सरस्तीरे ऽपि हत्यासीद् दिव्यं वर्षसहस्रकम् एतस्मिन्न् अन्तरे देवा निरिन्द्रा ह्य् अभवन् मुने
त्या सरोवराच्या काठीसुद्धा ते पाप दैवी हजार वर्षं तसंच राहिलं. या दरम्यान, मुनी, देवांना इंद्राशिवाय राहावं लागलं.
मन्त्रयाम् आसुर् अव्यग्राः कथम् इन्द्रो भवेद् इति तत्राहम् अवदं देवान् हत्यास्थानं प्रकल्प्य च
देव सगळे शांतपणे विचार करत होते, 'इंद्र पुन्हा कसा होईल?' तेव्हा मी देवांना सांगितलं आणि त्या पापासाठी एक जागा ठरवली.
इन्द्रस्य पावनार्थाय गौतम्याम् अभिषिच्यताम् यत्राभिषिक्तः पूतात्मा पुनर् इन्द्रो भविष्यति
इंद्राचं शुद्धीकरण व्हावं म्हणून त्याला गौतमीमध्ये अभिषेक करायला सांगितलं; जिथे त्याचा अभिषेक होईल, तिथे त्याचं मन शुद्ध होईल आणि तो पुन्हा इंद्र होईल.
तथा ते निश्चयं कृत्वा गौतमीं शीघ्रम् आगमन् तत्र स्नातं सुरपतिं देवाश् च ऋषयस् तथा
असं ठरवून ते सगळे लवकरच गौतमी नदीकडे गेले. तिथे देवांचा राजा, देव आणि ऋषी सगळ्यांनी एकत्र स्नान केलं.
अभिषेक्तुकामास् ते सर्वे शचीकान्तं च तस्थिरे अभिषिच्यमानम् इन्द्रं तं प्रकोपाद् गौतमो ऽब्रवीत्
सगळेजण शचीच्या प्रिय इंद्राचा अभिषेक करायला उभे राहिले. तेव्हा इंद्राचा अभिषेक होत असताना गौतम ऋषी रागावून बोलले.
अभिषेक्ष्यन्ति पापिष्ठं महेन्द्रं गुरुतल्पगम् तान् सर्वान् भस्मसात् कुर्यां शीघ्रं यान्त्व् असुरारयः
'हे पापी, गुरुपत्नीला स्पर्श केलेल्या महेंद्राचा अभिषेक करणार आहेत. मी सगळ्यांना क्षणात भस्म करू शकतो; म्हणून असुरांचे शत्रू लवकर निघून जा.'
तद् ऋषेर् वचनं श्रुत्वा परिहृत्य च गौतमीम् नर्मदाम् अगमन् सर्व इन्द्रम् आदाय सत्वराः
ऋषींचं बोलणं ऐकून त्यांनी गौतमी सोडली आणि सगळ्यांनी इंद्राला घेऊन पटकन नर्मदेकडे प्रस्थान केलं.
उत्तरे नर्मदातीरे अभिषेकाय तस्थिरे अभिषेक्ष्यमाणम् इन्द्रं तं माण्डव्यो भगवान् ऋषिः
नर्मदेच्या उत्तर काठावर सगळेजण अभिषेकासाठी उभे राहिले. तिथे इंद्राचा अभिषेक होत असताना पूज्य मांडव्य ऋषी—
अब्रवीद् भस्मसात् कुर्यां यदि स्याद् अभिषेचनम् पूजयाम् आसुर् अमरा माण्डव्यं युक्तिभिः स्तवैः
—म्हणाले, 'इथे अभिषेक झाला तर मी त्याला भस्म करीन.' अमरांनी मांडव्य ऋषींची समजूत काढली आणि त्यांची स्तुती केली.
अयम् इन्द्रः सहस्राक्षो यस्मिन् देशे ऽभिषिच्यते तत्रातिदारुणं विघ्नं मुने समुपजायते
'मुनी, या सहस्त्र नेत्र असलेल्या इंद्राचा ज्या प्रदेशात अभिषेक होईल, तिथे फार मोठं विघ्न येतं.'
