मुक्तपापः पुनस् तत्र गङ्गायाम् अवगाहने अश्वमेधफलं पुण्यं प्राप्य पुण्यो भविष्यसि
पापमुक्त झाल्यावर पुन्हा गंगेत स्नान केल्यास अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य मिळेल आणि तू पुण्यवान होशील.
सरिद्वरायां गौतम्यां ब्रह्मविष्ण्वीशसंभुवि पुनर् आप्लवनाद् एव त्यक्त्वा देहं मलीमसम्
गौतमी या पवित्र नदीत, जिथे ब्रह्मा, विष्णू, ईश आणि शंभू वास करतात, पुन्हा स्नान केल्यावर तू आपले अपवित्र शरीर सोडशील.
विमानवरम् आरूढः स्वर्गं गन्तास्य् असंशयम्
सुंदर विमानावर चढून, तू नक्कीच स्वर्गात जाशील.
तच् छ्रुत्वा वचनं ताभ्यां तथा चक्रे स लुब्धकः विमानवरम् आरूढो दिव्यरूपधरो ऽभवत्
त्यांच्या शब्दांचे ऐकून, शिकाऱ्याने तसेच केले; तो सुंदर विमानावर चढला आणि दिव्य रूप धारण केले.
दिव्यमाल्याम्बरधरः पूज्यमानो ऽप्सरोगणैः कपोतश् च कपोती च तृतीयो लुब्धकस् तथा गङ्गायाश् च प्रभावेण सर्वे वै दिवम् आक्रमन्
दिव्य हार आणि वस्त्रे घालून, अप्सरांच्या समूहांनी पूजिला जात, कपोत, कपोती आणि शिकारी — हे तिघेही गंगेच्या प्रभावाने स्वर्गात गेले.
ततः प्रभृति तत् तीर्थं कापोतम् इति विश्रुतम् तत्र स्नानं च दानं च पितृपूजनम् एव च
त्या वेळेपासून ते तीर्थ 'कपोत' म्हणून प्रसिद्ध झाले; तिथे स्नान, दान आणि पितरांची पूजा केली जाते.
जपयज्ञादिकं कर्म तद् आनन्त्याय कल्पते
तिथे जप, यज्ञ आणि इतर कर्मे केल्याने अनंत पुण्य मिळते.
कार्त्तिकेयं परं तीर्थं कौमारम् इति विश्रुतम् यन्नामश्रवणाद् एव कुलवान् रूपवान् भवेत्
कार्तिकेय हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे, ते 'कौमार' म्हणून प्रसिद्ध आहे; त्याचे नाव ऐकले तरी माणूस संपन्न आणि सुंदर होतो.
निहते तारके दैत्ये स्वस्थे जाते त्रिविष्टपे कार्त्तिकेयं सुतं ज्येष्ठं प्रीत्या प्रोवाच पार्वती
तारकासुराचा वध झाल्यावर आणि स्वर्गात शांतता आल्यावर, पार्वतीने आपल्या ज्येष्ठ पुत्र कार्तिकेयाला प्रेमाने सांगितले.
यथासुखं भुङ्क्ष्व भोगांस् त्रैलोक्ये मनसः प्रियान् ममाज्ञया प्रीतमनाः पितुश् चैव प्रसादतः
माझ्या आज्ञेने आणि तुझ्या वडिलांच्या कृपेने, तुझ्या मनाला प्रिय असलेले सर्व सुखे तू त्रैलोक्यात मनसोक्त उपभोग.
एवम् उक्तः स वै मात्रा विशाखो देवतास्त्रियः यथासुखं बलाद् रेमे देवपत्न्यो ऽपि रेमिरे
आईने असे सांगितल्यावर, विशाखाने देवपत्नींसोबत आनंदाने रमण केले आणि त्या देवपत्नीही आनंदाने रमल्या.
ततः संभुज्यमानासु देवपत्नीषु नारद नाशक्नुवन् वारयितुं कार्त्तिकेयं दिवौकसः
नारद, देवपत्नी आनंदाने रमताना, स्वर्गातील देवही कार्तिकेयाला थांबवू शकले नाहीत.
ततो निवेदयाम् आसुः पार्वत्यै पुत्रकर्म तत् असकृद् वार्यमाणो ऽपि मात्रा देवैः स शक्तिधृक्
मग त्यांनी पार्वतीला तिच्या मुलाच्या विधीची माहिती दिली. आई आणि देवांनी वारंवार थांबवले तरी, शक्तिशाली असलेल्या त्याने ऐकले नाही.
नैवासाव् अकरोद् वाक्यं स्त्रीष्व् आसक्तस् तु षण्मुखः अभिशापभयाद् भीता पार्वती पर्यचिन्तयत्
पण सहा मुखांचा तो कुमार स्त्रियांमध्ये आसक्त होता, त्याने कुणाचंही ऐकलं नाही. शापाची भीती वाटून पार्वती घाबरली आणि विचार करू लागली.
पुत्रस्नेहात् तथैवेशा देवानां कार्यसिद्धये देवपत्न्यश् चिरं रक्ष्या इति मत्वा पुनः पुनः
मुलावरच्या मायेपोटी आणि देवांच्या कार्यासाठी देवपत्नींचं दीर्घ काळ रक्षण व्हावं म्हणून तिने पुन्हा पुन्हा मनात विचार केला.
यस्यां तु रमते स्कन्दः पार्वती त्व् अपि तादृशी तद्रूपम् आत्मनः कृत्वा वर्तयाम् आस पार्वती
जिथे जिथे स्कंद आनंद घेत असे, तिथे पार्वतीसुद्धा तसंच रूप धारण करून तशीच वागू लागली.
