तदैव पिप्पलाः प्रोचुर् वडवापि महाद्युते माता तव प्रातिथेयी वदन्त्य् एवं दिवं गता
तेव्हा पिप्पळ वृक्ष आणि तेजस्वी वडवाही म्हणाले, 'तुझी आई, जी आता स्वर्गात आहे, तिने हे तुझ्यासाठी पूर्वीच सांगितलं होतं.'
पराभिद्रोहनिरता विस्मृतात्महिता नराः इतस् ततो भ्रान्तचित्ताः पतन्ति नरकावटे
जे लोक इतरांना त्रास देण्यात मग्न असतात, स्वतःच्या भल्याचं विसरतात, त्यांची मनं गोंधळलेली असतात आणि ते इकडून तिकडे भटकत नरकाच्या दारात पडतात.
तन् मातृवचनं श्रुत्वा कुपितः पिप्पलाशनः अभिमाने ज्वलत्य् अन्तः साधुवादो निरर्थकः
आईचं वचन ऐकून पिप्पलादाला राग आला; त्याच्या मनात अहंकार पेटला आणि सज्जनांची स्तुती त्याला निरर्थक वाटू लागली.
देहि देहीति तं प्राह कृत्या नेत्रविनिर्गता वडवेति स्मरन् विप्रः कृत्यापि वडवाकृतिः
त्याच्या डोळ्यातून बाहेर आलेली कृत्या म्हणाली, 'मला दे, मला दे!' वडवा आठवून ऋषीने उत्तर दिलं, आणि ती कृत्याही वडवाच्या रूपात दिसू लागली.
सर्वसत्त्वविनाशाय प्रभूतानलगर्भिणी गभस्तिनी बालगर्भा या माता पिप्पलाशिनः
सर्व सृष्टीचा नाश करण्यासाठी ती तिच्या पोटात प्रचंड अग्नि घेऊन आली होती; ती तेजस्वी होती, बाळाला पोटात घेऊन, आणि पिप्पलादाची आई होती.
तद्ध्यानयोगात् तु जाता कृत्या सानलगर्भिणी उत्पन्ना सा महारौद्रा मृत्युजिह्वेव भीषणा
ध्यान आणि योगामुळे ती कृत्या, अग्नि पोटात घेऊन, जन्माला आली; ती अत्यंत भयंकर आणि मृत्यूसारखी भीतीदायक दिसत होती.
अवोचत् पिप्पलादं तं किं कृत्यं मे वदस्व तत् पिप्पलादो ऽपि तां प्राह देवान् खाद रिपून् मम
ती पिप्पलादाला म्हणाली, 'माझं काय करायचं?' पिप्पलाद म्हणाला, 'माझे शत्रू असलेले देव खा.'
जग्राह सा तथेत्य् उक्त्वा पिप्पलादं पुरस्थितम् स प्राह किम् इदं कृत्ये सा चाप्य् आह त्वयोदितम्
ती म्हणाली, 'ठीक आहे,' आणि समोर उभ्या असलेल्या पिप्पलादाला पकडलं. तो विचारतो, 'हे काय, कृत्ये?' ती म्हणाली, 'तू सांगितलं तसंच केलं.'
देवैश् च निर्मितं देहं ततो भीतः शिवं ययौ तुष्टाव देवं स मुनिः कृत्यां प्राह तदा शिवः
देवतांनी तिच्यासाठी एक शरीर तयार केलं; घाबरून पिप्पलाद शंकराकडे गेला, त्याची स्तुती केली आणि मग शंकराने त्या कृत्येला संबोधलं.
योजनान्तःस्थिताञ् जीवान् न गृहाण मदाज्ञया तस्माद् याहि ततो दूरं कृत्ये कृत्यं ततः कुरु
माझ्या आज्ञेने, एका योजनाच्या आत असलेल्या कुठल्याही जीवाला पकडू नकोस. म्हणून, कृत्ये, तू दूर जाऊन तुझं काम कर.
तीर्थात् तु पिप्पलात् पूर्वं यावद् योजनसंख्यया प्रातिष्ठद् वडवारूपा कृत्या सा ऋषिनिर्मिता
पिप्पळ तीर्थापासून, पिप्पलादाच्या आधी, जितकी योजने मोजता येतील तितक्या अंतरावर, वडवाच्या रूपात ती कृत्या, ऋषीने निर्माण केलेली, निघून गेली.
तस्यां जातो महान् अग्निर् लोकसंहरणक्षमः तं दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे त्रस्ताः शंभुम् उपागमन्
तिच्यात एक प्रचंड अग्नि उत्पन्न झाला, जो सगळ्या लोकांचा नाश करू शकतो. हे पाहून सर्व देव घाबरले आणि शंभूकडे गेले.
चक्रेश्वरं पिप्पलेशं पिप्पलादेन तोषितम् स्तुवन्तो भीतमनसः शंभुम् ऊचुर् दिवौकसः
पिप्पलादाने तुष्ट झालेल्या चक्रेश्वर आणि पिप्पलेशाची देवांनी भीतीने स्तुती केली आणि स्वर्गवासी देवांनी शंभूला संबोधलं.
रक्षस्व शंभो कृत्यास्मान् बाधते तद्भवानलः शरणं भव सर्वेश भीतानाम् अभयप्रद
शंभो, आम्हाला वाचव! ती कृत्या आम्हाला त्रास देते आणि तिचा अग्नि धोकादायक आहे. सर्वांच्या स्वामी, भयग्रस्तांना धैर्य देणारा, तूच आमचं आश्रय आहेस.
