वैराजात् पुरुषाद् वीरं शतरूपा व्यजायत प्रियव्रतोत्तानपादौ वीरात् काम्या व्यजायत
विराज या पुरुषापासून शतरूपेने वीराचा जन्म दिला; वीरापासून काम्या झाली आणि काम्येपासून प्रियव्रत व उत्तानपाद हे दोघे जन्मले.
काम्या नाम सुता श्रेष्ठा कर्दमस्य प्रजापतेः काम्यापुत्रास् तु चत्वारः सम्राट् कुक्षिर् विराट् प्रभुः
काम्या ही कर्दम प्रजापतीची श्रेष्ठ कन्या होती; काम्येचे चार पुत्र होते—सम्राट, कुक्षी, विराट आणि प्रभु.
उत्तानपादं जग्राह पुत्रम् अत्रिः प्रजापतिः उत्तानपादाच् चतुरः सूनृता सुषुवे सुतान्
अत्री प्रजापतीने उत्तानपादाला पुत्र म्हणून स्वीकारले; उत्तानपादापासून सूनृतेने चार पुत्रांना जन्म दिला.
धर्मस्य कन्या सुश्रोणी सूनृता नाम विश्रुता उत्पन्ना वाजिमेधेन ध्रुवस्य जननी शुभा
सूनृता ही धर्माची प्रसिद्ध कन्या, सुंदर कंबरेची, अश्वमेध यज्ञातून उत्पन्न झाली आणि शुभ्र ध्रुवाची माता ठरली.
ध्रुवं च कीर्तिमन्तं च आयुष्मन्तं वसुं तथा उत्तानपादो ऽजनयत् सूनृतायां प्रजापतिः
उत्तानपाद प्रजापतीने सूनृतेच्या पोटी ध्रुव, कीर्तिमान, आयुष्मान आणि वसु या पुत्रांना जन्म दिला.
ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि भो द्विजाः तपस् तेपे महाभागः प्रार्थयन् सुमहद् यशः
ध्रुवाने, हे द्विजजन, तीन हजार दिव्य वर्षे कठोर तप केले आणि मोठ्या कीर्तीची इच्छा धरली.
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतः स्थानम् आत्मसमं प्रभुः अचलं चैव पुरतः सप्तर्षीणां प्रजापतिः
त्यावर प्रसन्न होऊन ब्रह्मदेवाने त्याला स्वतःसारखे स्थान दिले—सप्तर्षींच्या पुढे अचल स्थान प्राप्त झाले.
तस्याभिमानम् ऋद्धिं च महिमानं निरीक्ष्य च देवासुराणाम् आचार्यः श्लोकं प्राग् उशना जगौ
त्याचा अभिमान, ऐश्वर्य आणि महिमा पाहून, देव आणि दानवांचे आचार्य उशनाने पूर्वी हा श्लोक म्हटला.
अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् अहो श्रुतम् अहो ऽद्भुतम् यम् अद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः
अहो, या तपाचे सामर्थ्य किती मोठे! अहो, त्याचे ज्ञान किती अद्भुत! आज सप्तर्षी ध्रुवाला पुढे ठेवून उभे आहेत.
तस्माच् छ्लिष्टिं च भव्यं च ध्रुवाच् छंभुर् व्यजायत श्लिष्टेर् आधत्त सुच्छाया पञ्च पुत्रान् अकल्मषान्
ध्रुवापासून श्लिष्टि आणि भाव्याचा जन्म झाला; श्लिष्टिच्या पतिव्रता सुछाय्येने पाच निष्कलंक पुत्रांना जन्म दिला.
रिपुं रिपुंजयं वीरं वृकलं वृकतेजसम् रिपोर् आधत्त बृहती चक्षुषं सर्वतेजसम्
रिपु, रिपुंजय, वीर, वृकल आणि वृकतेजस—रिपुपासून बृहतीने सर्व प्रकारच्या तेजाने उजळणारा चक्षुष नावाचा पुत्र जन्माला घातला.
अजीजनत् पुष्करिण्यां वैरिण्यां चाक्षुषं मनुम् प्रजापतेर् आत्मजायां वीरण्यस्य महात्मनः
ती पुष्करिणी, वीरण्याची पत्नी आणि प्रजापतीच्या पुत्राची धर्मपत्नी, हिने चाक्षुष मनुचा जन्म दिला.
मनोर् अजायन्त दश नड्वलायां महौजसः कन्यायां मुनिशार्दूला वैराजस्य प्रजापतेः
मुनिश्रेष्ठा, वैराज प्रजापतींच्या कन्या नड्वला हिच्या पोटी मनूपास दहा पराक्रमी पुत्र जन्मले.
कुत्सः पुरुः शतद्युम्नस् तपस्वी सत्यवाक् कविः अग्निष्टुद् अतिरात्रश् च सुद्युम्नश् चेति ते नव
त्यांची नावे होती: कुत्स, पुरु, शतद्युम्न, तपस्वी, सत्यवाक, कवि, अग्निष्टुत, अतिरात्र आणि सुध्युम्न — हे नऊ.
अभिमन्युश् च दशमो नड्वलायां महौजसः पुरोर् अजनयत् पुत्रान् षड् आग्नेयी महाप्रभान्
दहावा पुत्र अभिमन्यू, हा देखील नड्वलेच्या पोटी जन्मलेला आणि अत्यंत बलवान होता. पुरुच्या पत्नी आग्नेयीपासून सहा तेजस्वी पुत्र जन्मले.
अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुम् अङ्गिरसं मयम् अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणम् एकं व्यजायत
अंगापासून सुमनस, स्वाती, क्रतु, अंगिरस आणि मय हे पुत्र झाले. अंगापासूनच सुनीथेच्या पोटी एकमेव वेण जन्मला.
अपचारेण वेणस्य प्रकोपः सुमहान् अभूत् प्रजार्थम् ऋषयो यस्य ममन्थुर् दक्षिणं करम्
वेणाच्या वाईट वर्तनामुळे मोठा संताप झाला; प्रजांच्या कल्याणासाठी ऋषींनी त्याचा उजवा हात मथला.
वेणस्य मथिते पाणौ संबभूव महान् नृपः तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुर् एष वै मुदिताः प्रजाः
वेणाचा हात मथल्यावर एक महान राजा प्रकट झाला; तो पाहून ऋषी आनंदाने म्हणाले, 'हीच खरी प्रजा आहे.'
करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत् स धन्वी कवची जातो ज्वलज्ज्वलनसंनिभः
हा तेजस्वी राजा मोठी कृत्ये करील आणि मोठे यश मिळवील; तो धनुष्य आणि कवच घेऊन, जळत्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी जन्मला आहे.
पृथुर् वैण्यस् तथा चेमां ररक्ष क्षत्रपूर्वजः राजसूयाभिषिक्तानाम् आद्यः स वसुधापतिः
वेणाचा पुत्र पृथु याने या पृथ्वीचे रक्षण केले; तो क्षत्रिय कुळात जन्मलेला आणि राजसूयाने अभिषिक्त होणारा पहिला पृथ्वीचा अधिपती होता.
तस्माच् चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ तेनेयं गौर् मुनिश्रेष्ठा दुग्धा सस्यानि भूभृता
त्याच्यापासून कुशल सूत आणि मागध हेही उत्पन्न झाले; त्यानेच, हे मुनिश्रेष्ठा, या पृथ्वी-गायीचे दूध काढून राजाने धान्य मिळवले.
प्रजानां वृत्तिकामेन देवैः सर्षिगणैः सह पितृभिर् दानवैश् चैव गन्धर्वैर् अप्सरोगणैः
प्रजांच्या उपजीविकेसाठी देव, ऋषिगण, पितर, दानव, गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह यांनी एकत्र प्रयत्न केला.
सर्पैः पुण्यजनैश् चैव वीरुद्भिः पर्वतैस् तथा तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुंधरा
सर्प, पुण्यवान लोक, वनस्पती आणि पर्वत यांनीही आपापल्या पात्रात पृथ्वीचे दूध काढले.
प्रादाद् यथेप्सितं क्षीरं तेन प्राणान् अधारयन् पृथोस् तु पुत्रौ धर्मज्ञौ यज्ञान्ते ऽन्तर्धिपातिनौ
तिने प्रत्येकाला हवे तसे दूध दिले आणि त्यावर सर्वांनी आपले जीवन चालवले; पृथुला दोन पुत्र झाले, जे धर्मज्ञ होते आणि यज्ञाच्या शेवटी अदृश्य झाले.
शिखण्डिनी हविर्धानम् अन्तर्धानाद् व्यजायत हविर्धानात् षड् आग्नेयी धिषणाजनयत् सुतान्
शिखंडीनीने अंतरधानापासून हविर्धान यास जन्म दिला; हविर्धानापासून आग्नेयीने धिषणा नावाचे सहा पुत्र जन्मास घातले.
प्राचीनबर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ प्राचीनबर्हिर् भगवान् महान् आसीत् प्रजापतिः
प्राचीनबर्हि, शुक्र, गय, कृष्ण आणि व्रजाजिन — यापैकी प्राचीनबर्हि हा भगवंत आणि महान प्रजापती होता.
हविर्धानान् मुनिश्रेष्ठा येन संवर्धिताः प्रजाः प्राचीनबर्हिर् भगवान् पृथिवीतलचारिणीः
मुनिश्रेष्ठा, हविर्धानापासून जे प्रजांचे पालन करणारे झाले, त्यांचा अधिपती प्राचीनबर्हि हा भगवंत पृथ्वीवर राज्य करणारा होता.
समुद्रतनयायां तु कृतदारो ऽभवत् प्रभुः महतस् तपसः पारे सवर्णायां प्रजापतिः
त्या प्रभूने समुद्रकन्येला पत्नी म्हणून स्वीकारले; मोठ्या तपश्चर्येनंतर सवर्णेच्या पोटी प्रजापती जन्मला.
सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनबर्हिषः सर्वान् प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगान्
सवर्णेपासून, जी समुद्रजन्मी होती, प्राचीनबर्हिला दहा पुत्र झाले, त्यांना सर्वांना प्रचेतस म्हणतात आणि ते धनुर्विद्येत पारंगत होते.
अपृथग्धर्मचरणास् ते ऽतप्यन्त महत् तपः दश वर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः
ते सर्व एकत्र धर्माचरण करणारे होते; त्यांनी समुद्राच्या पाण्यात राहून दहा हजार वर्षे कठोर तप केला.