तच्छान्तिं कुरु कल्याण प्रसीद वरदो भव मलनिर्यातनं यस्मिन् कुर्मस् तस्मिन् वरान् बहून्
'हे कल्याणकारी, त्या विघ्नाला शांत कर. कृपा कर आणि वर दे. ज्या जागी आम्ही पाप दूर करू, तिथे अनेक वर दे.'
देशे दास्यामहे सर्वे तद् अनुज्ञातुम् अर्हसि यस्मिन् देशे सुरेन्द्रस्य अभिषेको भविष्यति
'त्या प्रदेशात आम्ही सगळेजण दान देऊ; जिथे देवेंद्राचा अभिषेक होईल, तिथे तू परवानगी द्यावी.'
स सर्वकामदः पुंसां धान्यवृक्षफलैर् युतः नानावृष्टिर् न दुर्भिक्षं भवेद् अत्र कदाचन
'ती जागा सर्व मनुष्यांची सर्व इच्छा पूर्ण करणारी होईल, तिथे धान्य, झाडं आणि फळं भरपूर मिळतील; तिथे कधीच पावसाचा अभाव किंवा दुष्काळ येणार नाही.'
मेने ततो मुनिश्रेष्ठो माण्डव्यो लोकपूजितः अभिषेकः कृतस् तत्र मलनिर्यातनं तथा
मग जगात पूज्य असलेल्या श्रेष्ठ मांडव्य ऋषींनी ते मान्य केलं. तिथे अभिषेक झाला आणि पापही तिथेच नाहीसं झालं.
देवैस् तदोक्तो मुनिभिः स देशो मालवस् ततः अभिषिक्ते सुरपतौ जाते च विमले तदा
देवतांनी आणि ऋषींनी असे सांगितल्यावर, त्या प्रदेशाला मालवा असे नाव मिळाले. देवांचा राजा अभिषिक्त झाला आणि निर्मळ एकजण जन्माला आला, तेव्हा हे घडले.
आनीय गौतमीं गङ्गां तं पुण्यायाभिषेचिरे सुराश् च ऋषयश् चैव अहं विष्णुस् तथैव च
गौतमी गंगा आणून, त्यांनी त्याच्यावर पुण्यस्नान घातले; देव, ऋषी, मी आणि विष्णू — सर्वांनी हे केले.
वसिष्ठो गौतमश् चापि अगस्त्यो ऽत्रिश् च कश्यपः एते चान्ये च ऋषयो देवा यक्षाः सपन्नगाः
वसिष्ठ, गौतम, अगस्त्य, अत्री आणि कश्यप — हे आणि इतर ऋषी, देव, यक्ष आणि सर्प तिथे उपस्थित होते.
स्नानं तत्पुण्यतोयेन अकुर्वन्न् अभिषेचनम् मया पुनः शचीभर्ता कमण्डलुभवेन च
त्या पुण्य पाण्याने सर्वांनी स्नान व अभिषेक केला; पुन्हा मी आणि शचीपतीने कमंडलूच्या पाण्याने अभिषेक केला.
वारिणाप्य् अभिषिक्तश् च तत्र पुण्याभवन् नदी सिक्ता चेति च तत्रासीत् ते गङ्गायां च संगते
त्या ठिकाणी पाण्याने अभिषेक झाल्यावर ती नदी पवित्र झाली; तिथे ती शिंपडली गेली आणि गंगा तिथे एकत्र आली.
संगमौ तत्र विख्यातौ सर्वदा मुनिसेवितौ ततः प्रभृति तत् तीर्थं पुण्यासंगमम् उच्यते
त्या ठिकाणचा संगम प्रसिद्ध झाला, नेहमीच ऋषी तिथे येत असत; तेव्हापासून ते तीर्थ पुण्य संगम म्हणून ओळखले जाते.
