क्षत्रियाणां विवाहाश् च भवेयुर् बहुधा नृप तस्माच् छस्त्रैर् अलंकारैर् विवाहः स्यान् महामते
राजा, क्षत्रियांचे विवाह अनेक प्रकारे होतात. म्हणून, बुद्धिमान राजानो, शस्त्र व दागिने यांसह विवाह व्हावा.
क्षत्रिया ब्राह्मणाश् चैव सत्यां वाचं वदन्ति हि तस्माच् छस्त्रैर् अलंकारैर् विवाहस् त्व् अनुमन्यताम्
क्षत्रिय आणि ब्राह्मण नेहमी सत्य बोलतात. म्हणून, शस्त्र व दागिने यांसह विवाह मान्य करावा.
वृद्धामात्यवचः श्रुत्वा विजयो राजसत्तमः मेने वाक्यं तथा सत्यम् अमात्यं भूपतिं तदा
वृद्ध मंत्र्याचे बोल ऐकून, विजय या श्रेष्ठ राजाने ती वचने खरी मानली आणि त्या वेळी मंत्र्यालाच राजा मानले.
विवाहम् अकरोद् राजा भोगवत्याः सविस्तरम् शस्त्रेण च यथाशास्त्रं प्रेषयाम् आस तां पुनः
राजाने भोगवतीचे लग्न सर्व विधीने केले आणि शास्त्रानुसार तिला पुन्हा शस्त्रांसह पाठवले.
स्वान् अमात्यांस् तथा गाश् च हिरण्यतुरगादिकम् बहु दत्त्वाथ विजयो हर्षेण महता युतः
विजयाने अत्यंत आनंदाने, आपले मंत्री, गायी, सोनं, घोडे आणि इतर अनेक वस्तू दिल्या.
ताम् आदायाथ सचिवा वृद्धामात्यपुरोगमाः प्रतिष्ठानम् अथाभ्येत्य शूरसेनाय तां स्नुषाम्
नंतर, ती घेऊन, वृद्ध मंत्री आणि इतर सल्लागार निघाले आणि शूरसेनाजवळ पोहोचून तिला सून म्हणून दिले.
न्यवेदयंस् तथोचुस् ते विजयस्य वचो बहु भूषणानि विचित्राणि दास्यो वस्त्रादिकं च यत्
त्यांनी विजयाचे अनेक संदेश सांगितले आणि विविध सुंदर दागिने, दासी, वस्त्रे व इतर वस्तू सादर केल्या.
निवेद्य शूरसेनाय कृतकृत्या बभूविरे विजयस्य तु ये ऽमात्या भोगवत्या सहागताः
शूरसेनाला कळवून, भोगवतीसह आलेले विजयाचे मंत्री आपले कार्य पूर्ण झाल्याने समाधानी झाले.
तान् पूजयित्वा राजासौ बहुमानपुरःसरम् विजयाय यथा प्रीतिस् तथा कृत्वा व्यसर्जयत्
त्या राजाने त्यांचा मोठ्या आदराने सन्मान केला आणि विजयावर प्रेम दाखवून त्यांना योग्य रीतीने निरोप दिला.
विजयस्य सुता बाला रूपयौवनशालिनी श्वश्रूश्वशुरयोर् नित्यं शुश्रूषन्ती सुमध्यमा
विजयाची सुंदर आणि तरुण कन्या, नेहमी आपल्या सासू-सासऱ्यांची सेवा करीत असे.
भोगवत्याश् च यो भर्ता महासर्पो ऽतिभीषणः एकान्तदेशे विजने गृहे रत्नसुशोभिते
भोगवतीचा जो स्वामी आहे, तो फारच भयंकर असा एक मोठा सर्प, रत्नांनी शोभलेल्या एका एकांत, सुनसान घरात एकटाच राहतो.
सुगन्धकुसुमाकीर्णे तत्रास्ते सुखशीतले स सर्पो मातरं प्राह पितरं च पुनः पुनः
त्या थंड, सुखद आणि सुगंधी फुलांनी सजलेल्या घरात तो सर्प आपल्या आईवडिलांशी पुन्हा पुन्हा बोलत असे.
मम भार्या राजपुत्री किं मां नैवोपसर्पति तत् पुत्रवचनं श्रुत्वा सर्पमातेदम् अब्रवीत्
"माझी पत्नी राजकन्या आहे, ती माझ्याजवळ का येत नाही?" असे त्या सर्पाने विचारले. मुलाचे हे शब्द ऐकून सर्पाची आई म्हणाली.
धात्रिके गच्छ सुभगे शीघ्रं भोगवतीं वद तव भर्ता सर्प इति ततः सा किं वदिष्यति
"धात्री, तू लवकर जा, भाग्यवान आहेस, भोगवतीकडे जाऊन सांग, 'तुझा नवरा सर्प आहे.' मग ती काय म्हणते ते पाहू."
धात्रिका च तथेत्य् उक्त्वा गत्वा भोगवतीं तदा रहोगता उवाचेदं विनीतवद् अपूर्ववत्
धात्रीने 'ठीक आहे' असे म्हणून लगेच भोगवतीकडे गेली आणि तिला एकटी पाहून आदराने, जणू पहिल्यांदाच बोलत आहे असे नम्रपणे म्हणाली.