इन्द्रस्य वरुणस्यापि भार्याम् आहूय षण्मुखः यावत् पश्यति तस्यां तु मातृरूपम् अपश्यत
इंद्र आणि वरुण यांच्या पत्नीला बोलावून, सहामुखाने त्यांच्याकडे पाहिलं, तेव्हा त्याला त्यांच्यातही आईचं रूप दिसलं.
ताम् अपास्य नमस्याथ पुनर् अन्याम् अथाह्वयत् तस्यां तु मातृरूपं स प्रेक्ष्य लज्जाम् उपेयिवान्
तीचं रूप ओळखून नम्रतेने दूर जाऊन, त्याने दुसरीला बोलावलं; पण तिच्यातही आईचं रूप पाहून त्याला लाज वाटली.
एवं बह्वीषु तद् रूपं दृष्ट्वा मातृमयं जगत् इति संचिन्त्य गाङ्गेयो वैराग्यम् अगमत् तदा
अशा अनेक स्त्रियांमध्ये आईचं रूप पाहून, हे जग आईने व्यापलं आहे असं त्याला वाटलं आणि गंगेच्या पुत्राने त्या वेळी विरक्ती स्वीकारली.
स तु मातृकृतं ज्ञात्वा प्रवृत्तस्य निवर्तनम् निवार्यश् चेद् अहं भोगात् किंतु पूर्वं प्रवर्तितः
आईमुळेच आपली आसक्ती थांबली हे त्याला समजलं. 'आता मला थांबवलं तरी, मी आधीच सुरू केलं होतं,' असं त्याने मनाशी ठरवलं.
तस्मान् मातृकृतं सर्वं मम हास्यास्पदं त्व् इति लज्जया परया युक्तो गौतमीम् अगमत् तदा
म्हणून, हे सगळं आईमुळेच घडलं आणि आता ते माझ्यासाठी हसण्याचं कारण झालं आहे; मोठ्या लाजेने तो गौतमीकडे गेला.
इयं च मातृरूपा मे शृणोतु मम भाषितम् इतः स्त्रीनामधेयं यन् मम मातृसमं मतम्
ही माझ्या आईच्या रूपात आहे, ती माझं बोलणं ऐकू दे. आजपासून, जिचं नाव माझ्या आईवरून आहे, ती मला आईसमानच मानली जाईल.
एवं ज्ञात्वा लोकनाथः पार्वत्या सह शंकरः पुत्रं निवारयाम् आस वृत्तम् इत्य् अब्रवीद् गुरुः
हे सर्व समजून, जगाचा स्वामी शंकर पार्वतीसह आपल्या पुत्राला थांबवू लागला आणि म्हणाला, 'हे वर्तन आता बंद कर.' असं गुरूने सांगितलं.
ततः सुरपतिः प्रीतः किं ददामीति चिन्तयन् कृताञ्जलिपुटः स्कन्दः पितरं पुनर् अब्रवीत्
मग देवांचा राजा प्रसन्न होऊन, 'काय द्यावं?' असा विचार करू लागला. हात जोडून स्कंदाने पुन्हा वडिलांना सांगितलं.
सेनापतिः सुरपतिस् तव पुत्रो ऽहम् इत्य् अपि अलम् एतेन देवेश किं वरैः सुरपूजित
मी आधीच देवांचा सेनापती आहे, आणि तुझा पुत्रही आहे, हे देवाधिदेव. मला काही वरांची गरज नाही, कारण मी देवांनी पूजला जातो.
अथवा दातुकामो ऽसि लोकानां हितकाम्यया याचे ऽहं नात्मना देव तद् अनुज्ञातुम् अर्हसि
पण, जर तुला लोकांच्या भल्यासाठी काही द्यायचं असेल, तर मी स्वतःसाठी काही मागत नाही. हे देवा, तू मला हेच दे.
महापातकिनः केचिद् गुरुदाराभिगामिनः अत्राप्लवनमात्रेण धौतपापा भवन्तु ते
जे मोठे पापी आहेत, किंवा गुरुपत्नीला स्पर्श केले आहेत, त्यांनी इथे फक्त स्नान केल्यावर त्यांची पापं धुवून जावोत.
आप्नुवन्तूत्तमां जातिं तिर्यञ्चो ऽपि सुरेश्वर कुरूपो रूपसंपत्तिम् अत्र स्नानाद् अवाप्नुयात्
हे देवाधिदेव, इथे स्नान केल्यावर प्राण्यांनाही उत्तम जन्म मिळो, आणि जे कुरूप आहेत त्यांना सौंदर्य प्राप्त होवो.
एवम् अस्त्व् इति तं शंभुः प्रत्यनन्दत् सुतेरितम् ततः प्रभृति तत् तीर्थं कार्त्तिकेयम् इति श्रुतम् तत्र स्नानं च दानं च सर्वक्रतुफलप्रदम्
'तसं होवो,' असं शंभूने आपल्या पुत्राच्या बोलण्यावर आनंदाने मान्य केलं. त्या वेळेपासून ते तीर्थ 'कार्तिकेयाचं' म्हणून प्रसिद्ध झालं. तिथे स्नान आणि दान केल्याने सर्व यज्ञांचे फळ मिळते.
यत् ख्यातं कृत्तिकातीर्थं कार्त्तिकेयाद् अनन्तरम् तस्य श्रवणमात्रेण सोमपानफलं लभेत्
कार्तिकेयानंतर जे 'कृत्तिकेचं तीर्थ' म्हणून प्रसिद्ध आहे, त्याचं फक्त ऐकलं तरी सोमपानाचं फळ मिळतं.