सिक्तायाः संगमे पुण्यम् ऐन्द्रं तद् अभिधीयते तत्र सप्त सहस्राणि तीर्थान्य् आसञ् शुभानि च
शिंपडलेल्या नदीच्या संगमावर ते पुण्यस्थान 'इंद्राचे' म्हणून ओळखले जाते; तिथे सात हजार शुभ तीर्थे होती.
तेषु स्नानं च दानं च विशेषेण तु संगमे सर्वं तद् अक्षयं विद्यान् नात्र कार्या विचारणा
त्या सर्व तीर्थांमध्ये, विशेषतः संगमावर स्नान आणि दान केले तर, ते सर्व कर्म अक्षय राहतात; यात काहीच शंका नाही.
यद् एतत् पुण्यम् आख्यानं यः पठेच् च शृणोति वा सर्वपापैः स मुच्येत मनोवाक्कायकर्मजैः
जो कोणी हे पुण्यकथन वाचतो किंवा ऐकतो, तो मन, वाणी आणि शरीराने केलेल्या सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
पौलस्त्यं तीर्थम् आख्यातं सर्वसिद्धिप्रदं नृणाम् प्रभावं तस्य वक्ष्यामि भ्रष्टराज्यप्रदायकम्
पौलस्त्य तीर्थाचे वर्णन झाले, जे माणसांना सर्व सिद्धी देते; आता मी त्याची महती सांगतो, जी हरवलेले राज्य पुन्हा मिळवून देते.
उत्तराशापतिः पूर्वम् ऋद्धिसिद्धिसमन्वितः पुरा लङ्कापतिश् चासीज् ज्येष्ठो विश्रवसः सुतः
पूर्वी उत्तर दिशेचा स्वामी, समृद्धी आणि सिद्धीने युक्त, लंकेचा राजा होता, तो विश्रवाचा ज्येष्ठ पुत्र होता.
तस्यैते भ्रातरश् चासन् बलवन्तो ऽमितप्रभाः सापत्ना रावणश् चैव कुम्भकर्णो विभीषणः
त्याचे भाऊ बलवान आणि अमाप तेजस्वी होते — रावण, कुंभकर्ण आणि विभीषण, हे एकमेकांचे प्रतिस्पर्धी होते.
ते ऽपि विश्रवसः पुत्रा राक्षस्यां राक्षसास् तु ते मद्दत्तेन विमानेन धनदो भ्रातृभिः सह
हे सगळे विश्रवाचे पुत्र होते, राक्षसीपासून जन्मलेले राक्षस; माझ्या दिलेल्या विमानाने धनाचा स्वामी आपल्या भावांसह गेला.
ममान्तिकं भक्तियुक्तो नित्यम् एति तु याति च रावणस्य तु या माता कुपिता साब्रवीत् सुतान्
तो नेहमी भक्तीने माझ्याकडे येतो आणि भेटतो; पण रावणाची आई रागावून आपल्या मुलांना म्हणाली.
मरिष्ये न च जीविष्ये पुत्रा वैरूप्यकारणात् देवाश् च दानवाश् चासन् सापत्ना भ्रातरो मिथः
माझ्या रूपभंगामुळे मी जगणार नाही, मुलांनो; देव आणि दैत्य हे एकमेकांचे प्रतिस्पर्धी भाऊ होते.
अन्योन्यवधम् ईप्सन्ते जयैश्वर्यवशानुगाः तद्भवन्तो न पुरुषा न शक्ता न जयैषिणः सापत्न्यं यो ऽनुमन्यते तस्य जीवो निरर्थकः
विजय आणि श्रेष्ठत्वाच्या लालसेने एकमेकांचा नाश करण्याची इच्छा ठेवणारे हे खरे पुरुष नाहीत, ना ते समर्थ आहेत, ना विजयाची इच्छा बाळगतात; जो स्पर्धा स्वीकारतो, त्याचे जीवन निरर्थक आहे.