐकला तरी पापांपासून मुक्ती मिळते.
बुधस्य तु मुनिश्रेष्ठा विद्वान् पुत्रः पुरूरवाः तेजस्वी दानशीलश् च यज्वा विपुलदक्षिणः
मुनिश्रेष्ठांनो, बुधाचा विद्वान पुत्र पुरूरवा होता. तो तेजस्वी, दानशूर, यज्ञ करणारा आणि उदार होता.
ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर् युधि दुर्दमः आहर्ता चाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः
तो ब्रह्मज्ञान सांगणारा, शूरवीर, शत्रूंना युद्धात जिंकता न येणारा, अग्निहोत्र करणारा आणि यज्ञांचा अधिपती होता, राजन.
सत्यवादी पुण्यमतिः सम्यक्संवृतमैथुनः अतीव त्रिषु लोकेषु यशसाप्रतिमः सदा
तो नेहमी सत्य बोलायचा, त्याची बुद्धी पवित्र होती, कामात पूर्ण संयम राखायचा आणि तीनही लोकांत त्याच्या कीर्तीला तोड नव्हती.
तं ब्रह्मवादिनं शान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् उर्वशी वरयाम् आस हित्वा मानं यशस्विनी
तो शांत, धर्माची जाण असलेला आणि सत्य बोलणारा ब्रह्मज्ञानी उर्वशीने, आपला अभिमान बाजूला ठेवून, निवडला.
तया सहावसद् राजा दश वर्षाणि पञ्च च षट् पञ्च सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च भो द्विजाः
राजा तिच्यासोबत दहा, पाच, सहा, पुन्हा पाच, सात, आठ, दहा आणि पुन्हा आठ वर्षे राहिला, हे द्विजांनो.
वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे
तो सुंदर चित्ररथ वनात, मंदाकिनीच्या काठी, विशाल अलका नगरीत आणि उत्तम नंदनवनातही राहिला.
उत्तरान् स कुरून् प्राप्य मनोरमफलद्रुमान् गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे तथोत्तरे
तो उत्तरेकडील कुरू देशात, मनमोहक फळझाडांनी भरलेल्या ठिकाणी, गंधमादन पर्वताच्या पायथ्याशी आणि मेरूच्या उत्तरेकडील शिखरावर गेला.
एतेषु वनमुख्येषु सुरैर् आचरितेषु च उर्वश्या सहितो राजा रेमे परमया मुदा
या सर्व उत्तम वनांत, जिथे देव येत, तिथे उर्वशीसोबत राजा अत्यंत आनंदाने रमला.
देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिर् अभिष्टुते राज्यं स कारयाम् आस प्रयागे पृथिवीपतिः
महर्षींनी गौरवलेल्या आणि सर्वात पवित्र अशा प्रदेशात, पृथ्वीचा राजा प्रयाग येथे आपले राज्य चालवीत होता.
एवंप्रभावो राजासीद् ऐलस् तु नरसत्तमः उत्तरे जाह्नवीतीरे प्रतिष्ठाने महायशाः
असा हा इलाचा वंशज, महान कीर्ती असलेला राजा, उत्तरेला गंगेच्या काठी प्रतिष्ठान येथे वसला होता.
ऐलपुत्रा बभूवुस् ते सप्त देवसुतोपमाः गन्धर्वलोके विदिता आयुर् धीमान् अमावसुः
त्याचे सात पुत्र, देवपुत्रांसारखे, गंधर्वांच्या लोकांत प्रसिद्ध झाले: आयु, बुद्धिमान अमावसु,