प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य द्विजोत्तमाः तत् पुरूरवसे प्रादाद् राज्यं प्राप्य महायशाः
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, प्रतिष्ठान हे धर्मराज सुद्युम्नाचे नगर होते; मोठ्या कीर्तीने त्याने राज्य मिळवून ते पुरूरवासाला दिले.
मानवेयो मुनिश्रेष्ठाः स्त्रीपुंसोर् लक्षणैर् युतः धृतवांस् ताम् इलेत्य् एवं सुद्युम्नेति च विश्रुतः
हे ऋषिश्रेष्ठ, मनूचा वंशज, स्त्री आणि पुरुष या दोन्ही गुणांनी युक्त, तीला 'इला' म्हणून ओळखले जाते आणि 'सुद्युम्न' म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.
नारिष्यन्ताः शकाः पुत्रा नाभागस्य तु भो द्विजाः अम्बरीषो ऽभवत् पुत्रः पार्थिवर्षभसत्तमः
हे ब्राह्मणहो, नारिष्यंता यांचे पुत्र शाक क्षत्रिय झाले नाहीत; नाभागाचा पुत्र अंबरीष हा राजांमध्ये श्रेष्ठ झाला.
धृष्टस्य धार्ष्टकं क्षत्रं रणदृप्तं बभूव ह करूषस्य च कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः
धृष्टापासून धार्ष्टक हे रणधाडसी क्षत्रिय झाले; करूषापासून करूष हे युद्धात गर्विष्ठ क्षत्रिय झाले.
नाभागधृष्टपुत्राश् च क्षत्रिया वैश्यतां गताः प्रांशोर् एको ऽभवत् पुत्रः प्रजापतिर् इति स्मृतः
नाभाग आणि धृष्ट यांचे पुत्र क्षत्रिय होते, पण त्यांनी वैश्यत्व स्वीकारले. प्रांशु याच्या मुलांपैकी एकाला प्रजापती म्हणून ओळखले जाते.
नरिष्यन्तस्य दायादो राजा दण्डधरो यमः शर्यातेर् मिथुनं त्व् आसीद् आनर्तो नाम विश्रुतः
नरिष्यंताचा वारस राजा दंडधर म्हणजे यम होता. शर्यातीला दोन मुले झाली, त्यात प्रसिद्ध आनर्त नावाचा मुलगा होता.
पुत्रः कन्या सुकन्या च या पत्नी च्यवनस्य ह आनर्तस्य तु दायादो रैवो नाम महाद्युतिः
त्याला एक मुलगा आणि एक कन्या झाली. ती कन्या म्हणजे सुकन्या, जिला च्यवन ऋषीची पत्नी व्हायचे भाग्य मिळाले. आनर्ताचा वारस तेजस्वी रैव नावाचा मुलगा होता.
आनर्तविषयश् चैव पुरी चास्य कुशस्थली रैवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः
आनर्ताचे राज्य आणि त्याची राजधानी कुशस्थळी होती. रैवाचा मुलगा ककुद्मी हा धर्मनिष्ठ होता.
ज्येष्ठः पुत्रः स तस्यासीद् राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके
ककुद्मी हा त्याचा ज्येष्ठ मुलगा होता. त्याने कुशस्थळीचे राज्य मिळवले आणि आपल्या कन्येसह ब्रह्मदेवांच्या सान्निध्यात गंधर्वांचे गाणे ऐकले.
मुहूर्तभूतं देवस्य तस्थौ बहुयुगं द्विजाः आजगाम स चैवाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्
देवतांसाठी जरी तो केवळ एक क्षण होता, तरी ककुद्मी तिथे अनेक युगे राहिला. नंतर तो आपल्या नगरात परतला, तेव्हा ती यदूंच्या ताब्यात होती.
कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वसुदेवपुरोगमैः
तेथेच द्वारावती नावाचे सुंदर, अनेक दरवाज्यांचे नगर बांधले गेले. ते भोज, वृष्णी, अंधक आणि वसुदेव यांच्या नेतृत्वाखाली सुरक्षित होते.
तत्रैव रैवतो ज्ञात्वा यथातत्त्वं द्विजोत्तमाः कन्यां तां बलदेवाय सुभद्रां नाम रेवतीम्
तेथेच रैवाने सत्य समजून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, आपली कन्या रेवती, जिला सुभद्रा असेही म्हणतात, बलरामाला दिली.
दत्त्वा जगाम शिखरं मेरोस् तपसि संस्थितः रेमे रामो ऽपि धर्मात्मा रेवत्या सहितः सुखी
कन्यादान केल्यावर रैव मेरू पर्वताच्या शिखरावर तपस्या करायला गेला. धर्मात्मा राम म्हणजे बलराम रेवतीसोबत सुखाने राहू लागला.
कथं बहुयुगे काले समतीते महामते न जरा रेवतीं प्राप्ता रैवतं च ककुद्मिनम्
हे महाज्ञानी, इतकी युगे उलटून गेल्यावरही रेवती आणि ककुद्मी या दोघांना वार्धक्य का आले नाही?
मेरुं गतस्य वा तस्य शर्यातेः संततिः कथम् स्थिता पृथिव्याम् अद्यापि श्रोतुम् इच्छाम तत्त्वतः
शर्याती मेरूला गेला असताना त्याची वंशावळ पृथ्वीवर कशी टिकली, हे सत्य आम्हाला ऐकायचे आहे.