सर्वतः परिभूतानाम् आर्तानां श्रान्तचेतसाम् सर्वेषाम् एव जन्तूनां त्वम् एव शरणं शिव
सर्व बाजूंनी अपमानित, दुःखी आणि थकलेल्या सर्व जीवांसाठी, शिवा, तूच एकटाच खरा आधार आहेस.
ऋषिणाभ्यर्थिता कृत्या त्वच्चक्षुर्वह्निनिर्गता सा जिघांसति लोकांस् त्रींस् त्वं नस् त्राता न चेतरः
ऋषीच्या विनंतीने, तुझ्या डोळ्यातून अग्निरूपाने बाहेर आलेली कृत्या तीनही लोकांचा नाश करू पाहते आहे. आम्हाला वाचवायला तुझ्याशिवाय दुसरा कोणी नाही.
तान् अब्रवीज् जगन्नाथो योजनान्तर्निवासिनः न बाधते त्व् असौ कृत्या तस्माद् यूयम् अहर्निशम् इहैवासध्वम् अमरास् तस्या वो न भयं भवेत्
जगन्नाथाने त्या एक योजनाच्या आत राहणाऱ्यांना सांगितले — ती कृती तुमच्यावर कोणताही त्रास आणणार नाही. म्हणून, हे देवहो, तुम्ही इथेच रात्रंदिवस राहा. त्याचा तुम्हाला काहीही भयंकर वाटण्याचे कारण नाही.
पुनर् ऊचुः सुरेशानं त्वया दत्तं त्रिविष्टपम् तत् त्यक्त्वात्र कथं नाथ वत्स्यामस् त्रिदशार्चित
पुन्हा देवांचे अधिपती त्या प्रभूला म्हणाले — प्रभो, तुम्ही आम्हाला स्वर्ग दिला आहे; मग, आम्ही त्या देवांनी पूजलेल्या लोकाला सोडून इथे कसे राहू?
देवानां वचनं श्रुत्वा शिवो वाक्यम् अथाब्रवीत्
देवतांचे शब्द ऐकून मग शंकर बोलले.
देवो ऽसौ विश्वतश्चक्षुर् यो देवो विश्वतोमुखः यो रश्मिभिस् तु धमते नित्यं यो जनको मतः
तो देव सर्वत्र पाहणारा, सर्वत्र चेहरा असलेला, ज्याचे किरण नेहमी चमकत असतात, आणि जो सर्वांचा जनक मानला जातो.
स सूर्य एक एवात्र साक्षाद् रूपेण सर्वदा स्थितिं करोतु तन्मूर्तौ भविष्यन्त्य् अखिलाः स्थिताः
इथे तो एकच सूर्य नेहमी प्रत्यक्ष स्वरूपात आहे; त्याने आपली उपस्थिती कायम ठेवावी, आणि त्याच्या रूपात सर्व काही स्थिर राहील.
तथेति शंभुवचनात् पारिजाततरोस् तदा देवा दिवाकरं चक्रुस् त्वष्टा भास्करम् अब्रवीत्
शंभूच्या आज्ञेने, त्या वेळी देवांनी पारिजात वृक्षापासून सूर्य तयार केला; त्वष्ट्याने भास्कराला संबोधले.
इहैवास्स्व जगत्स्वामिन् रक्षेमान् विबुधान् स्वयम् स्वांशैश् च वयम् अप्य् अत्र तिष्ठामः शंभुसंनिधौ
जगाच्या स्वामी, तुम्ही इथेच रहा आणि स्वतः देवतांचे रक्षण करा. आम्हीही आमच्या अंशांसह इथे शंभूच्या सान्निध्यात राहू.
चक्रेश्वरस्य परितो यावद् योजनसंख्यया गङ्गाया उभयं तीरम् आसाद्यासन् सुरोत्तमाः
चक्रधारी प्रभूच्या आजूबाजूला, जितकी योजना अंतर आहे तितक्या अंतरावर, उत्तम देवांनी गंगेच्या दोन्ही काठांवर पोहोचून आसन घेतले.
अङ्गुल्यर्धार्धमात्रं तु गङ्गातीरं समाश्रिताः तिस्रः कोट्यस् तथा पञ्च शतानि मुनिसत्तम तीर्थानां तत्र व्युष्टिं च कः शृणोति ब्रवीति वा
गंगेच्या काठावर, फक्त अर्ध्या बोटाएवढ्या जागेत, तिथे तीन कोटी आणि पाचशे तीर्थस्थाने होती, हे श्रेष्ठ मुनी. तिथे त्यांची मांडणी कोण सांगू शकतो किंवा वर्णन करू शकतो?
ततः सुरगणाः सर्वे विनीताः शिवम् अब्रुवन्
मग सर्व देवगण नम्रतेने शंकराला म्हणाले.
पिप्पलादं सुरेशान शमं नय जगन्मय
हे देवाधिदेव, हे विश्वरूप, पिप्पलादाला शांतता दे.
ॐ इत्य् उक्त्वा जगन्नाथः पिप्पलादम् अवोचत
‘ॐ’ असे उच्चारून जगन्नाथाने पिप्पलादाला संबोधले.
नाशितेष्व् अपि देवेषु पिता ते नागमिष्यति दत्ताः पित्रा तव प्राणा देवानां कार्यसिद्धये
देव नष्ट झाले तरी तुझे वडील परत येणार नाहीत. देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी तुझे प्राण तुझ्या वडिलांनी दिले आहेत.
दीनार्तकरुणाबन्धुः को हि तादृग्भवे भवेत् तथा याता दिवं तात तव माता पतिव्रता
दीन-दुःखींचा असा मित्र दुसरा कोण असू शकतो? तसेच, तुझी पतीव्रता आई, तात, स्वर्गाला गेली आहे.