जाने ऽहं सुभगे भद्रे भर्तारं तव दैवतम् न चाख्येयं त्वया क्वापि सर्पो न पुरुषो ध्रुवम्
"भाग्यवती आणि सुस्वभावी सखी, मला माहित आहे तुझा नवरा हा दैवी आहे. पण हे कुठेही सांगू नकोस—तुझा नवरा नक्कीच सर्प आहे, माणूस नाही."
तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा भोगवत्य् अब्रवीद् इदम्
हे शब्द ऐकून भोगवतीने असे उत्तर दिले.
मानुषीणां मनुष्यो हि भर्ता सामान्यतो भवेत् किं पुनर् देवजातिस् तु भर्ता पुण्येन लभ्यते
"माणसांत सर्वसाधारणपणे नवरा माणूसच असतो; पण दैवी जन्माचा नवरा मिळवायचा असेल तर फार पुण्य लागते."
भोगवत्यास् तु तद् वाक्यं सा च सर्वं न्यवेदयत् सर्पाय सर्पमात्रे च राज्ञे चैव यथाक्रमम्
भोगवतीने ही सर्व वचने योग्य क्रमाने त्या सर्पाला, सर्पाच्या आईला आणि राजाला सांगितली.
रुरोद राजा तद्वाक्यात् स्मृत्वा तां कर्मणो गतिम् भोगवत्य् अपि तां प्राह उक्तपूर्वां पुनः सखीम्
राजाने ही वचने ऐकून, कर्माच्या फेऱ्याची आठवण काढून रडायला सुरुवात केली; आणि भोगवतीने पुन्हा आपल्या सखीला पूर्वीप्रमाणेच सांगितले.
कान्तं दर्शय भद्रं ते वृथा याति वयो मम
"माझ्या प्रिये, तुझा प्रियकर नवरा मला दाखव, माझे तारुण्य व्यर्थ जात आहे."
ततः सा दर्शयाम् आस सर्पं तम् अतिभीषणम् सुगन्धकुसुमाकीर्णे शयने सा रहोगता
मग तिने एकटी असताना, सुगंधी फुलांनी सजवलेल्या पलंगावर तो अतिशय भयंकर सर्प तिला दाखवला.
तं दृष्ट्वा भीषणं सर्पं भर्तारं रत्नभूषितम् कृताञ्जलिपुटा वाक्यम् अवदत् कान्तम् अञ्जसा
तो भयंकर, रत्नांनी सजलेला सर्प नवरा पाहून, तिने दोन्ही हात जोडून लगेच आपल्या प्रियकराला म्हणाली:
धन्यास्म्य् अनुगृहीतास्मि यस्या मे दैवतं पतिः
"मी धन्य आहे, मी कृपाप्राप्त आहे, कारण माझा पतीच माझे दैवत आहे."
इत्य् उक्त्वा शयने स्थित्वा तं सर्पं सर्पभावनैः खेलयाम् आस तन्वङ्गी गीतैश् चैवाङ्गसंगमैः
असे म्हणून ती त्या पलंगावर बसली आणि सडपातळ देहाने, प्रेमळ हावभाव, गाणी आणि कोमल स्पर्शांनी त्या सर्पाला आनंदी करू लागली.
सुगन्धकुसुमैः पानैस् तोषयाम् आस तं पतिम् तस्याश् चैव प्रसादेन सर्पस्याभूत् स्मृतिर् मुने स्मृत्वा सर्वं दैवकृतं रात्रौ सर्पो ऽब्रवीत् प्रियाम्
तिने सुगंधी फुले आणि पेये देऊन आपल्या पतीला संतुष्ट केले; तिच्या कृपेने त्या सर्पाला पुन्हा आठवण आली. रात्री, सर्व काही दैवाने घडले आहे हे लक्षात घेऊन, त्या सर्पाने आपल्या प्रियतमेच्या कानावर सांगितले.
राजकन्यापि मां दृष्ट्वा न भीतासि कथं प्रिये सोवाच दैवविहितं को ऽतिक्रमितुम् ईश्वरः पतिर् एव गतिः स्त्रीणां सर्वदैव विशेषतः
राजकन्येने विचारले, "प्रिय, तुला पाहून मी घाबरत नाही, असे कसे?" तिने उत्तर दिले, "दैवाने ठरवलेले कोण टाळू शकतो? स्त्रियांसाठी नवरा हाच नेहमीचा मार्ग असतो, विशेषतः."
श्रुत्वेति हृष्टस् ताम् आह नागः प्रहसिताननः
हे ऐकून तो सर्प हर्षाने, हसतमुखाने तिला म्हणाला.
तुष्टो ऽस्मि तव भक्त्याहं किं ददामि तवेप्सितम् तव प्रसादाच् चार्वङ्गि सर्वस्मृतिर् अभूद् इयम्
तुझ्या भक्तीमुळे मी तृप्त झालो आहे. तू काय मागतेस, ते सांग. माझ्या कृपेने, सुंदर अंगवाली, तुला सर्व काही आठवण झाली आहे.
शप्तो ऽहं देवदेवेन कुपितेन पिनाकिना महेश्वरकरे नागः शेषपुत्रो महाबलः
मी देवांचा देव, रागावलेल्या पिनाकधारी महेश्वराकडून शापित झालो. महेश्वराच्या हातात, मोठ्या बळाचा नाग, शेषाचा पुत्र जन्माला आला.