न जरा क्षुत्पिपासा वा न मृत्युर् मुनिसत्तमाः ऋतुचक्रं प्रभवति ब्रह्मलोके सदानघाः ककुद्मिनः स्वर्लोकं तु रैवतस्य गतस्य ह
मुनिश्रेष्ठांनो, ब्रह्मलोकात ककुद्मी जिथे आहे तिथे ना वार्धक्य, ना भूक, ना तहान, ना मृत्यू असतो. ऋतूंचा फेर तिथे लागू पडत नाही. पण रैवता स्वर्गलोकात गेला.
हृता पुण्यजनैर् विप्रा राक्षसैः सा कुशस्थली तस्य भ्रातृशतं त्व् आसीद् धार्मिकस्य महात्मनः
ती कुशस्थळी पुण्यवान लोकांनी आणि राक्षसांनी मिळून घेतली. त्या धर्मात्मा, महान आत्म्याचे शंभर भाऊ होते.
तद् वध्यमानं रक्षोभिर् दिशः प्राक्रामद् अच्युताः विद्रुतस्य च विप्रेन्द्रास् तस्य भ्रातृशतस्य वै
राक्षसांनी त्यांना मारायला सुरुवात केली तेव्हा अजेय योद्धे सर्व दिशांना पळाले. त्या शंभर भावांचा समूह विखुरला.
अन्ववायस् तु सुमहांस् तत्र तत्र द्विजोत्तमाः तेषां ह्य् एते मुनिश्रेष्ठाः शर्याता इति विश्रुताः
त्यांची मोठी वंशावळ इथे-तिथे पसरली. हेच शर्यात वंशज म्हणून प्रसिद्ध आहेत.
क्षत्रिया गुणसंपन्ना दिक्षु सर्वासु विश्रुताः शर्वशः सर्वगहनं प्रविष्टास् ते महौजसः
गुणांनी संपन्न असे हे क्षत्रिय सर्व दिशांना प्रसिद्ध झाले. त्यांच्या मोठ्या तेजामुळे ते सर्व प्रदेशात पसरले.
नाभागरिष्टपुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः
नाभाग आणि अरिष्ट यांचे दोन पुत्र वैश्य असूनही ब्राह्मणत्वाला पोचले. करूषाचा वंश करूष हे युद्धात पराक्रमी क्षत्रिय झाले.
पृषध्रो हिंसयित्वा तु गुरोर् गां द्विजसत्तमाः शापाच् छूद्रत्वम् आपन्नो नवैते परिकीर्तिताः
पृषध्राने आपल्या गुरूच्या गायीचा वध केला म्हणून, ब्राह्मणश्रेष्ठांनो, त्याला शाप मिळून तो शूद्र झाला. असे हे नऊ वंश सांगितले जातात.
वैवस्वतस्य तनया मुनेर् वै मुनिसत्तमाः क्षुवतस् तु मनोर् विप्रा इक्ष्वाकुर् अभवत् सुतः
मुनिश्रेष्ठ हो, वैवस्वत मनूची कन्या आणि मनूच्या शिंकण्यामुळे, हे ब्राह्मणहो, इक्ष्वाकू नावाचा पुत्र जन्मास आला.
तस्य पुत्रशतं त्व् आसीद् इक्ष्वाकोर् भूरिदक्षिणम् तेषां विकुक्षिर् ज्येष्ठस् तु विकुक्षित्वाद् अयोधताम्
इक्ष्वाकूला शंभर दानशूर पुत्र होते. त्यात विकुक्षी ज्येष्ठ होता आणि त्याने मांस खाल्ल्यामुळे त्याला विकुक्षी असे नाव पडले.
प्राप्तः परमधर्मज्ञ सो ऽयोध्याधिपतिः प्रभुः शकुनिप्रमुखास् तस्य पुत्राः पञ्चशतं स्मृताः
तो परमधर्मज्ञ आणि प्रभू अयोध्येचा राजा झाला. त्याचे पाचशे पुत्र होते, त्यात शकुनी प्रमुख होता.
उत्तरापथदेशस्य रक्षितारो महाबलाः चत्वारिंशद् दशाष्टौ च दक्षिणस्यां तथा दिशि
उत्तर दिशेचे बलाढ्य रक्षक चाळीस आणि आठ असे एकूण अठ्ठेचाळीस होते, तसेच दक्षिण दिशेलाही.
वशातिप्रमुखाश् चान्ये रक्षितारो द्विजोत्तमाः इक्ष्वाकुस् तु विकुक्षिं वाऐ अष्टकायाम् अथादिशत्
वशातिप्रमुख इतरही काही रक्षक होते, हे श्रेष्ठ द्विजांनो. पण इक्ष्वाकूने विकुक्षीला अष्टका यज्ञासाठी पाठवले.
मांसम् आनय श्राद्धार्थं मृगान् हत्वा महाबल श्राद्धकर्मणि चोद्दिष्टो अकृते श्राद्धकर्मणि
हे महाबल, श्राद्धासाठी मांस आण, म्हणून त्याला प्राण्यांची शिकार करून मांस आणायला सांगितले, पण श्राद्धकर्म अद्याप झाले नव्हते.
भक्षयित्वा शशं विप्राः शशादो मृगयां गतः इक्ष्वाकुणा परित्यक्तो वसिष्ठवचनात् प्रभुः
हे ब्राह्मणहो, शशाचा मांस खाल्ल्यावर शशाद शिकार करायला गेला. वसिष्ठांच्या सांगण्यावरून इक्ष्वाकूने त्याला दूर केले.
इक्ष्वाकौ संस्थिते विप्राः शशादस् तु नृपो ऽभवत् शशादस्य तु दायादः ककुत्स्थो नाम वीर्यवान्
इक्ष्वाकूच्या निधनानंतर, हे ब्राह्मणहो, शशाद राजा झाला. शशादाचा वीर पुत्र ककुत्स्थ झाला.